Ảnh minh họa tác giả cung cấp
Còn tôi, tình cảm dành cho TP.HCM lại bắt đầu từ những tiếng nhắc nhở bình thường của người chưa từng quen biết.
Đến thành phố, tôi nghe đủ thứ lời dặn. Đừng đeo ba lô sau lưng. Đừng vừa đi vừa bấm điện thoại. Đừng đứng sát lề chụp hình...
Rồi sống lâu hơn, đi nhiều nơi, điều khiến tôi thương thành phố này nằm ở những con người bình thường, vội vàng, lam lũ... nhưng lúc nào cũng để mắt đến người khác.
Lần đầu đi bộ một mình giữa quận 11, mọi thứ đều mới mẻ. Hàng cây cổ thụ đổ bóng xuống vỉa hè, dòng xe nối nhau tấp nập, những tòa nhà cao vút phản chiếu nắng lấp lánh.
Tôi vừa đi vừa ngước nhìn, lâu lâu lại lấy điện thoại chụp vài tấm hình gửi về cho bạn bè ở quê.
Chiếc ba lô hờ hững đeo phía sau. Điện thoại cầm trên tay. Mắt mải mê ngắm phố.
Đúng lúc ấy, tiếng pô xe bất ngờ vang lên phía sau. Tôi giật mình quay lại. Một người đàn ông đi xe máy vừa vượt lên trước bỗng giảm ga, ngoái đầu nhìn tôi rồi cất giọng rất lớn:
- Cất điện thoại vô túi đi cha nội! Cầm vậy tụi nó giựt cái là khóc tiếng Miên luôn!
Nói xong, anh cười, chạy tiếp, mất hút giữa dòng xe dày đặc.
Tôi đứng lặng vài giây. Anh chẳng quen tôi. Tôi cũng chưa từng gặp anh. Cuộc trò chuyện chỉ gói gọn trong vài giây ngắn ngủi, vậy mà đủ khiến tôi nhớ mãi.
Ít ngày sau, tôi lại lang thang trên một con đường khác. Vừa cúi xuống xem bản đồ trên điện thoại, tôi nghe tiếng gọi từ cô bán nước ven đường.
- Con ơi!
Ngẩng đầu lên, tôi thấy người phụ nữ đang chỉ về phía chiếc ba lô.
- Kéo cái khóa lại nghen. Hở rồi kìa.
Tôi vội quay tay kéo khóa, cười cảm ơn.
Cô cũng gật đầu cười, tiếp tục lau mấy chiếc ly nhựa, như thể việc vừa làm chỉ là chuyện rất bình thường.
Chuyện ấy lặp đi lặp lại nhiều lần trong những lần tôi đến thành phố.
Có hôm đứng sát mép đường để chờ xe, một bác lớn tuổi đang ngồi gần đó gọi với:
- Đứng vô chút con, coi chừng xe.
Đó đều là những chuyện rất nhỏ. Nhỏ đến mức người giúp có lẽ cũng chẳng còn nhớ. Thế nhưng người được giúp thì nhớ rất lâu.
Có lần tôi đem câu chuyện ấy kể với một người bạn đang sống ở đây.
Bạn cười:
- Ở đây ai thấy cũng nhắc vậy thôi.
Có lẽ người thành phố vẫn giữ cho mình một thói quen rất đẹp. Họ không cần quen biết mới quan tâm. Chẳng đợi ai nhờ mới giúp. Chỉ cần thấy điều gì đó có thể xảy ra, họ lên tiếng trước. Tiếng gọi vang lên rồi tan vào dòng xe cộ, chẳng cần nhận lại lời cảm ơn.
Giữa nhịp sống tưởng chừng ai cũng vội, hóa ra vẫn còn rất nhiều người sẵn sàng chậm lại vài giây vì một người xa lạ. Thành phố hơn mười triệu dân, vậy mà đôi khi một lời hỏi han cũng đủ làm khoảng cách giữa người với người gần lại.
Sau này, tôi mới để ý ở thành phố này có rất nhiều người tốt như vậy. Đó có thể là cô bán nước luôn nhắc khách dựng xe sát vào lề. Chú bảo vệ thấy khách loay hoay liền bước ra chỉ đường. Anh shipper nhặt hộ món đồ vừa rơi.
Cô lao công cặm cụi lau dọn nhưng vẫn kịp nhắc đứa trẻ chạy chậm lại vì nền gạch trơn. Mỗi người một công việc mưu sinh. Điểm giống nhau duy nhất là ai cũng âm thầm để mắt đến những người xung quanh.
Có lẽ vì từng trải qua khó khăn nên họ hiểu cảm giác lạc lõng của người khác. Vì thành phố này đón nhiều người từ khắp mọi miền nên ai cũng quen với việc dang tay thêm một chút. Hay đơn giản hơn, đó đã trở thành nếp sống. Sống giữa thành phố lâu ngày, người ta tự nhiên biết lo cho người lạ.
Tôi nhớ lần đọc đâu đó có người nói rằng, thành phố lớn dễ làm con người khép lòng. Nhưng TP.HCM trong ký ức tôi lại khác. Nơi này rộng lớn, đông đúc thật, nhưng sự tử tế vẫn len lỏi vào từng góc phố.
Nó hiện diện trong bình trà đá miễn phí đặt dưới gốc cây. Thùng nước lọc ai khát cũng có thể ghé uống. Ổ bánh mì miễn phí gửi người lao động nghèo hay bữa cơm thiện nguyện. Trong chuyến xe chở người bệnh miễn phí. Và cả trong những tiếng gọi nghĩa tình rất bình thường giữa đường phố.
"Cất điện thoại đi"
"Kéo khóa ba lô lại"
"Đứng vô trong chút"
Thực ra, đó là cách người thành phố nói với một người xa lạ rằng: Ở đây, bạn không hề đơn độc.
Nửa thế kỷ mang tên Bác, TP.HCM đổi thay từng ngày
Những cây cầu mới nối đôi bờ, tuyến metro mở thêm nhịp sống hiện đại, những tòa nhà vươn cao giữa bầu trời. Thành phố lớn lên bằng công trình, bằng nhịp phát triển, bằng khát vọng không ngừng tiến về phía trước.
Điều làm tôi yêu nơi này đó chính là sự nghĩa tình của con người. Nụ cười của cô bán nước. Lời nhắc của ông bác. Tiếng gọi giật mình giữa dòng xe hối hả của sự quan tâm đến từ những người chưa từng biết tên nhau.
Bây giờ, mỗi lần có bạn bè từ quê lên TP.HCM, tôi đều dặn đúng điều mà năm xưa người khác từng dặn mình: nhớ kéo khóa ba lô, cất điện thoại cẩn thận, chú ý xe cộ. Rồi tôi kể cho họ nghe về những lần được người thành phố gọi lại giữa đường, chỉ để nhắc một điều rất nhỏ.
Nhưng thành phố bây giờ đã khác, an toàn, yên bình, dù sự tử tế vẫn vẹn nguyên.
Tôi tin rất nhiều người từng ghé đây cũng đã nhận được sự tử tế theo cách riêng của mình.
Với tôi, đó chính là vẻ đẹp bền bỉ nhất của TP.HCM sau năm mươi năm mang tên Bác - một thành phố luôn biết mở lòng với người khác, để ai đã từng đến đây cũng mang theo cảm giác mình vừa đến nhà của một người thân.
