Tôi nội soi phát hiện polyp đại trực tràng. Có phải polyp đều tiến triển thành ung thư không? (Nguyễn Thị Hương, 49 tuổi, Ninh Bình)
Trả lời:
Polyp đại trực tràng là những khối lồi bên trong đại trực tràng, được hình thành do sự phát triển quá mức của lớp niêm mạc đại tràng. Trên hình ảnh nội soi, một số tổn thương nằm sâu dưới niêm mạc (như u mỡ, u cơ) có hình ảnh bên ngoài khá giống polyp, nhưng bản chất hoàn toàn khác biệt.
Người được chẩn đoán có polyp đại trực tràng thường có tâm lý lo lắng như chị. Tuy nhiên, đa số polyp là lành tính và không phải ung thư. Một số ít polyp có thể tiến triển thành ung thư đại trực tràng nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời. Nguy cơ hóa ác tính của polyp đại trực tràng phụ thuộc vào nhiều yếu tố như kích thước, số lượng, hình thái tổn thương và mức độ loạn sản tế bào...
Polyp tăng sản kích thước nhỏ, ở đoạn cuối đại trực tràng, thường lành tính và có nguy cơ ung thư rất thấp. Ngược lại, polyp tuyến là tổn thương tiền ung thư, trong khi đó nhóm polyp răng cưa không cuống có khả năng cao tiến triển thành ung thư.
Polyp càng lớn thì nguy cơ xuất hiện các biến đổi bất thường trong tế bào càng cao. Những polyp có đường kính từ 10 mm trở lên, nhiều polyp cùng lúc hoặc có dấu hiệu loạn sản khi xét nghiệm giải phẫu bệnh thường được xếp vào nhóm nguy cơ cao hơn.
Êkíp thực hiện nội soi đại trực tràng cho người bệnh. Ảnh minh họa: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Quá trình đột biến từ một niêm mạc bình thường, hình thành polyp tuyến, rồi tiến triển thành ung thư biểu mô thường diễn ra âm thầm, kéo dài từ 10 đến 15 năm. Đa số polyp không gây triệu chứng. Polyp lớn có thể khiến người bệnh đi ngoài ra máu, thay đổi thói quen đại tiện, đau bụng, thiếu máu, cảm giác đại tiện không hết phân...
Nội soi tiêu hóa được xem là biện pháp hiệu quả giúp phát hiện và cắt bỏ polyp trước khi chúng chuyển thành ung thư, nhờ đó giảm đáng kể nguy cơ mắc và tử vong do ung thư đại trực tràng.
Bạn nên đến bệnh viện có chuyên khoa tiêu hóa để được kiểm tra, cắt polyp qua nội soi nếu đủ điều trị, ngăn nguy cơ tiến triển ung thư. Bác sĩ sẽ xác định chính xác loại polyp thông qua kết quả giải phẫu bệnh sau khi cắt polyp hoặc sinh thiết. Dựa vào bản chất mô bệnh học polyp, yếu tố nguy cơ cá nhân, bác sĩ đánh giá khả năng tiến triển ác tính và chỉ định tái khám định kỳ theo dõi phù hợp.
Để giảm nguy cơ ung thư đại trực tràng, mỗi người nên duy trì chế độ ăn uống hợp lý, tăng cường rau xanh, trái cây và ngũ cốc nguyên hạt, đồng thời duy trì cân nặng hợp lý, vận động thể lực thường xuyên. Nên hạn chế thịt đỏ và thực phẩm chế biến sẵn, không hút thuốc lá, hạn chế rượu bia.
Người từ 40 đến 45 tuổi trở lên có nguy cơ cao như có tiền sử gia đình mắc ung thư đại trực tràng, từng có polyp hoặc bệnh lý đại trực tràng mạn tính nên nội soi đại trực tràng theo hướng dẫn của bác sĩ.
Thạc sĩ, bác sĩ Ngô Thùy Dung
Khoa Tiêu hóa - Gan mật - Tụy
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội
