Tôi có nhiều hạt tophi làm cứng khớp gối, khó đi lại, có thể phẫu thuật không và như thế nào? (Văn Hưng, 45 tuổi)
Trả lời:
Hạt tophi là biểu hiện của bệnh gout mạn tính, hình thành khi các tinh thể urat tích tụ trong mô mềm, quanh khớp, gân và dưới da trong thời gian dài. Tophi thường xuất hiện sau khoảng 5 năm mắc gout, sớm hơn ở người có nồng độ axit uric máu rất cao, bệnh thận mạn hoặc điều trị không đều.
Ban đầu, người bệnh chỉ thấy những cục nhỏ, cứng dưới da, thường xuất hiện ở các khớp ngón chân, ngón tay, sau đó lan dần tới các khớp khác trên cơ thể như cổ tay, cổ chân, khuỷu tay, đặc biệt là khớp gối.
Tophi lớn dần theo thời gian khi tinh thể urat tiếp tục lắng đọng, gây đau, sưng, cản trở vận động cơ học của khớp. Người bệnh có thể gặp tình trạng cứng khớp, khó gấp duỗi gối, đi lại khó khăn, cảm giác khớp bị vướng hoặc kẹt khi vận động.
Bác sĩ chỉ định phẫu thuật cho người bệnh khi khối tophi phát triển lớn gây đau kéo dài, hạn chế vận động, biến dạng khớp, chèn ép thần kinh hoặc mạch máu, loét da, nhiễm trùng, nguy cơ đứt gân hoặc không đáp ứng với điều trị nội khoa.
Bác sĩ Huy tư vấn cho người bệnh phẫu thuật tophi. Ảnh minh họa: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Anh có hạt tophi ở khớp gối, có thể phẫu thuật loại bỏ nếu gặp khó khăn rõ rệt trong đi lại hoặc chức năng khớp bị ảnh hưởng đáng kể. Trước mổ, bác sĩ đánh giá kỹ bằng xét nghiệm máu, đo nồng độ axit uric, chụp X-quang, CT hoặc MRI để xác định kích thước, vị trí và mức độ xâm lấn của khối tophi. Tùy từng trường hợp, bác sĩ phẫu thuật nội soi hoặc mổ mở.
Với khối tophi nằm trong khớp hoặc khu trú, nội soi khớp cho phép sử dụng camera độ phân giải cao cùng các dụng cụ chuyên dụng để loại bỏ tinh thể urat qua những đường rạch nhỏ, giúp giảm đau và rút ngắn thời gian hồi phục.
Các khối tophi lớn, lan rộng hoặc ăn sâu vào mô mềm thường cần mổ mở để bóc tách triệt để và bảo tồn tối đa các cấu trúc quan trọng quanh khớp. Trường hợp tophi khổng lồ tồn tại nhiều năm, xâm lấn vào gân, dây chằng, bao quanh bó mạch thần kinh hoặc gây phá hủy xương và mặt khớp, phẫu thuật phức tạp hơn. Bác sĩ có thể phải tái tạo gân, xử lý tổn thương xương hoặc phục hồi cấu trúc khớp nhằm duy trì chức năng vận động lâu dài.
Sau phẫu thuật, anh sẽ được kiểm soát đau, tập vận động sớm dưới sự hướng dẫn của chuyên gia phục hồi chức năng và tiếp tục điều trị bệnh gout bằng thuốc. Thời gian hồi phục phụ thuộc vào mức độ tổn thương, nhưng đa số người bệnh có thể cải thiện đáng kể khả năng vận động, giảm đau và nâng cao chất lượng cuộc sống.
Phẫu thuật loại bỏ hạt tophi giải quyết hậu quả của bệnh gout, nhưng không loại bỏ nguyên nhân gây bệnh. Anh cần duy trì điều trị hạ axit uric lâu dài, hạn chế rượu bia, giảm thực phẩm giàu purin, uống đủ nước, kiểm soát cân nặng và tái khám định kỳ. Kiểm soát tốt axit uric máu giúp ngăn ngừa các cơn gout cấp, các hạt tophi tái phát và mọc mới.
ThS.BS Nguyễn Quang Huy
Khoa Chấn thương Chỉnh hình
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội
