Nhân sự tại một văn phòng ở TP.HCM - Ảnh: QUANG ĐỊNH
Microsoft Việt Nam vừa công bố Báo cáo Chỉ số xu hướng công việc 2026 (Work Trend Index 2026), cho thấy người lao động Việt Nam đang tiến nhanh hơn chính các tổ chức nơi họ làm việc trong hành trình ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI).
Báo cáo được thực hiện dựa trên việc phân tích hàng nghìn tỉ tín hiệu năng suất ẩn danh từ Microsoft 365 và khảo sát 2.000 lao động tri thức tại Việt Nam.
Theo báo cáo, Việt Nam dẫn đầu ASEAN với 39% lực lượng lao động thuộc nhóm "Nhân sự tiên phong về AI" - những người sử dụng AI thành thạo nhất theo phân loại của nghiên cứu. Tỉ lệ này cao hơn đáng kể so với mức trung bình toàn cầu là 16%.
Khảo sát cũng cho thấy 76% người dùng AI tại Việt Nam cho biết họ đang tạo ra những kết quả công việc mà một năm trước đây chưa thể thực hiện được, vượt mức trung bình toàn cầu là 58%. Đối với nhóm nhân sự tiên phong về AI, tỉ lệ này đạt 83%, cao hơn mức 80% trên thế giới.
Tại Việt Nam, có tới 89% người dùng AI cho biết họ xem kết quả do AI tạo ra là nền tảng để suy nghĩ sâu hơn thay vì là câu trả lời cuối cùng, nhỉnh hơn mức trung bình toàn cầu 86%.
Tuy nhiên, tốc độ thích ứng của tổ chức lại chưa theo kịp người lao động. Theo Microsoft, chỉ 19% tổ chức được xếp vào nhóm "Tổ chức tiên phong về AI" (Frontier Organizations) - những đơn vị vừa sở hữu lực lượng lao động có năng lực AI vượt trội vừa có mức độ sẵn sàng cao trong việc khai thác hiệu quả công nghệ này. Phần lớn tổ chức còn lại vẫn đang ở giai đoạn chuyển đổi.
Trong khi đó, tại Việt Nam, 48% người dùng AI cho biết ban lãnh đạo tổ chức của họ có định hướng rõ ràng và nhất quán về AI, gần gấp đôi mức trung bình toàn cầu là 26%.
Bên cạnh đó, 32% người được khảo sát cho biết họ được ghi nhận hoặc khen thưởng khi thử nghiệm các phương thức làm việc mới với AI, kể cả khi chưa mang lại kết quả ngay lập tức. Tỉ lệ này cao hơn nhiều so với mức trung bình toàn cầu là 13%.
Dù vậy, áp lực thích ứng cũng đang gia tăng. Hơn 4 trong 5 người dùng AI tại Việt Nam (82%) cho biết họ lo ngại bị tụt lại phía sau nếu không nhanh chóng ứng dụng AI vào công việc, trong khi tỉ lệ này trên toàn cầu là 65%.
Theo báo cáo, đây là biểu hiện của "nghịch lý chuyển đổi", khi người lao động phải tăng tốc thích nghi với AI để duy trì năng lực cạnh tranh, nhưng các hệ thống đánh giá, cơ chế khuyến khích và quy trình vận hành trong tổ chức vẫn chưa bắt kịp tốc độ thay đổi đó.
