Sau khi Báo Thanh Niên có bài phản ánh về tình trạng cát sông Thu Bồn bị "rút ruột" giữa đêm tại khu vực thôn Trung An (xã Nông Sơn, thành phố Đà Nẵng), nạn khai thác cát trái phép có tạm lắng trong một thời gian. Tuy nhiên, theo phản ánh của người dân, thời gian gần đây tình trạng này đã tái diễn tại một vị trí khác, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ thất thoát tài nguyên và sạt lở bờ sông.
Dấu vết khai thác cát trái phép xuất hiện trở lại
Theo ghi nhận của PV Thanh Niên ngày 27.6, tại khu vực ven sông Thu Bồn đoạn qua thôn Trung An vẫn còn nhiều dấu vết cho thấy hoạt động khai thác cát trái phép diễn ra trong thời gian gần đây.
Vết bánh xe tải hằn sâu xuống nền đất dẫn đến vị trí khai thác cát trái phép
ẢNH: MẠNH CƯỜNG
Trên lối dẫn từ bãi sông lên khu dân cư, nhiều vệt bánh xe tải hằn sâu xuống nền đất. Khu vực khai thác cát chỉ cách tuyến đường bê tông vài trăm mét và cách vị trí từng được Báo Thanh Niên phản ánh trước đây khoảng 1 km. Tại hiện trường, một diện tích lớn lòng sông bị đào xới để lấy cát.
Theo người dân địa phương, hoạt động khai thác chủ yếu diễn ra từ khoảng 22 giờ tối hôm trước đến 3 giờ sáng hôm sau. Cát được xúc thủ công, đưa lên xe tải rồi vận chuyển đi nơi khác tiêu thụ.
Không chỉ gây thất thoát tài nguyên, việc khai thác cát kéo dài còn làm thay đổi dòng chảy, gia tăng nguy cơ sạt lở bờ sông.
Ông T. (người dân địa phương) cho biết trước đây khu vực này có một doi cát tự nhiên đóng vai trò điều hướng dòng chảy, giúp giảm áp lực nước vào bờ sông phía có khu dân cư và khu vực Dinh Bà Thu Bồn. Tuy nhiên, theo ông, việc khai thác cát trái phép kéo dài đã làm doi cát bị hạ thấp, khiến dòng chảy đổi hướng và ép mạnh vào bờ, làm gia tăng nguy cơ sạt lở.
Một lượng lớn cát đã bị lấy đi
ẢNH: MẠNH CƯỜNG
"Trước đây, sau khi Báo Thanh Niên có bài phản ánh thì tình trạng này lắng xuống một thời gian, nhưng những ngày qua các đối tượng lại quay trở lại hoạt động", ông T. nói.
Theo phản ánh của người dân, tình trạng khai thác cát trái phép đã nhiều lần được kiến nghị đến chính quyền địa phương và cơ quan chức năng thông qua nhiều kênh khác nhau, kể cả trên các diễn đàn của địa phương, nhưng đến nay vẫn chưa có chuyển biến rõ rệt. Điều này khiến người dân đặt câu hỏi về hiệu quả của công tác kiểm tra, giám sát.
Người dân lo ngại việc khai thác cát trái phép nếu xảy ra trong thời gian dài sẽ gây sạt lở bờ sông nghiêm trọng
ẢNH: MẠNH CƯỜNG
"Phản ánh nhiều rồi mà vẫn vậy, nên nhiều người dân tỏ ra nghi ngờ. Nếu làm quyết liệt thì khó có chuyện tái diễn như bây giờ", một người dân địa phương chia sẻ.
Trước thực trạng trên, người dân mong muốn các cơ quan chức năng sớm kiểm tra, xác minh và xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm nhằm bảo vệ tài nguyên, ngăn ngừa nguy cơ sạt lở, bảo đảm an toàn cho đời sống của người dân ven sông Thu Bồn.
'Chỉ biết xuống đuổi, rất khó xử lý'
Trao đổi với PV Thanh Niên, ông Lý Xuân Phong, Chủ tịch UBND xã Nông Sơn, cho biết tình trạng khai thác cát trái phép dọc sông Thu Bồn đoạn qua địa bàn là vấn đề "nan giải" từ thời còn huyện Nông Sơn cũ.
"Khi nhận được phản ánh thì các lực lượng chức năng cũng chỉ biết xuống đuổi, cấm khai thác thôi, chứ không có cách nào để xử lý được", ông Phong nói.
Hiện trường cho thấy một khối lượng cát rất lớn đã bị khai thác trái phép, chở đi nơi khác tiêu thụ
ẢNH: MẠNH CƯỜNG
Theo ông Phong, khó khăn lớn nhất là đối với các trường hợp khai thác bằng ghe trên đường thủy bởi việc phát hiện, xử lý gặp rất nhiều trở ngại.
Chủ tịch UBND xã Nông Sơn cho hay, đối với vấn đề tái diễn tình trạng khai thác cát trái phép ở sông Thu Bồn mà báo chí phản ánh thì địa phương sẽ cho kiểm tra, xác minh làm rõ ngay. Theo ông Phong, địa phương từng đề xuất UBND thành phố Đà Nẵng cho đấu giá quyền khai thác tại 3 điểm mỏ cát dọc sông Thu Bồn nhằm quản lý hiệu quả nguồn tài nguyên, song đến nay vẫn chưa được chấp thuận.
"Hiện nay chỉ còn cách nghiên cứu lắp đặt camera để giám sát, ngăn chặn tình trạng khai thác cát trái phép", ông Phong nói.
Ông Phong khẳng định địa phương không có chuyện bao che cho hoạt động khai thác cát trái phép và sẽ phối hợp với các lực lượng chức năng để kiểm tra, xử lý nếu phát hiện vi phạm.
