Robot phẫu thuật 'một cổng' điều trị ung thư

Tâm Anh là bệnh viện đầu tiên tại Việt Nam ứng dụng thiết bị này trong điều trị ung thư, còn PGS.TS.BS Vũ Lê Chuyên, Giám đốc Trung tâm Tiết niệu - Thận học - Nam khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, là chuyên gia Việt Nam đầu tiên thực hiện kỹ thuật robot phẫu thuật "một cổng".

PGS Chuyên cho biết công nghệ "cộng hưởng sức mạnh" của robot phẫu thuật Da Vinci Xi với cổng tích hợp silicon đa kênh điều trị hiệu quả ung thư tuyến tiền liệt, ung thư thận chưa xâm lấn, u thận, phẫu thuật treo cổ tử cung... Thay vì phải rạch 5-6 đường mổ để đưa thiết bị vào cơ thể, công nghệ một cổng cho phép tích hợp toàn bộ camera và các cánh tay robot qua vết rạch duy nhất dài khoảng 2-2,5 cm tại rốn.

Hệ thống Laser Targeting trên robot Da Vinci Xi tự động xác định chính xác vị trí đặt cổng Single-site, đồng thời căn chỉnh camera và các cánh tay robot trước phẫu thuật, giúp phẫu thuật viên thao tác chính xác hơn trong không gian hẹp. Nhờ xâm lấn tối thiểu, độ chính xác vượt trội, người bệnh giảm đau, giảm mất máu và có thể xuất viện sau 24 giờ.

Theo PGS Chuyên, ngoài nâng cao hiệu quả điều trị, phẫu thuật robot "một cổng" còn tăng độ an toàn, đặc biệt với bệnh nhân tiểu đường, suy giảm miễn dịch hoặc rối loạn đông máu. Đường rạch nhỏ giúp rút ngắn thời gian đóng vết mổ từ khoảng 30 phút xuống 10 phút, giảm nguy cơ nhiễm trùng, mất máu và truyền máu, giảm rủi ro phản ứng thải ghép, quá tải tuần hoàn hoặc ảnh hưởng chức năng lọc của thận, nhờ đó người bệnh hồi phục sớm hơn. Kỹ thuật này cũng thêm lựa chọn cho bệnh nhân ung thư từng phẫu thuật nhiều lần vùng bụng cần hạn chế đường rạch mới hoặc trường hợp có khối u lớn phải mở đường lấy bệnh phẩm.

Phẫu thuật robot một cổng đòi hỏi phẫu thuật viên có trình độ cao. Theo thông tin của Intuitive Surgical (Mỹ), nhà sản xuất robot Da Vinci Xi, bác sĩ cần thực hiện tối thiểu 100 ca phẫu thuật robot Da Vinci trước khi được đào tạo kỹ thuật một cổng. Trong quá trình mổ, bác sĩ phải điều khiển đồng thời 4 cánh tay robot trong không gian hẹp, đảm bảo thao tác chính xác và tránh va chạm.

"Nhiều bác sĩ thành thạo mổ bằng robot nhưng rất ít người làm chủ kỹ thuật Single-site", PGS Chuyên chia sẻ.

Từ tháng 6, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh đã ứng dụng công nghệ này phẫu thuật cho 6 bệnh nhân ung thư tuyến tiền liệt, ung thư thận. Thời gian lấy bệnh phẩm giảm từ khoảng 20 phút xuống 5 phút, thời gian đóng vết mổ từ 30 phút xuống còn khoảng 10 phút. Các ca phẫu thuật không phải truyền máu, không cần đặt thêm trocar ngoài kế hoạch hoặc chuyển sang mổ robot đa cổng. Người bệnh xuất viện sau 1-2 ngày, giảm 2-4 ngày so với phẫu thuật robot thông thường.

Là một trong 6 bệnh nhân đầu tiên được thực hiện mổ robot một cổng, ông Hưng, 63 tuổi, có chỉ số kháng nguyên đặc hiệu tuyến tiền liệt (PSA) 10-20 ng/mL, gấp 3-4 lần bình thường. Chụp cộng hưởng từ phát hiện khối u gần 3 cm trong tuyến tiền liệt, chưa xâm lấn, được chẩn đoán ung thư tuyến tiền liệt giai đoạn T2.

PGS Chuyên cho hay cấu trúc u khu trú đồng nghĩa tế bào ung thư vẫn nằm trọn trong tuyến tiền liệt, chưa xâm lấn các cơ quan lân cận hay di căn xa. Đây là điều kiện lý tưởng để ứng dụng kỹ thuật Single-site trên nền tảng robot Da Vinci Xi, vừa đảm bảo loại bỏ khối u ác tính điều trị ung thư triệt để, vừa bảo tồn tối đa chức năng sinh lý nam giới cho bệnh nhân trung niên, đảm bảo chất lượng sống sau phẫu thuật.

Khi hệ thống robot Da Vinci Xi được kết nối và khóa chặt cổng silicon vào cơ thể, các cánh tay robot xoay 540 độ cùng camera với độ phóng đại lên đến 10-15 lần hỗ trợ quá trình phẫu thuật. PGS Chuyên điều khiển robot bóc tách toàn bộ tuyến tiền liệt chứa khối u, đồng thời bảo tồn tối đa các bó mạch thần kinh hai bên. Nhờ đó, chức năng tiểu tiện và sinh lý ở nam giới được hạn chế ảnh hưởng, giảm nguy cơ xảy ra các biến chứng thường gặp ở phương pháp phẫu thuật truyền thống.

Với khả năng xoay linh hoạt hơn cổ tay người, các cánh tay robot giúp thao tác khâu nối cổ bàng quang với niệu đạo chính xác và kín hơn trong không gian hẹp của vùng chậu, giảm tối đa nguy cơ rò nước tiểu và thúc đẩy quá trình hồi phục nhanh chóng.

Sau khi cắt bỏ khối u, toàn bộ bệnh phẩm được đặt trong túi chuyên dụng để cánh tay robot lấy ra ngoài qua chính đường mổ ban đầu. Đường mổ nằm trong nếp gấp rốn nên sau khi lành thương, sẹo gần như không nhìn thấy.

Trong chiều cùng ngày, ông Hưng có thể đứng dậy và đi lại nhẹ nhàng, hồi phục tốt và được xuất viện chỉ sau 48 giờ. Sau 7-10 ngày, ông được rút ống thông tiểu và có thể sinh hoạt bình thường.

Theo PGS Chuyên, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh tiếp tục mở rộng triển khai kỹ thuật này ở các chuyên khoa khác, điều trị các bệnh lý ung thư phụ khoa, ung thư tiêu hóa... Bệnh viện cũng được mời đào tạo, chuyển giao kỹ thuật này cho các bác sĩ trong khu vực, tiếp tục khẳng định vị thế của bác sĩ Việt Nam trong các lĩnh vực y học công nghệ cao.

Đình Lâm