Ông Trump dường như chấp nhận số liệu lạm phát ở Mỹ vượt 4%, tuyên bố "tôi yêu lạm phát" và khẳng định giá cả sẽ giảm khi chiến sự Iran kết thúc.
Phát biểu trước các phóng viên tại Nhà Trắng ngày 10/6, khi được hỏi về số liệu lạm phát có thể gây bất lợi cho đảng Cộng hòa trước bầu cử giữa kỳ vào tháng 11 hay không, Tổng thống Mỹ Donald Trump nói rằng ông không lo ngại về điều đó, bởi các diễn biến gần đây trong chiến sự Iran sẽ ảnh hưởng đến chỉ số kinh tế.
Trước đó, Cục Thống kê Lao động Mỹ công bố dữ liệu mới cho thấy lạm phát ở Mỹ trong tháng 5 tăng 4,2% so với cùng kỳ năm ngoái, mức cao nhất trong ba năm qua. Lạm phát ở Mỹ đã tăng tháng thứ ba liên tiếp, khi cuộc chiến với Iran tiếp tục đẩy giá cả lên cao.
"Tôi yêu lạm phát. Các con số thật tuyệt vời", ông nói, trước khi thêm rằng Mỹ đã "đưa hàng triệu thùng dầu qua eo biển Hormuz mà Iran không hay biết".
Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Nhà Trắng ngày 10/6. Ảnh: AFP
Ông Trump giải thích rằng đã phê duyệt kế hoạch bí mật nhằm đưa các tàu chở dầu đi qua eo biển Hormuz do lo ngại giá cả leo thang và lạm phát tăng cao.
"Chúng tôi đã hỗ trợ 22 tàu thoát ra ngoài đêm qua, không bị phát hiện vì Iran không còn trạm radar nào, tất cả đã bị chúng tôi phá hủy", ông nói. "Đây là lý do giá dầu chỉ ở mức 85-90 USD một thùng thay vì 250 USD".
"Khi mọi chuyện kết thúc, mọi người sẽ thấy giá dầu quay lại như trước đây. Giá đang giảm và sẽ giảm không phanh", Tổng thống Mỹ cho hay.
Ông Trump gọi cuộc chiến với Iran là sự chệch hướng tạm thời, nhưng đồng thời coi đây là vấn đề an ninh quốc gia, trong bối cảnh việc Tehran gần như phong tỏa eo biển Hormuz đã đẩy giá xăng, phân bón và nhiều loại hàng hóa tăng lên, góp phần khiến lạm phát leo thang.
Giá cả tăng cũng có thể khiến Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) chưa thể hạ lãi suất, điều ông Trump đã nhiều lần kêu gọi kể từ đầu nhiệm kỳ hai.
Người phát ngôn Nhà Trắng Kush Desai hôm 10/6 thừa nhận "những gián đoạn tạm thời" do cuộc chiến với Iran gây ra, nhưng đánh giá báo cáo về lạm phát là thắng lợi cho chính quyền.
"Giá thuốc kê đơn, các sản phẩm từ sữa, ôtô, cũng như bảo hiểm y tế và bảo hiểm xe hơi tiếp tục giảm nhờ chính sách của chính quyền Trump. Chúng tôi sẽ tiếp tục thúc đẩy chương trình giảm giá thành để giúp người Mỹ giữ lại được nhiều hơn thành quả lao động mà họ vất vả kiếm được", ông Desai cho biết.
Đảng Cộng hòa đang tìm cách duy trì quyền kiểm soát tại Hạ viện và Thượng viện trong bầu cử giữa kỳ tháng 11, nhưng nhiều người lo ngại phản ứng tiêu cực từ cử tri trước tình trạng giá sinh hoạt tăng cao có thể giúp phe Dân chủ xoay chuyển tình thế. Hiện chi phí sinh hoạt vẫn là mối quan tâm hàng đầu của người dân Mỹ.
Tổng thống Trump giành chiến thắng trong cuộc bầu cử năm 2024 phần lớn nhờ cam kết giảm lạm phát, nhưng kể từ đó tỷ lệ ủng hộ, bao gồm cả đánh giá về cách ông xử lý vấn đề chi phí sinh hoạt, đã giảm xuống mức thấp nhất trong sự nghiệp chính trị của ông.
Chỉ số giá tiêu dùng của Mỹ từ 2021 đến tháng 5/2026. Đồ họa: Cục Thống kê Lao động Mỹ
Những nỗ lực nhằm mở lại eo biển Hormuz đến nay vẫn đình trệ. Iran ngày 11/6 thông báo đóng cửa Hormuz và dọa tấn công bất cứ tàu nào tìm cách vượt qua eo biển, sau khi Mỹ tập kích loạt mục tiêu ở nước này.
Ngay cả khi Mỹ và Iran sớm đạt được thỏa thuận, giới quan sát cho rằng sẽ phải mất nhiều tháng để hoạt động cung ứng qua Hormuz trở lại bình thường, và các tác động gián đoạn có thể kéo dài đến hết năm 2026.
Dù người Mỹ có thể ít chịu tác động trực tiếp từ cú sốc nhiên liệu hơn so với nhiều quốc gia khác, giá năng lượng duy trì ở mức cao trong thời gian dài vẫn có thể làm giảm chi tiêu của họ.
Tháng trước, Tổng thống Trump tuyên bố khó khăn tài chính của người dân Mỹ không phải yếu tố ông cân nhắc khi thúc đẩy thỏa thuận với Iran. "Tôi không nghĩ về tình hình tài chính của người Mỹ. Tôi không nghĩ về bất kỳ ai, mà chỉ tính đến một điều là không thể để Iran sở hữu vũ khí hạt nhân", ông nói.
Huyền Lê (Theo Reuters, ABC News)
