Dù đối mặt đợt nóng lịch sử, nhiều người châu Âu vẫn cự tuyệt điều hòa do khác biệt về văn hóa, thẩm mỹ đô thị và quan điểm sống tiết kiệm.
Cuối tháng 6, giáo sư kiêm nhà báo Thomas Chatterton Williams từ Mỹ trở lại Pháp đúng lúc nước này bước vào đợt nắng nóng cực đoan (canicule). Một số nơi nhiệt độ gần chạm 44 độ C, kéo theo hàng loạt ca nhập viện do sốc nhiệt, đuối nước khi giải nhiệt tại sông hồ và tử vong do bị bỏ quên trong ôtô.
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) ước tính mỗi năm châu Âu có hơn 175.000 người tử vong vì các nguyên nhân liên quan đến nắng nóng tại châu Âu.
Trên mạng xã hội X, cây bút kinh tế người Mỹ Noah Smith giục người châu Âu "lắp ngay điều hòa để cứu mạng người thân", trong khi Patrick Collison, CEO của tập đoàn dịch vụ phần mềm và tài chính Stripe, cho rằng châu Âu đang ngụy biện.
Thời tiết nắng nóng liên tục lập đỉnh ở Pháp mùa hè 2026. Ảnh: AFP
Theo tác giả Thomas, sự bất đồng này nằm ở giới hạn chịu đựng. Từng sống ở Mỹ và châu Âu, ông nhận thấy người Mỹ có xu hướng coi sự nóng bức là thất bại của cơ sở hạ tầng, trong khi người châu Âu xem đó là một phần tất yếu của cuộc sống.
Tại Paris, nhịp sống vẫn tiếp diễn, đợt nóng này không giống bối cảnh "tận thế" như truyền thông mô tả. Các quán cà phê và tiệm kem chật cứng. Lễ hội Âm nhạc ngoài trời (Fête de la Musique) thu hút nửa triệu người tham gia.
Dù trường học đóng cửa vì không có hệ thống kiểm soát nhiệt độ, phụ huynh vẫn tìm cách đưa trẻ đến hồ bơi hoặc bảo tàng để giải nhiệt. Những ngôi nhà truyền thống tại Pháp được thiết kế để không gian tự "thở".
"Khi ở nhà, tôi xịt một chút nước lên người và uống nhiều nước hơn. Tôi đóng kín cửa chớp kim loại để cản nắng trưa và mở đón gió vào buổi tối", Thomas nói.
Theo tác giả, gốc rễ của cuộc tranh luận là sự khác biệt văn hóa. Người Mỹ coi sự khó chịu về thể chất là thách thức cần khắc phục ngay lập tức. Ngược lại, nhiều người châu Âu coi việc lạm dụng khí lạnh là hoang phí. Họ tự hào về lối sống tiết kiệm: chắt chiu nước khi rửa bát, mặc thêm áo thay vì bật lò sưởi và vét sạch thức ăn trên đĩa.
Tại Paris, chính quyền và người dân không thích các cục nóng điều hòa treo trên cửa sổ hay mái nhà. Việc lắp đặt thiết bị này cần giấy phép đặc biệt để giữ gìn vẻ đẹp kiến trúc.
"Ở Mỹ, tôi không ngần ngại bật điều hòa. Nhưng khi ở Paris, việc chống chọi với cái nóng mà không cần máy móc lại mang đến cảm giác thỏa mãn, thậm chí có phần cao quý", Thomas cho biết.
Rạn nứt đang xuất hiện trong nội bộ châu Âu. Tại Pháp, đảng Tập hợp Quốc gia của bà Marine Le Pen đang chính trị hóa vấn đề điều hòa, biến nó thành công cụ chỉ trích các nhà môi trường học, tương tự cách người Mỹ từng tranh cãi về việc đeo khẩu trang.
Tuy nhiên, giới chuyên gia đánh giá một giải pháp trung hòa là cần thiết. Châu Âu cần lắp điều hòa tại các cơ sở trọng yếu như trường học, phương tiện công cộng và bệnh viện. Hôm thứ 5 tuần trước là ngày nóng nhất lịch sử Pháp, khiến một tài xế xe buýt ngất xỉu và đâm vào gốc cây. Các khu sản khoa quá tải, hàng trăm nghìn gia cầm chết, nhiều thành phố cấm bán rượu bia để giảm tải cho hệ thống y tế.
Một trải nghiệm của Thomas cho thấy giới hạn của thói quen này. Khi ông lên taxi giữa đợt nắng nóng, tài xế mở toang cửa kính đón gió nóng hầm hập như luồng hơi từ máy sấy tóc. Họ đi hơn 10 phút như vậy trước khi người lái xe phải bật điều hòa.
"Lựa chọn chịu đựng cái nóng của anh ấy cuối cùng cũng không thể chống đỡ nổi thực tại", Thomas nói.
Bảo Nhiên (Theo Atlantic)
