Người con 66 tuổi lần đầu nhìn rõ ba qua di ảnh liệt sĩ phục dựng

1 時間前 17

'Giống ba. Giống ba', ông Lại Văn Cọp lặp đi lặp lại câu nói khi nhìn bức chân dung màu của liệt sĩ Lại Văn Chệt (ba ông Cọp) vừa được phục dựng. Đến nay, hài cốt liệt sĩ Chệt vẫn chưa được tìm thấy.

Từ tấm ảnh đen trắng nhỏ cỡ ngón tay, chân dung liệt sĩ Lại Văn Chệt hiện lên rõ nét, giúp người con 66 tuổi lần đầu được nhìn rõ gương mặt ba.

Chờ mãi ba không về

Ở tuổi 66, đây là lần đầu tiên ông Lại Văn Cọp (ở phường Tân Tạo, TP.HCM) được nhìn rõ gương mặt ba. Trước đó, hình ảnh liệt sĩ Lại Văn Chệt mà gia đình gìn giữ suốt nhiều năm chỉ là một tấm ảnh đen trắng "nhỏ cỡ ngón tay".

"Từ nhỏ đến lớn, tôi đâu có biết mặt ba, chỉ thấy hình thôi", ông Cọp nói.

Người con 66 tuổi lần đầu nhìn rõ ba qua di ảnh liệt sĩ phục dựng - Ảnh 1.

Ký ức của ông về ba chủ yếu được chắp nối từ lời kể của bà nội. Theo lời gia đình, liệt sĩ Lại Văn Chệt từng chiến đấu tại chiến trường Bình Long - Phước Long (Bình Phước cũ, nay là thành phố Đồng Nai) và hy sinh năm 1970, khi ông Cọp mới 10 tuổi. Thế nhưng, thời điểm ấy, gia đình chưa nhận được tin báo.

Sau ngày đất nước thống nhất, trong khi nhiều người lần lượt trở về, gia đình ông vẫn ngóng chờ. Hết ngày này qua tháng khác, người ba vẫn bặt vô âm tín. Mãi sau đó, một người đồng đội trở về mới báo tin liệt sĩ Lại Văn Chệt đã hy sinh.

"Ai cũng chờ ba về. Người ta về cả mà ba mình chờ mãi không thấy. Khi nghe báo tin, tôi buồn lắm. Hài cốt của ba hiện vẫn chưa được tìm thấy, gia đình luôn đau đáu nỗi nhớ và mong muốn sớm tìm được ông", ông Cọp xúc động.

Tuổi thơ của người con liệt sĩ trải qua nhiều thiếu thốn. Mẹ đi bước nữa, ông sống cùng bà nội đã lớn tuổi. Nhiều người chú, bác trong gia đình ông Cọp cũng hy sinh khi tham gia cách mạng.

Bởi vậy, khi biết TP.HCM tổ chức phục dựng di ảnh liệt sĩ, ông đăng ký với Ban Chỉ huy quân sự phường Tân Tạo. Từ tấm ảnh cũ nhỏ bé, gương mặt người ba được tái hiện rõ nét, có màu sắc và được đóng khung trang trọng.

"Thấy đẹp, giống ba. Tôi mừng, hãnh diện và tự hào vì ba đã hy sinh cho đất nước", ông Cọp bày tỏ.

Người con 66 tuổi lần đầu nhìn rõ ba qua di ảnh liệt sĩ phục dựng - Ảnh 2.

Sáng 23.7, ông Cọp là một trong những thân nhân của 54 gia đình liệt sĩ nhận di ảnh phục dựng tại chương trình do Bộ Tư lệnh TP.HCM chủ trì, phối hợp Công an TP.HCM và nhóm phục dựng ảnh thiện nguyện TeamLee tổ chức.

Trước đó, Công an TP.HCM đã tiếp nhận hơn 150 di ảnh liệt sĩ được phục dựng tại Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất, đưa về Nhà truyền thống Công an TP.HCM để kiểm tra, sắp xếp trước khi trao tặng thân nhân.

Nhận di ảnh chồng được phục dựng, bà Nguyễn Thị Thuận, vợ liệt sĩ Hoàng Văn Khế, cũng mang theo một lời dặn đã gìn giữ suốt nhiều thập niên. Trước khi lên đường, chồng bà căn dặn hai điều: "Giữ lấy hai chữ đảng viên" và nuôi các con khôn lớn.

Người con 66 tuổi lần đầu nhìn rõ ba qua di ảnh liệt sĩ phục dựng - Ảnh 3.

Sau khi chồng hy sinh, bà làm công việc tạp vụ tại một cơ quan nhà nước, một mình nuôi hai con trưởng thành. Nay ở tuổi 83, bà vẫn nhắc lại lời dặn năm xưa như một lời hứa chưa từng phai nhạt.

Dựng lại chân dung từ ký ức người thân

Đằng sau mỗi bức chân dung được trao là nhiều ngày đối chiếu giữa ảnh cũ, thông tin hồ sơ và ký ức của gia đình.

Anh Phạm Văn Tuấn, thành viên TeamLee, cho biết nhóm có 17 thành viên đến từ nhiều địa phương, làm những ngành nghề khác nhau. Tất cả đều tham gia trên tinh thần thiện nguyện, tự đóng góp kinh phí để phục dựng, in ảnh và trao tặng miễn phí cho các gia đình liệt sĩ.

TeamLee bắt đầu công việc này từ năm 2021. Theo anh Tuấn, đến nay nhóm đã phục dựng gần 10.000 di ảnh liệt sĩ trên cả nước.

Với những trường hợp còn ảnh gốc, nhóm dựa vào đường nét trên ảnh cũ, kết hợp thông tin và góp ý của thân nhân để phục dựng. Bản phác thảo được gửi về gia đình nhiều lần, chỉnh sửa đến khi đạt được sự đồng thuận mới in và đóng khung.

Người con 66 tuổi lần đầu nhìn rõ ba qua di ảnh liệt sĩ phục dựng - Ảnh 4.

Khó hơn cả là những trường hợp không còn bất kỳ tấm ảnh nào. Nhóm phải tìm trong gia đình người có đường nét giống liệt sĩ nhất, từ đó phác họa chân dung, tiếp tục đối chiếu với ký ức của anh chị em, vợ con hoặc đồng đội.

"Có những bức ảnh phải chỉnh sửa rất nhiều lần. Chúng tôi cố gắng phối hợp với gia đình để chân dung sau khi phục dựng gần nhất với hình ảnh liệt sĩ trong ký ức của người thân", anh Tuấn nói.

Công nghệ hiện nay giúp rút ngắn thời gian thực hiện một bức ảnh xuống còn khoảng một đến hai ngày. Tuy nhiên, theo anh Tuấn, công nghệ chỉ đóng vai trò hỗ trợ. Yếu tố quyết định vẫn là thông tin, ký ức và sự xác nhận của gia đình.

Điều khiến các thành viên TeamLee xúc động nhất là khoảnh khắc những người mẹ, người vợ hay những đứa con ôm di ảnh vừa được phục dựng và bật khóc.

"Sau nhiều năm chỉ còn một tấm hình cũ, nay người thân được ôm bức chân dung rõ nét của liệt sĩ. Những giọt nước mắt ấy là động lực để chúng tôi tiếp tục chương trình", anh Tuấn chia sẻ.

Người con 66 tuổi lần đầu nhìn rõ ba qua di ảnh liệt sĩ phục dựng - Ảnh 5.

Theo kế hoạch, mỗi gia đình được nhận một di ảnh đã phục dựng, in và đóng khung cùng file ảnh kỹ thuật số. Trước khi bàn giao, các thông tin về họ tên, năm sinh, quê quán, đơn vị, năm hy sinh và đặc điểm nhận dạng của liệt sĩ phải được kiểm tra, đối chiếu với thân nhân.

Ngoài 54 di ảnh được trao tập trung ngày 23.7, những bức ảnh còn lại sẽ tiếp tục được trao tại các xã, phường của TP.HCM và trong những chương trình tri ân nhân kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ.

Đồng Nai: Lấy mẫu ADN xác định danh tính liệt sĩ

Hiện nay, Ban Chỉ đạo 515 thành phố Đồng Nai đang triển khai lấy mẫu, thu nhận mẫu ADN cho thân nhân liệt sĩ chưa xác định danh tính trên địa bàn thành phố; đồng thời khai quật, lấy hơn 7.600 mẫu sinh phẩm ADN từ các phần mộ liệt sĩ chưa xác định được danh tính tại 12 nghĩa trang liệt sĩ trên địa bàn.

Để phục vụ công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ, Ban Chỉ đạo 515 thành phố Đồng Nai, Đội K72 đã kêu gọi các cựu chiến binh, nhân chứng lịch sử, người nắm thông tin có liên quan từng tham gia chiến đấu, phục vụ chiến đấu hoặc từng điều trị, an táng bộ đội tại mặt trận xã Minh Đức giai đoạn 1968 - 1975. Mỗi thông tin được cung cấp sẽ tiếp thêm hy vọng cho các thân nhân liệt sĩ sớm tìm được người thân.

全文を読む