TP HCMChị Hồng, 46 tuổi, đau âm ỉ vùng thượng vị, sụt cân, mệt mỏi, bác sĩ phát hiện nhiều sỏi nằm dọc ống tụy.
Kết quả chụp MRI của chị Hồng tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM cho thấy mô tụy teo mỏng, ống tụy chính và các nhánh giãn không đều. Bên trong lòng ống tụy, từ đầu đến thân và đuôi, xuất hiện nhiều sỏi kích thước lớn, có viên 12x18 mm. Đường mật trong gan cũng giãn nhẹ.
Tiến sĩ, bác sĩ Phạm Công Khánh, Trưởng khoa Gan - Mật - Tụy, Trung tâm Nội soi và Phẫu thuật Nội soi Tiêu hóa, cho biết sỏi tụy là một trong những biến chứng nghiêm trọng của viêm tụy mạn. Số lượng sỏi của chị Hồng nhiều, kích thước lớn, phân bố rải rác ở cả ống tụy chính và các nhánh nhỏ khiến các phương pháp điều trị nội khoa hoặc nội soi mật tụy ngược dòng (ERCP) khó làm sạch hoàn toàn.
Êkíp bác sĩ quyết định phẫu thuật nội soi ít xâm lấn, xẻ ống tụy kết hợp tán sỏi bằng laser nhằm loại bỏ triệt để sỏi và giảm nguy cơ biến chứng.
Kết quả chụp MRI cho thấy nhiều sỏi ở tụy (mũi tên vàng). Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Sau khi tiếp cận được tụy, bác sĩ mở ống tụy và phát hiện nhiều sỏi cứng, kích thước 10-15 mm nằm trong lòng ống tụy chính cũng như các nhánh bên. Tiếp đó, bác sĩ nội soi trực tiếp ống tụy để tiếp cận các vị trí sâu hơn. Tại vùng đầu tụy, nhiều sỏi lớn được tán nhỏ bằng laser và lấy ra ngoài.
Tuy nhiên, ở vùng gần đuôi tụy xuất hiện sẹo xơ làm hẹp ống tụy, không thể đưa ống soi đi qua. Để đảm bảo dẫn lưu dịch tụy, bác sĩ cắt hỗng tràng, nối ống tụy với hỗng tràng và nối hỗng tràng - hỗng tràng, tạo đường lưu thông mới cho dịch tụy. Tình trạng viêm dính nặng xung quanh tụy, sỏi lớn và phân bố ở nhiều vị trí khác nhau khiến quá trình bóc tách khó khăn, kéo dài.
Bác sĩ Công Khánh (giữa) đang thực hiện phẫu thuật nội soi lấy sỏi tụy cho chị Hồng. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Sau mổ, người bệnh hồi phục tốt, giảm đau rõ rệt, có thể ăn thức ăn lỏng, xuất viện sau 5 ngày.
Sỏi tụy hình thành do nhiều nguyên nhân, phổ biến nhất là biến chứng của viêm tụy mạn tính. Ngoài ra, sỏi mật cũng có thể góp phần gây sỏi tụy do vị trí giải phẫu gần nhau giữa ống mật chủ và ống tụy. Khi sỏi mật di chuyển và gây tắc nghẽn, áp lực trong ống tụy tăng lên, dẫn đến hình thành sỏi. Rối loạn chuyển hóa canxi kéo dài cũng làm tăng nguy cơ lắng đọng và tạo sỏi trong tụy.
Triệu chứng viêm mạn tụy thường gặp như tắc mật, vàng da, viêm đường mật, nhiễm trùng, hoặc hình thành nang giả tụy. Bệnh gây đau kéo dài, nguy cơ phá hủy dần nhu mô tụy, làm suy giảm chức năng tiêu hóa và nội tiết của cơ quan này, tăng nguy cơ ung thư.
Bác sĩ Khánh khuyến cáo, khi phát hiện sỏi, người bệnh cần điều trị kịp thời. Trì hoãn phẫu thuật không chỉ làm giảm hiệu quả điều trị mà còn khiến tình trạng bệnh tiến triển nặng, khó phẫu thuật.
Quyên Phan
*Tên người bệnh đã được thay đổi
Độc giả gửi câu hỏi về bệnh tiêu hóa tại đây để bác sĩ giải đáp
