TP HCMBà Hồng, 67 tuổi, có khối u thận nằm sát đài bể thận phải, được bác sĩ phẫu thuật bằng robot cắt u giữ lại thận.
Bà Hồng khám sức khỏe định kỳ tại một bệnh viện, phát hiện khối u thận phải khoảng 4 cm, được tư vấn cắt toàn bộ quả thận để điều trị ung thư.
Bà đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM với mong muốn bóc tách u, bảo tồn thận. TS.BS Lê Phúc Liên, Trưởng đơn vị Niệu nữ, Trung tâm Tiết niệu - Thận học - Nam khoa, ghi nhận u nằm sâu sát đài bể thận - nơi tập trung các mạch máu lớn và hệ thống thu nhận nước tiểu của quả thận.
"Việc bóc tách khối u giống như gỡ một quả bom nằm giữa một mạng lưới dây điện chằng chịt", bác sĩ Liên nói, thêm rằng trong quá trình can thiệp, chỉ cần lệch một mm có thể làm rách mạch máu lớn dẫn đến mất máu ồ ạt hoặc làm tổn thương toàn bộ hệ thống bể thận, khiến việc giữ lại thận trở nên vô nghĩa.
Để cắt u thận, bác sĩ phải kẹp động mạch thận. Theo bác sĩ Liên, quả thận chỉ có thể chịu tối đa 20-25 phút thiếu máu, nếu kéo dài hơn các tế bào thận sẽ chết và thận mất chức năng không hồi phục. Trong khoảng thời gian ngắn này, bác sĩ phải vừa cắt u không để sót tế bào ung thư, vừa khâu ba lớp phức tạp gấp nhiều lần so với các ca thông thường. Nếu không khâu kín, nước tiểu rò rỉ ra ngoài khoang bụng, người bệnh có thể phải mổ lại để cắt bỏ toàn bộ quả thận.
Bà Hồng đã lớn tuổi, nếu cắt một quả thận sẽ làm tăng nguy cơ suy thận mạn tính và các bệnh lý tim mạch trong tương lai. Sau khi hội chẩn, bác sĩ Liên quyết định chọn phương án phẫu thuật bảo tồn thận bằng robot.
Dưới màn hình 3D phóng đại 10-15 lần, bác sĩ điều khiển các cánh tay robot qua lớp đài bể thận, nhu mô rồi đến vỏ thận, bóc tách chính xác khối u nằm sâu, hạn chế tối đa tổn thương nhu mô lành. Sau khi lấy khối u, quả thận xuất hiện một hốc sâu thông vào hệ thống chứa nước tiểu. Êkíp lần lượt khâu kín đài bể thận, cầm máu nhu mô thận rồi tái tạo lớp vỏ ngoài để phục hồi gần như nguyên vẹn cấu trúc của quả thận.
TS.BS Lê Phúc Liên (bên phải) đưa các cánh tay robot vào khoang bụng bệnh nhân chuẩn bị phẫu thuật. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Phút thứ 23, những đường khâu cuối cùng hoàn tất, bác sĩ Liên tháo kẹp động mạch, máu lập tức ùa vào quả thận. Quả thận từ màu trắng nhạt chuyển sang hồng hào trở lại, không có dấu hiệu rò nước tiểu hay máu rỉ từ vết khâu. Khối u được cho vào một chiếc túi chuyên dụng và đưa ra ngoài qua một lỗ trocar.
Tổng ca mổ, gồm gây mê và đưa cánh tay robot vào khoang bụng, kéo dài khoảng hai tiếng, thay vì hơn 3 tiếng như các ca phức tạp tương đương. Sau 24 giờ, bà Hồng có thể ngồi dậy, uống nước và vận động nhẹ do vết mổ rất nhỏ, ít đau cơ. Sau 3 ngày, chức năng thận ổn định, vết mổ khô, bà được xuất viện.
Ung thư thận giai đoạn sớm thường tiến triển âm thầm, ít gây triệu chứng nên nhiều trường hợp được phát hiện tình cờ khi khám sức khỏe. Với khối u còn khu trú, mục tiêu điều trị là bảo tồn tối đa nhu mô thận thay vì cắt bỏ nhằm duy trì chức năng thận lâu dài, giảm nguy cơ suy thận mạn và các biến chứng tim mạch. Trường hợp khối u lớn, xâm lấn hoặc không còn khả năng bảo tồn thận, bác sĩ cân nhắc cắt toàn bộ thận kết hợp các phương pháp điều trị toàn thân khi cần thiết.
Người trên 40 tuổi, có yếu tố nguy cơ hoặc tiền sử gia đình mắc ung thư thận nên khám sức khỏe định kỳ để phát hiện bệnh từ giai đoạn sớm, tăng cơ hội điều trị bảo tồn thận.
Đình Lâm
* Tên người bệnh đã được thay đổi
