Nỗi oan của HLV Tuchel

2 時間前 5

Sau bàn mở tỷ số, HLV Thomas Tuchel vẫn muốn đội tuyển Anh tiếp tục tấn công nhưng các học trò chủ ý thoái lui, để Argentina khai thác và thắng ngược ở bán kết World Cup 2026.

Đội tuyển Anh từng "dựng xe buýt" để bảo toàn lợi thế trước Mexico và Na Uy trên hành trình tiến đến bán kết. Những phương án thay người khi ấy của Tuchel gặt hái thành công, dù thực dụng. Nhưng cũng những toan tính tương tự, một khi đổi lại bằng thất bại và việc bị loại, đã đẩy nhà cầm quân người Đức ra trước "vành móng ngựa".

Giữa muôn vàn chỉ trích đang phải nhận lúc này, và có lẽ còn là lâu dài về sau, câu hỏi quan trọng được đặt ra là liệu Tuchel đã chủ trương chỉ đạo các học trò đổ bê tông sau khi dẫn trước Argentina? Hay đơn giản là "trạng thái trận đấu" (một khái niệm trong phân tích chiến thuật) đã khiến họ bị đẩy lùi dần, cuối cùng không thể chống đỡ trước sức ép dồn dập liên hồi của Lionel Messi và các đồng đội?

Lời đính chính sau trận

Sau khi bị loại ở bán kết World Cup 2026, Tuchel trả lời phỏng vấn ba lần, với hai đơn vị truyền thông Anh là BBC Sport cùng ITV, và một cuộc họp báo chung. Trong rất nhiều phát biểu được đưa ra, có những câu trả lời về việc phải chăng ông đã chỉ đạo các học trò chủ động lùi sâu phòng ngự sau khi có bàn mở tỷ số.

"Chúng tôi đã muốn tìm kiếm bàn thứ hai, nhưng lại chơi quá thụ động, không kiểm soát được bóng, không thể áp sát, không giành lại được bóng và lộ nhiều khoảng trống sau bàn dẫn trước".

"Toàn đội rơi vào thế lùi sâu đội hình, không còn đủ thể lực, chơi với tâm lý sợ mất, như thể một cái chết từ từ".

"Chuyện lùi sâu phòng ngự không thành vấn đề, mấu chốt ở đây vẫn là cần chủ động trong duy trì khối phòng ngự, bất kể 4-4-2, 5-3-2 hay 5-4-1".

"Chơi với sơ đồ nào thì nếu muốn, bạn vẫn có thể chủ động chơi bóng".

"Chúng tôi chuyển sang sơ đồ 5 hậu vệ để bịt khoảng trống, kiểm soát chiều ngang sân".

"DNA chơi bóng của Anh không phải là kiểm soát bóng như người Tây Ban Nha, Argentina hay Brazil".

Đó là những ý tổng quát về cách Tuchel đính chính cho các quyết định của ông.

Tiền đạo Harry Kane cũng khẳng định việc toàn đội lùi sâu không đến từ chủ ý của HLV. "Chúng tôi gặp khó trong việc duy trì nhịp độ trận đấu", thủ quân tuyển Anh nói. "Chúng tôi đã làm rất tốt trong khoảng 60 phút đầu và ghi được bàn. Nhưng rồi vì một lý do nào đó, chúng tôi lại không thể giữ được bóng, chật vật gây áp lực, vô tình giúp Argentina tạo ra nhiều đợt hãm thành hơn. Tâm lý tìm cách bảo toàn lợi thế là chuyện bình thường. Nhưng trận đấu còn hơn 30 phút cộng với quãng bù giờ, nghĩa là thời gian còn rất dài".

Trung vệ Dan Burn đưa ra một phiên bản đồng thuận. "Chúng tôi đã vận hành chiến thuật khá tốt. Chúng tôi có bàn dẫn trước rồi sau đó lại chơi quá thụ động, để đối thủ tạt bóng quá nhiều. Đó có lẽ là tâm lý tự nhiên khi không duy trì được lợi thế, khi bạn đang ở rất gần với việc được lọt vào chung kết", anh khẳng định.

Trung vệ Marc Guehi thì nói về trạng thái tâm lý của toàn đội: "Lẽ ra chúng tôi nên tiếp tục đẩy cao đội hình, dồn ép đối thủ. Cứ như thể sau khi ghi bàn, tâm lý là phải lui về phòng ngự".

Và còn có một chia sẻ khác của trợ lý Anthony Barry với đài Anh BBC ngay sau hiệp một. "Chúng tôi muốn chủ động dâng cao, gây áp lực ngay trên phần sân đối thủ, để chứng minh rằng Anh không có tâm lý tự ti", ông nói. "Kế hoạch của chúng tôi đã vận hành tốt cho đến quãng nghỉ tiếp nước. Bấy giờ, Messi và Enzo Fernandez di chuyển ra khỏi khối phòng ngự của chúng tôi để có bóng. Nhưng chuyện đó vẫn hoàn toàn ổn, miễn là chúng tôi càng duy trì thời gian hiện diện trên phần sân của họ càng lâu, họ sẽ xuống sức".

Tất cả những phát biểu từ người trong cuộc này như một cách biện giải rằng, Anh về bản chất không muốn phòng ngự lùi sâu bào toàn lợi thế ngay sau khi mở tỷ số. Nói cách khác, Tuchel đã muốn các học trò chơi theo một kiểu khác. Nhưng thực tế những gì diễn ra trên sân, cộng với những điều chỉnh nhân sự của ông, lại không ủng hộ cho mong muốn đó, càng khiến các học trò phải chơi theo cách ngược lại.

60 phút thành công của Anh

Kế hoạch nhập cuộc của Anh đúng như những gì trợ lý Barry tiết lộ, là tìm cách pressing tầm cao, với mũi nhọn Harry Kane ở trung tâm gây áp lực lên tiền vệ phòng ngự Leandro Paredes của Argentina. Họ đẩy hai tiền đạo cánh là Anthony Gordon cùng Morgan Rogers lên cao nhất để pressing theo đường chạy vòng cung vào các trung vệ và thủ thành Argentina. Reece James lẫn Djed Spence không ngần ngại dâng cao để dập các hậu vệ biên cùng cánh của Argentina.

Cũng ở trục giữa, Tuchel chủ trương để các tiền vệ của ông theo kèm người một - một với đối thủ: Declan Rice bắt lấy Alexis MacAllister, Jude Bellingham kèm Enzo, và Elliot Anderson đặc biệt chăm sóc Messi. Trong một số giai đoạn Anh pressing tầm cao, vai trò "chăm sóc" Enzo được luân phiên giữa Bellingham và Anderson.

Argentina của Lionel Scaloni là một tập thể chơi bóng khác biệt hoàn toàn với các đại diện châu Âu. Thứ bóng đá "La Nuestra" (chơi bóng theo cách của chúng ta) riêng biệt của họ không cần đến các tiền đạo cánh bám biên, minh định không gian như trường phái định hướng vị trí phổ biến ở Âu châu. "La Albiceleste" chơi bóng xuyên qua trục giữa, với các miếng "toco y me voy (tôi chuyền và tôi chạy) biến hóa, mượt mà.

Scaloni kiên định với tư tưởng ấy, đến nỗi giữa làn sóng đòi một tiền đạo cánh vào để khoan phá tốt hơn trước những khối phòng ngự lùi sâu của đối thủ, ông thậm chí còn chất đông thêm nhân sự trung lộ bằng cách tung vào Paredes. Argentina vận hành trên đôi chân của những "enganche" – những số 10 cổ điển mà nền bóng đá này luôn tự hào sản sinh – là Paredes, Enzo, Allister, Alvarez, và nhất là số 10 "xịn" nhất của họ: Messi.

Dụng ý bắt người ở trục giữa của Anh vì thế có lý do. "Tam Sư" sẵn sàng chơi kèm người một - một trên toàn bộ mặt sân, tự tin để hàng thủ trong thế 2 đấu 2 nếu cần. Hiệp một chứng kiến tới 19 pha phạm lỗi của đôi bên (7 của Anh và 12 của Argentina), phản ánh cuộc chiến tay đôi quyết liệt ở các vị trí trên sân. Đó là cách tiếp cận mà từ đầu giải Anh chưa từng triển khai. Và họ thực tế đã thành công trong 60 phút.

Anderson liên tục đoán ý đồ và dập bóng ngay sau lưng mỗi khi Messi trở thành điểm đến trong các đường chuyền. Nói cách khác, Anh tìm cách khóa chặt trung lộ, cắt đứt liên lạc giữa thủ quân Argentina và các đồng đội. Cả khi phải thu quân về phòng ngự ở khối tầm trung là 4-4-2, Anderson vẫn thường xuyên nhấc lên hoặc chấp nhận dạt hẳn ra gần đường biên dọc để bắt lấy Messi.

Riêng trong hiệp một, Messi đã để mất bóng 15 lần, con số cao hơn bất kỳ hiệp một nào của anh tại hai kỳ World Cup và Copa America gần nhất. Trong số 36 lần cầm dẫn bóng tiến công của Messi cả trận, chỉ hai lần được Opta tính là mang tính đột biến (tức các pha dẫn bóng hướng về phía khung thành đối phương ít nhất 5 mét). Trong 9 trên 11 pha rê dắt thành công của Messi suốt 90 phút (con số cao nhất của anh trong một trận đấu thuộc World Cup), không có tình huống nào dẫn tới một đường chuyền quyết định hoặc một cú dứt điểm.

Theo thời gian, Messi tự thấu hiểu tình hình. Trước chiếc lồng úp xuống ở trung tuyến, anh và cả Enzo bắt đầu lùi về sâu hơn. Đúng như trợ lý Barry phân tích, hai ngôi sao này tìm cách thoát ly khỏi khối phòng ngự 4-4-2 của Anh, để có bóng và triển khai. Dù việc Messi dịch chuyển ra xa hơn vị trí số 10 thường lệ đặt ra bài toán di chuyển áp sát dài hơn với Anderson, "Tam Sư" vẫn hài lòng với chuyện đó.

Sau khi có được bàn mở tỷ số, thực tế trên sân cho thấy cả ban huấn luyện lẫn các cầu thủ Anh vẫn không có ý định lùi về co cụm bảo toàn lợi thế một bàn. Khung hình ngay sau pha giao bóng khởi đầu lại cuộc chơi của Argentina ở phút 57 mang đến hình ảnh trợ lý Barry ở khu kỹ thuật liên tục ra hiệu, xua quân tiếp tục dâng lên.

Tính trong quãng thời gian từ lúc bắt đầu hiệp hai đến phút 55 – tức thời điểm Anh mở tỷ số, thầy trò Tuchel kiểm soát bóng 45,2%. Nhưng từ mốc phút 56 đến ngay trước phút 64 – tức thời điểm Argentina thực hiện sự thay người đầu tiên, tỷ lệ cầm bóng này của Anh giảm xuống chỉ còn 12,8%.

Nghĩa là bất chấp mong muốn tiếp tục "chơi bóng" và dâng cao đội hình từ ban huấn luyện, các cầu thủ Anh gần như đã bị buộc phải thu quân về. Đây hoàn toàn có thể là bằng chứng của "trạng thái trận đấu", phản ánh bối cảnh tỷ số ảnh hưởng đến tâm lý và lựa chọn cách chơi của các cầu thủ trên sân: Argentina vùng lên để tìm bàn gỡ, Anh tự động lùi về phòng ngự. Phần nào, cũng không loại trừ yếu tố thể lực sau khi đã liên tục pressing đuổi theo bóng suốt gần 60.

Bước ngoặt thay người và quãng nghỉ tiếp nước

Khi nhận thấy khâu kiểm soát bóng đã được bình ổn, với đội hình Anh chấp nhận lùi về thấp, HLV Scaloni không ngần ngại rút bớt nhân sự làm bóng ở vị trí thấp trong khối đội hình tấn công. Ông cần thêm quân số ở mặt trận tấn công. Đó là lý do Nicolas Gonzalez phút 64 được tung vào thay thế mỏ neo Paredes.

Bấy giờ, Enzo lùi xuống quán xuyến trọng trách làm bóng ở đáy hàng tiền vệ. Có Nicolas tấn công ở biên, Julian Alvarez bó vào trung tâm để cùng Allister hướng thẳng khung thành Pickford. Về mặt dàn trải tuyến đầu, Argentina có bốn người (Nicolas, Alvarez, Allister và Giuliano Simeone), chưa kể hậu vệ trái Nicolas Tagliafico cũng có thể di chuyển chéo xâm nhập vùng 16m50.

Đây cũng là thời điểm Messi cho thấy anh tự diễn giải cục diện thế trận xuất sắc ra sao, giống như cách từng làm trước Ai Cập ở vòng 1/8. Nhận biết vùng cấm đối thủ giờ đây đã có đông nhân sự tấn công hơn và trung lộ chật chội với việc bị liên tục Anderson bám đuôi, M10 thoát hoàn toàn khỏi khối thủ Anh, bắt đầu dạt dần ra biên phải. Ở vùng không gian đó, siêu sao 39 tuổi tự do nhận bóng từ tuyến dưới để tiến công.

Cho đến phút 55, các vị trí chuyền bóng của Messi chiếm gần một nửa ở phần sân nhà, anh cũng chỉ tạo ra một quả tạt (bóng sống lẫn cố định) và nó cũng không tìm đến các đồng đội trong vùng cấm.

Nhưng từ sau mốc thời gian đó trở đi đến hết trận, anh chỉ còn chuyền bóng trên phần sân nhà đúng hai lần trong tổng số 36 đường chuyền thực hiện.

Ngay sau khi Nicolas vào sân, Messi có ba lần chuyền bóng cho cầu thủ khoác áo Atletico Madrid mùa trước để tấn công vùng cấm. Tất cả đều xuất phát từ những vị trí hoặc dạt biên phải, hoặc cầm bóng từ biên phải bó vào trong. Hai trong số đó là những quả rót ra sau hàng thủ Anh để Nicolas lao vào không chiến nguy hiểm.

Hai quả tạt bóng số ấy của Messi trong vòng ít phút, với những pha uy hiếp thật sự khung thành "Tam Sư" đã châm ngòi cho những quyết định nhân sự thay đổi hoàn toàn cục diện trận đấu của Tuchel.

Đúng lúc quãng nghỉ tiếp nước hiệp hai diễn ra, nếu chú ý vào một khung hình lướt đi rất nhanh ở khu kỹ thuật của Anh, có một khoảnh khắc gợi mở về quyết định thay đổi hệ thống chiến thuật của nhà cầm quân người Đức. Ông cầm sa bàn trên tay sau khi đã nói chuyện xong với các học trò, và trên ấy là những nút nam châm khắc họa sơ đồ 3-5-2 (hay 5-3-2 ở giai đoạn phòng ngự).

Chứng kiến những lời cảnh báo trong các quả tạt của Messi, cùng hình ảnh thoái lui của các học trò, Tuchel dường như đã quyết định hợp thức hóa cho chuyện đội bóng của mình sẽ phải phòng ngự lùi sâu. Dẫu rằng, đó có lẽ không phải là điều ông muốn như trong những chia sẻ sau trận.

Từ 5-3-2 thành 5-4-1 và chịu trận

Xét về lý thuyết, để ngăn không cho Argentina có khoảng trống ở biên để tạt và giúp Anh phòng ngự bóng bổng tốt hơn trong vùng cấm, Tuchel chuyển sơ đồ về 5-3-2. Chiều ngang tuyến thủ về cơ bản là giãn ra thêm bằng việc hy sinh một tiền đạo cánh là Gordon, để thay bằng trung vệ Ezri Konsa ở phút 72. Thêm nhân sự phòng ngự để đối phó với 4 hoặc 5 mũi xâm nhập vùng cấm của Argentina rõ ràng là cũng hợp lý.

Song song đó, vị trí hàng tiền vệ cũng có sự điều chỉnh. Rice từ phải được đẩy sang đá tiền vệ lệch trái, có thể là để kiềm tỏa Messi.

Nhưng cũng đúng phút 72 ấy, Scaloni liền đáp trả với đồng loạt ba sự thay người: Nahuel Molina thay Gonzalo Montiel (một phương án trám đúng vị trí, vai trò ở hậu vệ biên phải), tiền đạo cánh phải Simeone được thay bằng Rodrigo de Paul, và trung vệ Nicolas Otamendi thay Lisandro Martinez (cũng trám đúng vị trí, vai trò).

De Paul – người có xu hướng di chuyển dạt ra cánh phải, kết hợp cùng Messi và Montiel, mang đến nguồn năng lượng lẫn thêm quân số ở cánh này cho Argentina. Thay vì xuống sâu xuống đáy đường biên ngang để tạt, De Paul chỉ cần ở nách trung lộ là bẻ những đường bóng cuộn xoáy vào vùng cấm qua các quả tạt sớm.

Vì hàng ngang tuyến tiền vệ bị rút xuống còn 3 (trong kết cấu 5-3-2) và vẫn muốn khóa chặt trung lộ, để khỏa lấp không gian trước mặt De Paul, một trong các hậu vệ của Anh phải dâng lên, thường là Spence.

Chỉ trong vòng một phút, De Paul hai lần liên tiếp tạt bóng sớm ở hành lang trong phải cho Allister đánh đầu, một lần đi trúng cột dọc, một lần vào đúng vị trí Pickford chờ sẵn. Từ sau quãng nghỉ tiếp nước hiệp hai đến trước khi Enzo ghi bàn gỡ hòa ở phút 1-1, câu chuyện của Anh là hoàn toàn chịu trận. Xét trong thời gian ấy, họ chỉ cầm bóng 6,2%.

Phút 77, Tuchel chưa thay thêm ai, nhưng tiếp tục dịch chuyển nhân sự tuyến tiền vệ. Rogers được kéo sang đá tiền vệ lệch trái, trả Rice về vị trí cũ, mục đích vẫn là để tạm thời đối phó với Messi. Thực tế, cầu thủ của Aston Villa đã có một lần cướp bóng trong chân Messi để mở ra đợt phản công ngắn ngủi cho Anh.

Vấn đề ở chỗ, Messi lại tự mình đọc bài để hóa giải phương án của đối thủ. Đã có De Paul dạt phải và tạt bóng sớm vào trong, siêu sao sinh năm 1987 có thể tự do di chuyển vào trung lộ một khi khoảng trống mở ra.

Phút 81, Scaloni dùng quyền thay người cuối cùng, đưa tiền đạo Lautaro Martinez vào thay hậu vệ trái Tagliafico. Hậu vệ cánh của Lyon vốn đã thường xuyên xâm nhập tấn công vùng cấm những phút trước đó, thì nay người thay thế anh hoàn toàn là một tiền đạo săn mồi thực thụ.

Lập tức, Tuchel đưa ra câu trả lời ở phút 82, với trung vệ cao to Dan Burn và Nico O’Reilly vào thay lần lượt Reece James (người phải ngồi sân vì vấn đề thể trạng ngay trước đó) và Rice đã kiệt sức. Burn lúc này chơi trung vệ lệch trái, còn Konsa được đẩy ra đá hậu vệ biên phải (vị trí không phải quá mới với anh).

Ngay lúc cầu thủ thuộc biên chế Man City vào sân, khẩu hình cùng ngôn ngữ hai bàn tay của anh truyền đi thông điệp: 5-4-1. Tuchel lần hai và cũng là cuối cùng thay đổi hệ thống chiến thuật. O’Reilly đảm đương vị trí tiền vệ lệch trái để kèm Messi, từ đó Rogers được trả lại lệch phải. Bellingham lùi xuống đá cặp cùng Anderson ở trung tâm tuyến tiền vệ.

Đến đây, có thể kết luận rằng Tuchel đã hoàn toàn bất lực, chấp nhận chỉ đạo các học trò dựng xe buýt 100%? Không. Vài giây sau những phương án thay người của Tuchel, Pickford phát bóng bổng ra hết biên ở phần sân Argentina. Ngay khung hình đó, ở khu kỹ thuật, Gordon (người đã rời sân) xua tay kêu gọi các đồng đội tràn lên pressing.

Cách đó vài bước, Tuchel và trợ lý Barry cũng làm động tác tương tự, mãnh liệt hơn. Thông điệp như thể: "Bất kể tôi đã tung vào cả Konsa lẫn Burn – những trung vệ, các cậu hãy tiếp tục dồn lên tấn công!". Song, từ phút 82 đến khi Argentina gỡ hòa 1-1 ở phút 85, Anh cũng chỉ cầm bóng 6,7%.

Một lần nữa, về lý thuyết, kết cấu 5-4-1 giải quyết vấn đề về chiều ngang sân cho tuyến giữa của Anh. Với chỉ ba người trước đó trong 5-3-2, nách trung lộ đã bị De Paul khai thác triệt để để thoải mát tạt bóng sớm. Giờ có thêm quân, Anh sẽ phong tỏa tốt hơn.

Song thực tế trên sân không phải thế. Khi Argentina luân chuyển bóng với quá tải quân số ở cánh trái, họ buộc các cầu thủ Anh phải kéo dạt sanh cánh này, co cụm ở trung lộ. Từ đó, không gian ở cánh đối diện mở ra dành cho Messi.

Cộng với những diễn biến cuối ở trận Ai Cập, Argentina của Scaloni không hoàn toàn là một đội tuyển thuộc trường phái bóng đá kết nối – tương hỗ (relationism) 100%. Họ vẫn có sự đan xen với những đường nét của bóng đá định hướng vị trí (positionism) thông qua hình bóng của chính Messi. Khi các đồng đội chơi gần bóng, anh dạt tìm khoảng trống ở những vị trí khác.

Bấy giờ, Alvarez thoát khỏi vùng cấm, giật về tuyến hai để làm trạm trung chuyển bóng, đẩy nhanh tiến trình chuyển hướng từ cánh trái sang phải cho Messi.

Và vẫn như trước Ai Cập, Messi dạt biên phải một lần nữa làm nên sự khác biệt, với hai đường kiến tạo định đoạt trận đấu.

Trong pha kiến tạo đầu tiên cho Enzo gỡ hòa ở phút 85, thời điểm Messi nhận bóng từ De Paul sau phạt góc, một mình anh đối đầu hậu vệ biên Spence. O’Reilly với chiều cao 1,93 mét đơn giản là được cắt cử vào trong vùng cấm chống bóng bổng. Ở khoảnh khắc đó, Anderson – đối thủ quen thuộc của Messi ở khoảng 60 phút đầu – đã bo đường chạy hướng về phía "La Pulga".

Một cú ôm cua tai hại khi Anderson quyết định bỏ qua "Zone 14" (Vùng 14, nơi trọng yếu trước chính diện vùng cấm), nơi Enzo đứng chờ sẵn và tự do tuyệt đối trước một khối thủ đứng hết trong vùng cấm của Anh. Cú ngoặt trái sau đó của Messi đi ngược lại quán tính phòng ngự của Spence lẫn Anderson, mở toang cánh cửa để tiền vệ thuộc Chelsea lặp lại điều mà trước đó vài giây anh đã làm, là sút xa.

Chính cú sút tầm xa của Enzo trước đó đã dẫn đến quả phạt góc này. Trong vai trò mỏ neo thay thế Paredes, Enzo được hưởng lợi từ kết cấu phòng ngự 5-4-1 của Anh. Bởi với nhân sự tuyến đầu được rút xuống (từ 5-3-2), không gian cho cầu thủ này mở ra thêm.

Ngay trước bàn ấn định 2-1 của Argentina, Anh vẫn quen với việc co cụm ở trung lộ khi đối thủ triển khai tấn công ở cánh trái. Alvarez tiếp tục lùi lại nhận bóng kết nối, trước khi tấn công chiều sâu và kéo theo Anderson, mở ra không gian cho Allister dứt điểm ở rìa vùng cấm đi trúng cột dọc.

Nỗi tiếc nuối nhanh chóng nhường chỗ cho niềm vui chiến thắng, bởi vẫn còn đó Messi. Bóng ói ra tìm đến chân số 10. Lần này, Spence được O’Reilly tiếp ứng. Cầu thủ trẻ của Man City làm đúng những gì người ta hay bảo: Đừng để Messi ngoặt chân trái vào trong. Động tác nghiêng người sang phải của O’Reilly là hòng bắt bài cú xi nhan thương hiệu của Messi. Nhưng người thủ quân Argentina có một ý tưởng khác.

Argentina đã hủy diệt người Anh bằng chính những quả tạt, thứ đã luôn minh định bóng đá Anh. Còn thầy trò Tuchel đã dâng hiến cho người Argentina một thế trận đúng như họ mong muốn trong suốt khoảng nửa giờ đồng hồ cuối trận, và chính xác là kịch bản mà "Tam Sư" đã cố gắng né tránh trước khi có bàn thắng.

Từ sau khi có bàn mở tỷ số đến khi Argentina ghi bàn 2-1 ngược dòng, Anh chỉ cầm bóng vỏn vẹn 12%. Trong quãng thời gian ấy, họ chuyền chỉ 38 lần, 26 thành công. Họ chơi bóng dài 26,3% so với chỉ 7,5% trước đó. Đặc biệt, riêng từ phút 66 đến phút 85, cụ thể là trong 18 phút 37 giây ấy, Anh chuyền chính xác... 2 lần. Cả hai đều là giữa thủ thành Pickford cùng trung vệ John Stones, ở cùng một vị trí.

Messi, từ chỗ chỉ chuyền chính xác 8 trên 14 nỗ lực ở một phần ba cuối sân trước bàn thắng của Gordon, đã nâng con số này lên 21 trên 23 lần trong quãng thời gian còn lại, chưa kể ba cơ hội mở ra cùng hai kiến tạo. Quái vật được đánh thức bởi bản năng, lẫn môi trường thuận lợi mà đối thủ mang lại.

Với riêng HLV người Đức, ông vừa sai mà cũng vừa không sai. Ông đâu có muốn các học trò lùi về co cụm chịu trận như thế. Ông và trợ lý Barry – vẫn ít nhất hai lần từ những khung hình truyền hình bắt lại được – thúc giục các cầu thủ tràn lên sân đối phương để pressing, để đoạt lại bóng, để chơi sòng phẳng. Ông điều chỉnh dựa trên những mối nguy mà Argentina đặt ra, từ tìm cách bịt khoảng trống ở biên, cho đến nách trung lộ, cũng như tăng thêm nhân sự ở vùng cấm để chống các quả tạt. Tuchel cũng có lý khi nói sau trận rằng bất kể đá 4-4-2, 5-3-2 hay 5-4-1 thì một đội bóng vẫn có thể chơi chủ động được, nếu muốn.

Nhưng có lẽ, mệnh lệnh thực thi mà Tuchel gửi đi lại mâu thuẫn với những sự thay người ông thực hiện. Ở khoản này, Cesc Fabregas – người dẫn dắt Como của Serie A giành vé dự Champions League sau mùa 2025-2026 – từng giải thích vì sao anh không bao giờ đưa một hậu vệ vào sân khi đang dẫn 1-0.

"Giả sử bạn đang dẫn trước 1-0, rồi quyết định thay một tiền vệ hoặc tiền đạo bằng một hậu vệ trong khoảng 10-15 phút cuối, để chuyển sang đá 5 hậu vệ. Có thể dụng ý của bạn là để ngăn đối phương tấn công ở biên, nhưng ở góc nhìn cầu thủ trên sân, tâm lý bấy giờ của họ sẽ là: ‘Ồ, HLV thay tiền đạo bằng một cầu thủ phòng ngự, ông ấy muốn mình tập trung phòng ngự đây, toàn đội phải lùi sâu thôi’. Vô tình đội bóng của bạn tự rước áp lực về mình. Trong một ngày đẹp trời, bạn có thể kết liễu đối thủ bằng đòn phòng ngự phản công, nhưng 80-90%, quyết định thay người ấy phản tác dụng", Fabregas đã nói như vậy.

Tuchel tuyên bố sau trận rằng tâm tính bóng đá của người Anh không phải là chơi kiểm soát, làm chủ quả bóng để áp đặt, tin rằng đó mới là vấn đề của thất bại trước Argentina. Cứ cho là ông đúng, nhưng HLV 52 tuổi đã cổ xúy cho cái tâm tính ấy được dịp chế ngự hoàn toàn các học trò của mình.

Hoàng Thông

全文を読む