Thứ bảy, 27/6/2026, 09:00 (GMT+7)
Bé sinh non 31 tuần, nay 2 tháng được 3,5 kg, có cần tiêm kháng thể đơn dòng phòng virus hợp bào hô hấp không? (Minh, Cần Thơ)
Trả lời:
Virus hợp bào hô hấp (RSV) là nguyên nhân hàng đầu gây viêm tiểu phế quản, viêm phế quản và viêm phổi ở trẻ nhỏ, nhất là ở trẻ sinh non. Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), mỗi năm có hơn 3,6 triệu trẻ nhập viện do RSV và hơn 100.000 trẻ tử vong, trong đó khoảng 50% trẻ dưới 6 tháng tuổi.
Tại Việt Nam, virus lưu hành quanh năm, thường tăng mạnh vào thời điểm giao mùa, mùa mưa hoặc mùa lạnh. RSV chủ yếu lây truyền qua giọt bắn khi người bệnh nói chuyện, ho, hắt hơi hoặc lây qua đường tiếp xúc. Hiện bệnh do RSV gây ra chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, chủ yếu điều trị hỗ trợ và giảm nhẹ triệu chứng, giúp cơ thể tự phục hồi. Trong khi trẻ nhỏ mắc bệnh thường diễn tiến nhanh, dễ trở nặng và khó lường.
Trẻ sinh non có hệ hô hấp và hệ miễn dịch chưa hoàn thiện, RSV dễ gây suy hô hấp nghiêm trọng hơn so với trẻ sinh đủ tháng, mất nhiều thời gian để hồi phục. Nguy cơ nhập viện, chuyển biến nặng đặc biệt cao ở trẻ sinh rất non (trước 32 tuần thai) và cực non (trước 28 tuần).
RSV có thể khiến trẻ sinh non bị suy hô hấp cấp, xẹp phổi, tràn khí màng phổi, bội nhiễm vi khuẩn... Bệnh do RSV gây ra còn có khả năng để lại di chứng lâu dài như xơ phổi, suy giảm chức năng hô hấp, khò khè tái phát hoặc hen phế quản mạn tính.
Bé sinh non được tiêm kháng thể đơn dòng RSV tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh. Ảnh minh họa: Huyền Vũ
Do tính chất nguy hiểm của bệnh, tất cả trẻ sinh non đủ điều kiện sức khỏe nên được tiêm kháng thể đơn dòng phòng RSV trước khi xuất viện theo chỉ định của bác sĩ. Trường hợp chưa được tiêm khi xuất viện, phụ huynh vẫn có thể đưa bé đi tiêm bổ sung. Vì vậy bạn hãy đưa bé đi tiêm sớm nhất có thể.
Kháng thể đơn dòng được chỉ định tiêm cho trẻ từ một ngày tuổi đến dưới 24 tháng tuổi, cung cấp miễn dịch thụ động trong khoảng một mùa cao điểm lưu hành RSV (6 tháng), giúp giảm nguy cơ bệnh nặng và nhập viện ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Đối với trẻ đủ tháng khỏe mạnh, thời điểm tiêm phụ thuộc vào thời điểm RSV lưu hành mạnh tại địa phương (miền Nam từ tháng 5 đến tháng 11, miền Bắc từ tháng 8 đến tháng 4 năm sau), tiền sử tiêm phòng của người mẹ và mức độ nguy cơ của trẻ.
Trước khi tiêm, trẻ sẽ được bác sĩ chuyên khoa khám để đánh giá tình trạng sức khỏe, cân nặng, tiền sử dị ứng, bệnh lý nền, từ đó chỉ định loại kháng thể và liều tiêm phù hợp. Nếu trẻ đang sốt cao, mắc bệnh cấp tính hoặc bệnh mạn tính chưa ổn định thì có thể hoãn tiêm cho đến khi sức khỏe ổn định.
Sau khi tiêm kháng thể, trẻ được theo dõi phản ứng cấp tính ít nhất 30 phút. Khi về nhà, phụ huynh tiếp tục theo dõi sát sức khỏe của trẻ trong 24-48 giờ tiếp theo. Các yếu tố cần lưu ý bao gồm nhịp thở, nhiệt độ cơ thể, biểu hiện da toàn thân và vùng da xung quanh vết tiêm.
Phụ huynh không đắp lá, bôi dầu, dán cao, xoa rượu hay chườm nóng lên vết tiêm của trẻ vì dễ gây nhiễm trùng. Hãy giữ vùng tiêm luôn sạch sẽ và khô ráo. Nếu thấy vết tiêm của trẻ sưng đỏ, phụ huynh có thể chườm mát nhẹ nhàng xung quanh bằng khăn sạch. Nếu trẻ có bất kỳ dấu hiệu bất thường, phụ huynh nên đưa trẻ đến bệnh viện ngay.
BS.CKI Nguyễn Thị Kim Học
Trung tâm Sơ sinh
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM
Độc giả gửi câu hỏi về bệnh trẻ em tại đây để được bác sĩ giải đáp
