Lionel Messi cùng đồng đội đang mắc phải "căn bệnh" mãn tính kỳ lạ: hiếm khi thắng một cách êm đềm ở các trận quan trọng tại World Cup.
Lionel Messi (số 10) dứt điểm tung lưới Cape Verde, mở tỷ số cho Argentina trong trận đấu ở vòng 1/16 World Cup 2026 trên sân Hard Rock ở Miami Gardens, bang Florida, ngày 3/7. Ảnh: AP
Những nhận xét kiểu "họ chẳng bao giờ làm mọi thứ dễ dàng" thường dành cho những đội bóng hạng trung bất ổn, chật vật. Đây là kiểu tập thể mà CĐV cứ xem là thấy căng thẳng tột độ. Và dù là ĐKVĐ thế giới, điều khó chịu ấy lại đang đúng với Argentina. Câu hỏi là: vì sao họ cứ tự kéo mình vào những trận đấu vất vả như vậy?
Nhìn lại World Cup 2022, vấn đề này không hề mới. Tại Qatar, Argentina bốn lần đánh rơi lợi thế dẫn bàn, hoặc khiến trận đấu đang nằm trong tầm kiểm soát bỗng trở nên phức tạp. Ngay ngày ra quân, họ dẫn Arab Saudi 1-0 rồi thua ngược 1-2, chấp nhận một trong những cú sốc lớn nhất lịch sử World Cup. Ở tứ kết gặp Hà Lan, Argentina dẫn 2-0, nhưng để Wout Weghorst ghi liền hai bàn, trước khi phải sống sót trên chấm luân lưu.
Đến chung kết, Argentina "thổi bay" Pháp trong hiệp một. Họ dẫn 2-0 và tưởng như đã thẳng tiến nhẹ nhàng tới ngôi vương. Song hai bàn chóng vánh của Kylian Mbappe đảo tung mọi thứ. Messi đưa Argentina vượt lên 3-2 trong hiệp phụ, rồi Mbappe lại gỡ hòa. Họ một lần nữa phải nhờ đến loạt luân lưu.
Trước đó, ở vòng 1/8, Argentina cũng tự làm khó trong chiến thắng Australia 2-1. Trận đấu tưởng an bài cho tới khi Australia chọc thủng lưới Emiliano Martinez và khiến đoàn quân của Lionel Scaloni trải qua những phút cuối đầy bất an.
Tất cả những ký ức ấy trở lại trong trận gặp Cape Verde ở vòng 1/16 của World Cup 2026. Đối thủ của Argentina chẳng hào nhoáng nếu không muốn nói là gần như vô danh, nhưng bù lại là sự lì lợm, khả năng tổ chức tốt và đặc biệt là biết cách tạo ra phép màu với những bàn thắng ngoạn mục.
Một lần nữa, kịch bản quen thuộc đến mức gần như có thể viết trước lại diễn ra. Argentina dẫn bàn, rồi mất tập trung và thủng lưới. Đại diện Nam Mỹ vươn lên, rồi chùng xuống và lại lọt lưới. Argentina dẫn thêm lần nữa, nhưng vẫn tiếp tục có dấu hiệu lơ là, và phải nhờ Martinez phản xạ xuất thần mới tránh được bàn thua thứ ba. "Chúng tôi đã nhận nhiều đòn rất nặng", HLV Scaloni thừa nhận sau trận thắng 3-2 trên sân Hard Rock, Miami, Mỹ ngày 3/7. "Ai cũng nghĩ trận này sẽ giống một cuộc dạo chơi trong công viên. Chúng tôi thì không bao giờ nghĩ vậy".
Lionel Scaloni chỉ đạo các cầu thủ Argentina trong trận gặp Cape Verde ở vòng 1/16 World Cup 2026 trên sân Miami, bang Florida, Mỹ ngày 3/7. Ảnh: AP
Không phải một cuộc dạo chơi là sự thận trọng cần có. Nhưng vì sao Argentina vẫn vô cùng vất vả đến thế? Do chủ quan, mệt mỏi, lỗi chiến thuật, hay vấn đề tâm lý? Câu trả lời có lẽ nằm ở nhiều yếu tố khác nhau.
