Ông Trump hủy kế hoạch không kích dữ dội vào Iran

Tổng thống Trump hủy kế hoạch không kích Iran với lý do đàm phán đạt tiến triển, đồng thời khẳng định Washington và Tehran sắp ký thỏa thuận.

"Dựa trên thực tế là các cuộc thảo luận đã được trình lên cấp lãnh đạo cao nhất của Iran và phê chuẩn, tôi quyết định hủy các cuộc không kích dự kiến nhằm vào Iran tối nay", Tổng thống Mỹ Donald Trump đăng trên mạng xã hội Truth Social chiều 11/6 (rạng sáng nay giờ Hà Nội).

Theo ông, các chi tiết của thỏa thuận đã được Mỹ và đồng minh trong khu vực, trong đó có Israel, chấp thuận. Thị trường chứng khoán Mỹ tăng điểm, trong khi giá dầu giảm sau bài đăng của ông Trump.

Tiêm kích Mỹ hạ cánh xuống tàu sân bay hoạt động ở Trung Đông hôm 2/6. Ảnh: US Navy

Trong sự kiện diễn ra ở Nhà Trắng cùng ngày, khi được phóng viên hỏi liệu Lãnh tụ Tối cao Iran Mojtaba Khamenei có chấp nhận dự thảo hòa bình với Mỹ hay chưa, Tổng thống Trump đáp "theo những gì tôi được biết thì câu trả lời là có".

"Một bản ghi nhớ hợp tác rất mạnh mẽ", ông nói, thêm rằng văn kiện này "vẫn còn mang tính định hướng ở mức độ nào đó, nhưng chắc chắn sẽ được hoàn tất". Lãnh đạo Mỹ nói rằng hai bên có thể ký thỏa thuận hòa bình ngay cuối tuần này tại châu Âu và Phó tổng thống JD Vance sẽ đại diện Washington ký văn kiện.

Tuy nhiên, Iran đáp rằng họ chưa đi đến kết luận cuối cùng về thỏa thuận. Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Esmaeil Baghaei cho biết phần lớn nội dung văn bản đàm phán đã được hoàn tất, nhưng Tehran sẽ không nhượng bộ trong những vấn đề liên quan "lằn ranh đỏ" của mình.

"Đây là vấn đề rất quan trọng và đang được xem xét bởi các cơ quan có thẩm quyền", ông cho hay.

Tổng thống Trump trước đó tuyên bố Mỹ sắp "không kích rất dữ dội" nhằm vào Iran, đồng thời đề cập khả năng chiếm đảo Kharg và các cơ sở dầu khí của Iran trong tương lai không xa.

Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf cảnh báo "những chiến lược sai lầm và quyết định bốc đồng sẽ khiến toàn bộ cục diện trở nên tồi tệ hơn, phá hủy cơ sở hạ tầng và thị trường năng lượng, tạo ra vũng lầy không hồi kết mà các vị sẽ mắc kẹt trong nhiều năm".

Hãng thông tấn Tasnim của Iran lưu ý rằng Tổng thống Trump đã 38 lần tuyên bố sắp đạt thỏa thuận trong vòng hai tháng qua. "Cho đến khi Iran tuyên bố về một thỏa thuận tiềm năng, mọi thông tin từ ông Trump về vấn đề này đều nên được coi là giống như những thông điệp trước đây", Tasnim cho hay.

Kể từ giữa tháng 3, lãnh đạo Mỹ nhiều lần tuyên bố thỏa thuận với Iran để chấm dứt chiến sự đang ở rất gần. Tuy nhiên, hai bên liên tục tấn công trả đũa lẫn nhau trong tuần này, gây lo ngại nguy cơ đổ vỡ lệnh ngừng bắn có hiệu lực từ hồi tháng 4.

Ông Trump nhấn mạnh thỏa thuận hòa bình phải bảo đảm Iran không thể phát triển vũ khí hạt nhân, trong khi Tehran phủ nhận cáo buộc theo đuổi chương trình nguyên tử vì mục đích quân sự. Giới chức Iran cũng nêu điều kiện dỡ bỏ các lệnh trừng phạt quốc tế, giải phóng hàng tỷ USD tài sản bị đóng băng và được công nhận quyền kiểm soát eo biển Hormuz.

Cuộc chiến đã khiến hàng nghìn người thiệt mạng, chủ yếu tại Iran và Lebanon, đồng thời đẩy giá dầu toàn cầu tăng mạnh. Các nước trung gian hòa giải Pakistan và Qatar cho biết các nỗ lực đàm phán để chấm dứt chiến sự vẫn tiếp diễn, bất chấp xung đột leo thang.

Vị trí eo biển Hormuz và đảo Kharg. Đồ họa: Britannica

Huyền Lê (Theo AFP, Reuters)