Vì sao Quảng Ngãi đề xuất dời ga đường sắt tốc độ cao về phía nam 2km?

Ngày 16-7, phóng viên Báo điện tử Tuổi Trẻ ghi nhận thực tế tại vị trí quy hoạch ga đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam ở phường Nghĩa Lộ và khu vực Quảng Ngãi đề xuất dịch chuyển về phía nam khoảng 2km, thuộc xã Nghĩa Giang.

So sánh hai khu đất cho thấy đề xuất dịch chuyển ga của Quảng Ngãi là hợp lý. Vị trí trong thiết kế nằm xen giữa khu dân cư, khu công nghiệp và đất quốc phòng, quỹ đất hạn chế. Trong khi đó, vị trí đề xuất chủ yếu là đất nông nghiệp, thuận lợi phát triển nhà ga gắn với đô thị TOD.

Quỹ đất rất rộng nếu dời ga đường sắt tốc độ cao như kiến nghị của Quảng Ngãi

Theo phương án trong hồ sơ nghiên cứu tiền khả thi, ga Quảng Ngãi được bố trí tại Km829+700, thuộc phường Nghĩa Lộ.

Thực tế, khu vực này có quỹ đất rất hạn chế. Phía tây giáp cao tốc Bắc - Nam; phía đông giáp sân bay Quảng Phú (đất quốc phòng) và Khu công nghiệp Quảng Phú; phía Bắc và nam đều là khu dân cư hiện hữu, mật độ dày.

Do đó việc mở rộng hạ tầng kết nối và phát triển đô thị theo mô hình TOD gần như không còn dư địa. 

Nếu triển khai theo phương án hiện tại, sẽ phải giải phóng mặt bằng quy mô lớn, kéo theo chi phí bồi thường, tái định cư cao.

Trong khi đó, khu vực xã Nghĩa Giang - nơi Quảng Ngãi đề xuất đặt ga tại khoảng Km831+400 - có mật độ dân cư thấp, chủ yếu là đất nông nghiệp. 

Vị trí này gần nút giao Trường Chinh - Lê Duẩn, kết nối thuận lợi với trung tâm TP Quảng Ngãi, phù hợp quy hoạch phát triển đô thị của tỉnh.

Ghi nhận cho thấy, hàng trăm hécta đất nông nghiệp tại đây tạo dư địa lớn để hình thành đô thị TOD vùng cận ga, phát triển dịch vụ, thương mại, logistics và các không gian đô thị mới gắn với nhà ga.

Quảng Ngãi đã kiến nghị, Bộ Xây dựng tiếp thu và chỉ đạo nghiên cứu

Trước đó, UBND tỉnh Quảng Ngãi đã có văn bản gửi Thủ tướng kiến nghị điều chỉnh vị trí ga đường sắt tốc độ cao.

Theo tỉnh, vị trí hiện nay chồng lấn với Khu công nghiệp Quảng Phú, ảnh hưởng một phần sân bay cũ (đất quốc phòng) và khu dân cư đông đúc. Quỹ đất còn lại không đủ để tổ chức giao thông kết nối và phát triển đô thị theo mô hình TOD.

Địa phương cho rằng phương án này kéo theo chi phí bồi thường, giải phóng mặt bằng lớn, thời gian thực hiện kéo dài, đồng thời chưa phù hợp quy hoạch chung TP Quảng Ngãi (cũ) đến năm 2040.

Vì vậy, tỉnh đề nghị chuyển ga về phía nam, tại khoảng Km831+400, khu vực giáp ranh phường Nghĩa Lộ và xã Nghĩa Giang. 

Đây không phải đề xuất mới mà đã nhiều lần được góp ý trong quá trình lập báo cáo nghiên cứu tiền khả thi, và đã được Hội đồng Thẩm định Nhà nước tổng hợp, kiến nghị xem xét.

Theo UBND tỉnh, vị trí mới phù hợp quy hoạch đã phê duyệt, có quỹ đất lớn để phát triển đô thị TOD, thuận lợi kết nối các loại hình vận tải. 

Phương án này cũng giúp giảm đáng kể chi phí giải phóng mặt bằng, hạn chế tác động đến người dân và không ảnh hưởng lớn đến tiến độ dự án.

Trưa 16-7, Sở Xây dựng Quảng Ngãi cho biết Bộ Xây dựng đã có văn bản phản hồi kiến nghị dịch chuyển vị trí ga Quảng Ngãi từ Km829+700 về Km831+400.

Theo Bộ Xây dựng, bộ đang chỉ đạo Ban Quản lý dự án Thăng Long (chủ đầu tư) khẩn trương lựa chọn đơn vị tư vấn lập báo cáo nghiên cứu khả thi, đồng thời đẩy nhanh khảo sát hiện trường, xác định hướng tuyến để sớm bàn giao cọc giải phóng mặt bằng cho địa phương.

Bộ cũng yêu cầu chủ đầu tư và các đơn vị liên quan nghiên cứu kỹ điều kiện địa hình, địa chất, công tác giải phóng mặt bằng và khả năng kết nối giao thông để lựa chọn phương án tối ưu.

Mục tiêu là hạn chế tối đa ảnh hưởng đến đời sống người dân, các khu di tích lịch sử, tâm linh; đồng thời bảo đảm khai thác đồng bộ, phát huy hiệu quả đầu tư và tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội cho địa phương.