Trước Cape Verde, Argentina tạo cảm giác vừa cố thắng vừa muốn giữ sức. Ở giai đoạn knock-out, thể lực các cầu thủ bị bào mòn khủng khiếp, đặc biệt khi đây là World Cup đầu tiên có tới năm trận loại trực tiếp. Vì thế, việc giữ sức cho các vòng sau là điều dễ hiểu. Vấn đề là nếu không bung nhiều năng lượng, đội bóng dễ mất tập trung, dẫn đến cách chơi cẩu thả. Và cái giá cho sự hời hợt ấy là 30 phút hiệp phụ không cần thiết.
"Khi bạn cần nghỉ nhất, đó lại là lúc bạn ít có thời gian nghỉ ngơi nhất", Scaloni nhắc đến việc Argentina chỉ có ba ngày chuẩn bị trước trận tiếp theo ở vòng 1/8 gặp Ai Cập. Nhưng chi tiết này cũng cần đặt cạnh thực tế rằng đội hình chính của ông đã được nghỉ ở trận cuối vòng bảng với Jordan. Xét về lý thuyết, Messi và các trụ cột hoàn toàn sung mãn.
Vì vậy, vấn đề không chỉ nằm ở thể lực. Lối chơi của Argentina cũng khác so với những CLB hàng đầu châu Âu. ĐKVĐ thế giới không cố duy trì cường độ liên tục, không pressing cường độ cao đến nghẹt thở trong mọi thời điểm.
"Chúng tôi không thể pressing họ thật tốt, và các tuyến hơi cách xa nhau", Messi đưa ra một phân tích hiếm hoi mang tính chiến thuật rõ rang sau trận thắng Cape Verde. "Họ luôn có người để hỗ trợ lẫn nhau, nên chúng tôi gặp khó trong việc bắt người và theo kèm. Vì vậy, khi có bóng, họ khiến chúng tôi phải chạy, bởi chúng tôi không pressing đúng cách".
Messi không thường xuyên đề cập kỹ như vậy về cấu trúc đội hình và ý đồ chiến thuật. Và khi anh nói, vấn đề được chú ý.
Cách triển khai tấn công của Argentina vẫn dựa nhiều vào những khoảnh khắc tăng tốc đột ngột. Bàn mở tỷ số là ví dụ điển hình. Messi bất ngờ bứt lên phía sau hàng thủ, đón đường chuyền dài của Lisandro Martinez, khống chế điệu nghệ rồi dứt điểm. Đó là kiểu tình huống mà Argentina có thể tạo ra từ hư không, chỉ bằng pha chuyển nhịp của Messi và một đường chuyền đúng điểm rơi.
Nhưng sau khi dẫn bàn, Argentina lại quá dễ hài lòng. Việc họ lùi sâu càng khuyến khích Cape Verde muốn chứng tỏ bản thân dâng cao. Thực tế Argentinna phòng ngự trong vòng cấm không quá tệ. Họ vẫn có nhiều cầu thủ kinh nghiệm, đọc tình huống tốt và đủ lạnh lùng khi phải chống đỡ.
Vấn đề là họ dành quá nhiều thời gian để làm việc ấy. Một đội bóng có thể phòng ngự tốt trong 10 phút, 20 phút, nhưng nếu cứ để đối thủ kiểm soát bóng, sớm muộn khoảng trống cũng xuất hiện.
Bàn gỡ của Deroy Duarte thực ra là thành quả xứng đáng cho Cape Verde. Đội tuyển đến từ châu Phi được cho nhiều thời gian, không gian và sự tự tin để tìm ra đường vào vòng cấm Argentina. Bàn gỡ hoà 2-2 của Sidny Cabral là khoảnh khắc xuất thần, một cú sút tuyệt đẹp.
Với những bàn thua kiểu đó, Scaloni giữ giọng khá bình thản: "Bạn phải bật dậy sau những tình huống như vậy". Công bằng mà nói, Argentina đã làm được.
Nhưng vấn đề lớn khác là Argentina không trừng phạt đối thủ đủ tốt bằng những pha phản công. Với những ngôi sao tấn công hiện có, thật trớ trêu khi Argentina không phải đội bóng đáng sợ nhất vào lúc đối thủ dâng cao và để lộ khoảng trống sau lưng. Những người chạy cánh đúng nghĩa của họ không phải mẫu cầu thủ bùng nổ, có thể lao nước rút 50 mét trong năm giây. Họ có xu hướng di chuyển vào trong, thiên về phối hợp ngắn, tìm tam giác chuyền bóng và kiểm soát nhịp chơi.
Messi vẫn là nhà kiến tạo kiệt xuất, vẫn cực kỳ sắc bén ở một phần ba cuối sân. Nhưng ở tuổi này, anh không còn đôi chân để liên tục bứt phá trong các pha phản công tốc độ cao. Giới hạn thể lực của Messi cũng ảnh hưởng tới tiền đạo đá cạnh anh, thường là Lautaro Martinez, đôi khi là Julian Alvarez. Người này phải gánh vác nhiều nhiệm vụ phòng ngự hơn khi Argentina không có bóng, thay vì chỉ tập trung làm việc sở trường và mạnh nhất của mình, đó là đứng ở tuyến cuối hàng thủ đối phương để chờ cơ hội thoát xuống.
Nói cách khác, Argentina có thể kiểm soát bóng tốt, vẫn biết cách tạo ra những khoảnh khắc thiên tài và không ngại gây sức ép bằng sự kiên nhẫn. Nhưng khi trận đấu mở ra theo hướng buộc đối thủ dâng cao và chào mời họ phản công, Argentina lại không phải lúc nào cũng tung được "cú đấm" đủ nhanh, đủ nặng. Đó là lý do họ nhiều lần để đối thủ sống lại trong những trận tưởng như đã nằm kiểm soát cuộc chơi trong tay.
Dù vậy, cũng cần nhìn nhận mặt tích cực. Argentina đã phản ứng ấn tượng sau cả hai bàn gỡ của Cape Verde. Không có cảm giác hoảng loạn. Họ vẫn cầm bóng, vẫn đẩy đội hình lên, và gần như không để đối thủ tạo thêm nhiều cơ hội rõ ràng.
Hai bàn thắng sau đó đều đến từ các trung vệ trong những tình huống cố định: cú sút trái phá từ Lisandro và pha đánh đầu của Cristian Romero khiến đối phương phản lưới. Điều đó phản ánh áp lực Argentina tạo ra, cũng như sự linh hoạt khi phải tìm một giải pháp khác trước hàng thủ lùi sâu.
"Tôi vẫn nhớ những trận phải đá hiệp phụ ở Qatar. Tình huống lần này khá giống, đội tiếp tục cố gắng ghi bàn dù rất mệt", HLV Scaloni nói. "Có những thời điểm trận này khiến tôi nhớ lại trận gặp Arab Saudi ở Qatar. Nhưng tôi nghĩ lần này đội đã phản ứng tốt hơn. Chúng tôi bây giờ có nhiều kinh nghiệm hơn".
Đây là điểm khác biệt quan trọng. Argentina vẫn tự làm khó, nhưng không còn dễ sụp đổ như trước. Họ có thể mất kiểm soát trong vài thời điểm, có thể bị kéo vào một trận đấu lộn xộn hơn mong muốn, nhưng vẫn giữ được thứ vốn làm nên nhà vô địch: khả năng đứng dậy sau mỗi lần thấm đòn.
Messi (giữa) mừng chiến thắng cùng các đồng đội, sau trận gặp Cape Verde ở vòng 1/16 World Cup 2026 trên sân Hard Rock, Miami Gardens, bang Florida, ngày 3/7. Ảnh: AP
"Họ đã cho thấy vì sao mình là nhà vô địch thế giới", HLV Bubista của Cape Verde nói ngắn gọn. Argentina thắng nhờ bản lĩnh, nhờ Messi, nhờ Martinez trong khung thành, và nhờ cả những trung vệ biết xuất hiện đúng lúc. Argentina là tập thể đã quen với sức ép khổng lồ của các trận knock-out.
Argentina từng cần hai loạt luân lưu để đăng quang ở Qatar. Điều đó chẳng phải ngẫu nhiên. Họ là đội bóng có thể thắng mọi kiểu trận đấu, nhưng thường không chọn đi con đường bằng phẳng nhất. Với Argentina, vinh quang hiếm khi được trải thảm hoa hồng. Hành trình ấy thường phải qua vài khúc cua, những đoạn ghập ghềnh, có cả khi trượt chân, rồi mới tới tiếng thở phào.
Đó cũng là bản sắc kỳ lạ của đội bóng này. Argentina tiếp tục thắng ở World Cup, nhưng luôn để lại cảm giác như vừa tự đặt thêm chông gai trên con đường của chính mình.
Một mặt, điều đó khiến Argentina nguy hiểm, vì càng bị dồn ép, họ càng bùng nổ dữ dội. Mặt khác, đấy cũng là lời cảnh báo cho chính Messi cùng đồng đội, bởi ở vòng knock-out, không phải lúc nào đối thủ cũng cho nhà vô địch cơ hội sửa sai.
Vy Anh
