Ông Trần Văn Trường thời điểm nhận quyết định bổ nhiệm giữ chức viện trưởng Viện Pháp y tâm thần Trung ương - Ảnh: Bộ Y tế
Cáo trạng vừa được Viện Kiểm sát nhân dân TP Hà Nội ban hành xác định cựu viện trưởng Viện Pháp y tâm thần Trung ương nhận hơn 8 tỉ đồng tiền hối lộ, còn "bà trùm" Nguyễn Thị Mai Anh trở thành mắt xích nhận tiền để "chạy" bệnh án cho nhiều bị can, bị cáo.
Viện kiểm sát truy tố 65 bị can trong vụ án xảy ra tại Viện Pháp y tâm thần Trung ương và một số đơn vị liên quan tại Hà Nội, Thanh Hóa.
Trong số các bị can có cựu Viện trưởng Trần Văn Trường, cựu Viện trưởng Ngô Văn Vinh, cựu Viện phó Lâm Văn Thành, Trưởng khoa giám định Dương Văn Biết, Phó khoa Đỗ Khắc Doanh cùng nhiều cán bộ, giám định viên khác.
Đây được xem là vụ án lớn nhất từ trước đến nay trong lĩnh vực giám định pháp y tâm thần khi hàng loạt lãnh đạo, giám định viên, cán bộ y tế cùng nhiều người thuộc các cơ quan tiến hành tố tụng bị truy tố về các tội nhận hối lộ, đưa hối lộ, môi giới hối lộ, lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ, làm sai lệch hồ sơ vụ án...
Từ bị can chữa bệnh bắt buộc đến người thao túng cả viện
Theo cáo trạng, năm 2016, sau khi bị xử lý về hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản, Nguyễn Thị Mai Anh được áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh tại Viện Pháp y tâm thần Trung ương.
Thay vì chỉ là một bệnh nhân bắt buộc chữa bệnh, Mai Anh từng bước thiết lập quan hệ với nhiều lãnh đạo, giám định viên và nhân viên của viện.
Đến năm 2020, dù tiếp tục bị xử lý về hành vi làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức, Mai Anh vẫn được áp dụng biện pháp chữa bệnh bắt buộc.
Năm 2023, sau khi cùng chồng là Lê Văn Đông bị khởi tố về tội gây rối trật tự công cộng, Mai Anh tìm cách quay trở lại viện vì lo bị bắt tạm giam.
Lúc này, Trần Văn Trường vừa được bổ nhiệm làm Viện trưởng. Theo cáo trạng, Mai Anh đã liên hệ với bà Đặng Thị Hòa (vợ ông Trường) để nhờ tác động, xin được bố trí phòng điều trị riêng có điều hòa, cho hai con nhỏ và hai người giúp việc vào ở cùng.
Do việc này chưa từng có tiền lệ và vượt thẩm quyền của viện, ông Trường được cho là trao đổi phải có sự thống nhất của ban lãnh đạo. Mai Anh sau đó nói sẽ "tự lo" phần còn lại.
Kết quả điều tra xác định, tối 3-9-2023, Mai Anh chuyển 100 triệu đồng vào tài khoản của bà Hòa. Hai tuần sau, Mai Anh tiếp tục mang đến nhà riêng ông Trường một túi quà bên trong có gần 198 triệu đồng tiền mặt.
Đến ngày 20-9-2023, Mai Anh còn chuyển thêm 100 triệu đồng thông qua một người trung gian để đưa cho cựu Viện phó Lâm Văn Thành nhằm tạo điều kiện bố trí phòng riêng.
Sau khi Mai Anh quay trở lại viện chữa bệnh bắt buộc vào tháng 10-2023, dù Bộ Y tế và các cơ quan liên ngành còn đang họp bàn phương án xử lý, ông Trường và ông Thành vẫn thống nhất cho Mai Anh ở phòng riêng cùng hai con nhỏ và hai người giúp việc.
Theo cáo trạng, các bị can Trần Văn Trường, Đặng Thị Hòa và Lâm Văn Thành đều đã thừa nhận hành vi nhận tiền để tạo điều kiện cho Mai Anh.
Từ những ưu ái đặc biệt này, Mai Anh không chỉ được hưởng chế độ điều trị vượt quy định mà còn từng bước trở thành đầu mối kết nối các gia đình có nhu cầu "chạy" kết luận giám định tâm thần.
Cựu viện trưởng nhận hơn 8 tỉ đồng hối lộ
Theo cáo trạng, cựu Viện trưởng Trần Văn Trường không chỉ nhận tiền để ưu ái Mai Anh mà còn nhận hối lộ trong nhiều hoạt động giám định và tuyển dụng.
Kết quả điều tra cho thấy, từ tháng 6-2023, với vai trò giám định viên và viện trưởng, ông Trường đã trực tiếp nhận tổng cộng 4,68 tỉ đồng từ Mai Anh, Vũ Ngọc Trung, Trần Thị Hương cùng nhiều người khác để làm sai lệch kết luận giám định đối với 27 trường hợp là bị can, bị cáo, bị án.
Mục đích của việc này là giúp những người được giám định được kết luận mất khả năng nhận thức, điều khiển hành vi để đủ điều kiện áp dụng biện pháp chữa bệnh bắt buộc, qua đó tránh hoặc kéo dài quá trình xử lý hình sự.
Sau khi nhận tiền, ông Trường chia một phần cho các thành viên hội đồng giám định như Ngô Văn Vinh, Dương Văn Lương, Lâm Văn Thành, Nguyễn Tô Hiệu, Dương Văn Biết... và giữ phần còn lại để hưởng lợi.
Ngoài khoản tiền liên quan đến hoạt động giám định, ông Trường còn bị cáo buộc nhận hơn 3,34 tỉ đồng khác.
Trong đó có tiền từ Nguyễn Thị Thu Hoài - Phó trưởng phòng tổ chức - để tạo điều kiện tuyển dụng một số cá nhân vào làm việc tại viện, đồng thời nhận tiền từ Mai Anh để giải quyết việc ở phòng riêng, xin cho một số nhân viên được đi học, chuyển khoa.
Tổng cộng, cơ quan điều tra xác định ông Trường phải chịu trách nhiệm hình sự đối với số tiền nhận hối lộ hơn 8,02 tỉ đồng, trong đó hưởng lợi cá nhân gần 6,87 tỉ đồng.
Vợ chồng Mai Anh tại cơ quan điều tra - Ảnh: TL
Từ "đầu mối" chạy giám định đến tiệc ma túy trên bãi biển
Nếu những khoản hối lộ hé lộ mặt tối trong hoạt động giám định pháp y tâm thần, diễn biến tiếp theo của vụ án cho thấy mức độ lộng hành của vợ chồng Mai Anh ngay trong thời gian chữa bệnh bắt buộc.
Theo cáo trạng, với các mối quan hệ đã xây dựng trong viện, Mai Anh dần trở thành người nhận tiền từ gia đình các bị can có nhu cầu "chạy" kết luận giám định tâm thần.
Có trường hợp Mai Anh nhận số tiền lên tới hàng tỉ đồng rồi chuyển lại hàng trăm triệu đồng cho lãnh đạo viện để "lo" kết quả giám định. Từ đó, tiền tiếp tục được chia cho các thành viên hội đồng giám định.
Sau khi nhận tiền, các giám định viên bị cáo buộc bổ sung vào hồ sơ bệnh án những biểu hiện bệnh tâm thần không có thật hoặc ghi nhận sai tình trạng bệnh nhằm đưa ra kết luận có lợi cho người được giám định.
Không dừng ở đó, trong thời gian chữa bệnh bắt buộc, Lê Văn Đông (chồng Mai Anh) nhiều lần tự ý rời khỏi viện với sự tiếp tay của một số cán bộ, nhân viên khoa điều trị.
Đỉnh điểm là đêm 7-6-2025, Công an TP Hà Nội phối hợp Công an tỉnh Thanh Hóa bắt quả tang Đông tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy tại khu vực bãi biển Sầm Sơn.
Theo cáo trạng, Đông đã chuẩn bị loa, bàn DJ cùng ma túy để tổ chức "tiệc" cho nhiều người sử dụng. Trong số những người có mặt có cả Trần Quốc An - nhân viên khoa điều trị bắt buộc nam của Viện Pháp y tâm thần Trung ương.
Cùng thời điểm, lực lượng chức năng xác định có 14 cán bộ, nhân viên thuộc khoa điều trị bắt buộc nam đang nghỉ tại cùng khách sạn với vợ chồng Mai Anh ở Sầm Sơn.
Khám xét nơi ở và buồng bệnh của vợ chồng Mai Anh, cơ quan điều tra tiếp tục thu giữ nhiều loại ma túy như MDMA, ketamine, methamphetamine, cần sa cùng các dụng cụ sử dụng ma túy.
Từ vụ bắt quả tang này, cơ quan điều tra mở rộng vụ án, lần theo đường dây đưa, nhận hối lộ, làm sai lệch kết luận giám định tâm thần, tuyển dụng trái quy định và nhiều sai phạm khác xảy ra trong thời gian dài tại Viện Pháp y tâm thần Trung ương.
