Thiếu binh lực, Đài Loan tăng gấp đôi thời gian huấn luyện quân dự bị

Tăng cường năng lực quân dự bị

Theo báo South China Morning Post ngày 4-7, từ năm 2026, Đài Loan đã chính thức bãi bỏ chương trình triệu tập quân nhân dự bị kéo dài 5 - 7 ngày trước đây và thay thế bằng khóa huấn luyện bắt buộc 14 ngày dành cho tất cả quân nhân dự bị đủ điều kiện.

Lãnh đạo Cơ quan Phòng vệ Đài Loan Wellington Koo cho biết ngoài việc được huấn luyện sử dụng các khí tài mới như máy bay không người lái (drone) và hệ thống pháo phản lực Himars do Mỹ sản xuất, quân nhân dự bị sẽ được điều trở lại đúng đơn vị và vị trí từng đảm nhiệm khi còn tại ngũ.

Chính sách này nhằm giúp họ nhanh chóng lấy lại kỹ năng chuyên môn và có thể tham gia tác chiến nếu được huy động.

Song song đó, cơ quan này cũng đang đề xuất sửa đổi luật để đưa các nữ quân nhân tình nguyện đã xuất ngũ vào hệ thống huy động lực lượng dự bị, cho rằng những người từng phục vụ trong các đơn vị tác chiến nên tiếp tục đóng góp cho năng lực phòng vệ sau khi rời quân ngũ.

Theo Cơ quan Huy động phòng vệ toàn diện của Đài Loan, chương trình huấn luyện mới chú trọng hơn đến các bài tập thực địa như bắn đạn thật, sơ cứu chiến trường, ngụy trang, hành quân chiến thuật và triển khai qua đêm.

Quân nhân dự bị sẽ luyện tập khoảng 10 giờ mỗi ngày, bao gồm cả huấn luyện ban đêm, trong khi những người từng vận hành drone hoặc Himars sẽ được đào tạo chuyên sâu để cập nhật kỹ năng.

Động thái trên diễn ra trong bối cảnh Đài Loan đối mặt với cuộc khủng hoảng nhân lực ngày càng rõ nét.

Năm 2023, số nam giới đủ điều kiện thực hiện nghĩa vụ quân sự của hòn đảo lần đầu giảm xuống dưới 100.000 người, còn khoảng 97.800 người. Theo dự báo của Trung tâm Ngân sách thuộc cơ quan lập pháp, con số này sẽ tiếp tục giảm xuống dưới 80.000 vào năm tới.

Các nhà hoạch định quân sự lo ngại xu hướng già hóa dân số có thể khiến Đài Loan sở hữu ngày càng nhiều vũ khí hiện đại nhưng lại thiếu nhân lực để vận hành.

Hoài nghi hiệu quả lâu dài

Dù đánh giá việc kéo dài thời gian huấn luyện là cần thiết, nhiều chuyên gia cho rằng cải cách này vẫn chưa đủ để giải quyết những điểm yếu mang tính cấu trúc của lực lượng dự bị Đài Loan.

Ông Max Lo, Giám đốc điều hành Hội Nghiên cứu chiến lược quốc tế Đài Loan, cho rằng hệ thống huy động hiện nay vẫn thiếu công bằng.

Những quân nhân dự bị có chuyên môn đặc thù thường xuyên bị triệu tập, trong khi nhiều người khác hầu như không bao giờ được gọi vì thiếu kỹ năng phù hợp.

Theo ông, Cơ quan Phòng vệ Đài Loan cần mở rộng đào tạo các chuyên ngành như điều khiển drone để nhiều người có thể chia sẻ trách nhiệm khi được huy động, nếu không tâm lý bất mãn vì bị triệu tập không đồng đều có thể làm giảm ý chí tham gia của người dân.

Ông Lo cũng nhận định việc được huấn luyện tốt hơn chưa chắc đồng nghĩa với quyết tâm chiến đấu cao hơn. Sau khi xuất ngũ, nhiều quân nhân đã có công việc ổn định và gia đình riêng, khiến quyết định quay trở lại quân đội trong thời chiến trở nên khó khăn hơn nhiều.

Cùng quan điểm, cựu thư ký báo chí Cơ quan Phòng vệ Đài Loan Lu De Yun cho rằng vai trò của lực lượng dự bị trong thời chiến vẫn chưa được xác định rõ ràng.

Theo ông, quân nhân dự bị hiện được kỳ vọng đảm nhận quá nhiều nhiệm vụ, từ chiến đấu tuyến đầu, bảo đảm hậu cần đến duy trì trật tự công cộng, nhưng mỗi nhiệm vụ lại đòi hỏi vũ khí, trang bị và chương trình huấn luyện khác nhau.

Ông nhận định lực lượng này có thể phù hợp hơn với các nhiệm vụ phòng thủ dân sự, ứng phó khẩn cấp và duy trì trật tự công cộng, thay vì trực tiếp chiến đấu ở tuyến đầu.

Cựu thư ký cũng lưu ý các cuộc thăm dò dư luận về ý chí bảo vệ Đài Loan có thể không phản ánh đúng thực tế, khi nhiều người sẽ cân nhắc kỹ hơn một khi đối mặt với rủi ro thực sự cho bản thân và gia đình.