Nhiều phụ huynh chuyển từ tư duy nuôi con "càng nhiều càng tốt" sang chăm sóc khoa học, ưu tiên dinh dưỡng cân bằng, miễn dịch và thói quen sinh hoạt phù hợp từng giai đoạn phát triển.
Có con gái 26 tháng tuổi, Anh Vy (TP HCM) thường lo lắng vì con nhẹ cân, biếng ăn, thường mắc bệnh viêm đường hô hấp. Điều chị quan tâm không chỉ là cân nặng hiện tại, mà còn là sức khỏe lâu dài của con, khi tình trạng biếng ăn và những đợt ốm vặt lặp lại có thể ảnh hưởng quá trình phát triển.
Để giúp con cải thiện thể trạng, chị đưa bé khám dinh dưỡng, được bác sĩ khuyên thay đổi thực đơn, kết hợp vận động mỗi ngày. Không ép con ăn nhiều trong một bữa, chị chuyển sang khuyến khích ăn đa dạng thực phẩm, vui chơi ngoài trời. Mỗi dịp cuối tuần, cả gia đình cùng tham gia hoạt động trồng rau, vào vườn hái quả để giúp bé tăng sự thích thú với thực phẩm, khám phá thế giới tự nhiên.
Với Chi Nguyễn (Bình Dương), ngay từ khi con bước vào tuổi ăn dặm, chị ưu tiên xây thực đơn đa dạng nhóm chất và thực phẩm. Cùng với sữa mẹ, mỗi bữa ăn luôn cân bằng giữa tinh bột, đạm, chất béo, vitamin và khoáng chất. Chị chú trọng cho bé thử nhiều loại món ăn mới, đa dạng kết cấu từ mịn đến thô phù hợp độ tuổi. Với thực phẩm bổ sung, Chi lựa chọn thành phần có dưỡng chất hỗ trợ đề kháng, tiêu hóa - các yếu tố quan trọng để giúp bé phát triển tối ưu.
Bổ sung các thành phần hỗ trợ đề kháng và tiêu hóa góp phần cân bằng dinh dưỡng cho trẻ. Ảnh: Pexels
Theo BSCKII Nguyễn Cát Phương Vũ, Bệnh viện Nhi đồng Thành phố, câu chuyện của Vy và Chi thể hiện sự thay đổi trong tâm lý của nhiều phụ huynh hiện nay. Thay vì chỉ chú trọng trẻ ăn bao nhiêu, cân nặng thế nào, họ cũng đặt mối quan tâm ở những yếu tố khác như khả năng miễn dịch, sức khỏe đường ruột, giấc ngủ và sự phát triển toàn diện của trẻ.
BSCKII Nguyễn Cát Phương Vũ nói thêm, để góp phần giúp trẻ phát triển toàn diện, cha mẹ cần chú ý đến hai yếu tố nền tảng: sinh hoạt và dinh dưỡng.
Nguyễn Cát Phương Vũ trong một buổi tọa đàm chia sẻ về kiến thức y khoa. Ảnh: NVCC
Theo bác sĩ, sinh hoạt bao gồm ăn uống, nghỉ ngơi và vui chơi, trong đó cần cân đối thời gian ăn - ngủ - chơi phù hợp với từng độ tuổi. Với trẻ 2-3 tuổi, việc ngủ đủ và đúng giờ góp phần duy trì hệ miễn dịch khỏe mạnh. Nếu sống trong môi trường nóng ẩm hoặc ô nhiễm, nhiều bụi mịn, phụ huynh nên giữ không gian sống thông thoáng, hạn chế các vật dụng dễ tích bụi trong phòng ngủ.
Bên cạnh đó, cha mẹ cần điều chỉnh chế độ ăn để tránh ảnh hưởng đến giấc ngủ của con. Như buổi tối không ăn quá no, hạn chế thực phẩm nhiều dầu mỡ, nước ngọt có gas hoặc đồ ăn quá ngọt để tránh ảnh hưởng giấc ngủ. Trẻ cũng không nên nằm ngay sau khi ăn, thời gian ăn tối - uống sữa cách giờ đi ngủ khoảng 2-3 tiếng.
Phụ huynh cần giúp con duy trì lịch ngủ ổn định với khoảng 1-2 giấc ngủ ngày và 10-11 tiếng ngủ đêm. Trước giờ ngủ, hạn chế các hoạt động quá kích thích, ánh sáng mạnh và thiết bị điện tử. Bác sĩ khuyên, nếu trẻ vẫn ăn uống tốt, tăng trưởng bình thường và phát triển vận động, nhận thức phù hợp với lứa tuổi thì việc thức giấc vài lần trong đêm thường không đáng lo ngại. Tuy nhiên, khi tình trạng ngủ kém kéo dài, trẻ chậm tăng cân, thường xuyên quấy khóc hoặc có dấu hiệu thiếu máu, phụ huynh nên đưa trẻ đến cơ sở y tế để được bác sĩ nhi khoa đánh giá toàn diện.
Bác sĩ cũng khuyến cáo trẻ cần tránh tiếp xúc với khói thuốc lá, giữ vệ sinh tay và tiêm chủng đầy đủ. "Nhiều trẻ giảm đáng kể số đợt viêm hô hấp sau khi được điều chỉnh lối sống theo hướng ngủ đủ, ăn uống đa dạng và cải thiện sức khỏe hệ tiêu hóa", BSCKII Nguyễn Cát Phương Vũ nói.
Phụ huynh ưu tiên cho trẻ ngủ đủ giấc. Ảnh: Pexels
Ngoài các yếu tố sinh hoạt, dinh dưỡng có vai trò vô cùng quan trọng trong những năm đầu đời. BSCKII Dư Minh Trí, cho biết để tăng cường sức đề kháng, phụ huynh nên xây dựng cho trẻ chế độ ăn đa dạng, ưu tiên thực phẩm tự nhiên thay vì phụ thuộc vào một loại "siêu thực phẩm".
Khẩu phần ăn cần đảm bảo đầy đủ các nhóm dinh dưỡng. Nguồn đạm từ thịt, cá, trứng, sữa và các loại đậu giúp cơ thể tạo kháng thể và tế bào miễn dịch. Rau xanh, trái cây bổ sung vitamin A, C, E cùng các chất chống oxy hóa, trong khi thực phẩm giàu kẽm và sắt như thịt đỏ, gan, hải sản hay lòng đỏ trứng góp phần tăng khả năng chống nhiễm trùng. Cá béo, các loại hạt và dầu thực vật cũng là nguồn cung cấp omega-3, hỗ trợ điều hòa phản ứng viêm.
Tuy vậy, giai đoạn này nhiều trẻ cũng xuất hiện tình trạng biếng ăn sinh lý. ThS.DS Ngô Huyền Trang, chuyên gia dinh dưỡng VitaDairy, nói rằng nếu trẻ biếng ăn kéo dài hoặc chậm tăng trưởng, phụ huynh nên đưa trẻ đến cơ sở chuyên khoa dinh dưỡng để được đánh giá và can thiệp sớm. Tình trạng này có thể dẫn đến thiếu hụt vi chất, ảnh hưởng đến sức khỏe tổng thể, đặc biệt là hệ miễn dịch. Khi sức đề kháng suy giảm, trẻ dễ mắc các bệnh nhiễm trùng, ốm vặt nhiều hơn và tiếp tục biếng ăn, tạo thành một vòng luẩn quẩn.
Để cải thiện tình trạng này, ThS.DS Ngô Huyền Trang khuyên phụ huynh chú trọng bổ sung dinh dưỡng ở cả hai yếu tố: tiêu hóa và hấp thu. Ở giai đoạn biếng ăn, hệ tiêu hóa của trẻ thường hoạt động kém hiệu quả, nên ưu tiên các nguồn đạm dễ hấp thu như whey hoặc whey thủy phân. Bên cạnh đó, chất béo MCT cũng là một lựa chọn phù hợp do có khả năng hấp thu trực tiếp tại ruột và chuyển hóa nhanh thành năng lượng, giúp giảm gánh nặng cho hệ tiêu hóa còn non nớt của trẻ..
"Một hệ tiêu hóa "khỏe" chính là tiền đề để bé ăn ngon miệng và hấp thu trọn vẹn dưỡng chất, phụ huynh có thể bổ sung Synbiotics (sự kết hợp giữa Probiotic và Prebiotic) giúp cân bằng hệ vi sinh, hỗ trợ tiêu hóa, ngăn ngừa táo bón và tăng cường miễn dịch ở trẻ".
Một lưu ý khác, theo BSCKII Nguyễn Cát Phương Vũ, ở độ tuổi 2-3, trẻ có thể mắc viêm hô hấp 6-8 lần mỗi năm. Để tăng miễn dịch, phụ huynh có thể đưa vào thực đơn các dưỡng chất như sữa non ColosIgG 24h giàu kháng thể IgG tự nhiên, Lactoferrin cùng các vi chất như kẽm, vitamin D và sắt.
Đại diện VitaDairy cho biết doanh nghiệp hiện ứng dụng các thành phần như sữa non ColosIgG 24h, IgHM và Synbiotics trong nhiều dòng sản phẩm dinh dưỡng dành cho trẻ em. Trong đó, IgHM là thương hiệu protein được phân lập từ sữa non bò, sử dụng công nghệ cao để chọn lọc các kháng thể có cấu trúc 3D tương đồng với kháng thể tự nhiên trong sữa mẹ. Các kháng thể trong IgHM góp phần hỗ trợ hàng rào bảo vệ tự nhiên của cơ thể trong giai đoạn hệ miễn dịch còn đang hoàn thiện, giúp tăng cường đề kháng cho trẻ.
Thái Anh
