Ung thư hầu họng do nguyên nhân nào gây ra? Tại sao nam mắc bệnh này nhiều hơn nữ? (Võ Hữu Thanh, 42 tuổi, Lào Cai)
Trả lời:
Ung thư vòm họng một trong những loại ung thư vùng đầu cổ phổ biến tại Đông Nam Á, trong đó có Việt Nam, tỷ lệ nam mắc cao hơn nữ. Theo một nghiên cứu dựa trên dữ liệu Globocan 2012, trong hơn 68.000 ca ung thư vòm họng tại Đông Nam Á, nam giới chiếm khoảng 71%, cao gấp 2,5 lần so với nữ. Ngoài các yếu tố như rượu bia, hút thuốc lá, vệ sinh răng miệng kém, nhiễm virus Epstein Barr (EBV), khoảng 70% ca mắc ung thư vòm họng có liên quan đến virus HPV.
Nam giới có tỷ lệ mắc ung thư vòm họng cao hơn nữ là do có thói quen hút thuốc lá, uống rượu bia và tỷ lệ nhiễm HPV đường miệng cao hơn. Tuy nhiên, khả năng loại bỏ virus ở nam chậm hơn nữ và hiện nay chưa có biện pháp xét nghiệm, tầm soát HPV cho nam giới.
Đây cũng là một trong những bệnh ung thư thường được phát hiện muộn. Lý do, người bệnh thường nhầm bệnh với viêm họng, viêm xoang, đau họng... Có tới 70% bệnh nhân phát hiện ở giai đoạn muộn, khiến việc điều trị khó khăn, giảm thời gian sống.
Hiện bệnh ung thư hầu họng nói riêng và các bệnh ung thư nói chung đang ngày càng gia tăng ca mắc, tử vong. Các nghiên cứu chỉ ra, 50% các loại ung thư trong đó có ung thư hầu họng, có thể phòng ngừa nhờ lối sống lành mạnh, vận động đều đặn, không uống rượu bia, hút thuốc lá và tiêm phòng sớm vaccine.
Vì vậy, để giảm nguy cơ ung thư, bạn nên tránh hút thuốc lá, hạn chế uống rượu bia, vệ sinh răng miệng sạch sẽ, ăn uống đủ chất, quan hệ tình dục an toàn để tránh lây nhiễm virus HPV. Bạn cũng nên tầm soát ung thư định kỳ, đi khám khi có dấu hiệu bệnh.
Nam thanh niên tiêm vaccine HPV tại Hệ thống Tiêm chủng VNVC để phòng sùi mào gà và ung thư hầu họng. Ảnh: Mộc Thảo
Tiêm vaccine HPV là biện pháp giúp giảm mắc ung thư hầu họng ở nam giới, được nhiều nghiên cứu chứng minh. Một nghiên cứu đăng trên thư viện Y khoa Mỹ về xu hướng mắc ung thư vòm họng ở nam và nữ tại Mỹ, giai đoạn 2001-2018 cho thấy tỷ lệ mắc ung thư liên quan HPV ở người trẻ tiêm vaccine giảm hơn so với thời kỳ trước tiêm.
Hiện Việt Nam lưu hành vaccine thế hệ mới Gardasil 9 giúp phòng 9 type HPV nguy cơ cao gây ung thư ra các bệnh ung thư, trong đó có ung thư hầu họng như 16, 18, 31, 33, 45, 52, 58... Vaccine tiêm cho cả nam và nữ từ 9-45 tuổi. Ngoài phòng ung thư, vaccine này cũng phòng các type HPV 6, 11 gây ra sùi mào gà ở nam và nữ.
Hiệu quả bảo vệ của vaccine hơn 90%. Người đã nhiễm một type HPV, tiêm vaccine nhằm bảo vệ những type virus chưa nhiễm và ngăn ngừa nguy cơ tái nhiễm type virus đã nhiễm sau khi đào thải ra khỏi cơ thể. Bạn 42 tuổi thuộc độ tuổi tiêm vaccine HPV, lịch tiêm ba mũi trong 6 tháng.
Bác sĩ Trần Huỳnh Tấn
Quản lý Y khoa, Hệ thống Tiêm chủng VNVC
Độc giả đặt câu hỏi tư vấn vaccine để bác sĩ trả lời tại đây.
