Trưa 20-7, khách hàng đến xem xe máy điện trên đường Hoàng Văn Thụ, phường Đức Nhuận, TP.HCM - Ảnh: CÔNG TRUNG
Tấp nập xem xe, hỏi giá
Trưa 20-7, tại cửa hàng xe điện Yadea trên đường Hoàng Văn Thụ, phường Đức Nhuận, phụ huynh liên tục đưa con đến xem và chạy thử xe. Gần 20 mẫu xe được nhân viên xếp thành từng khu vực theo khoảng giá.
Quản lý cửa hàng cho biết nhóm xe nhỏ gọn, tốc độ thiết kế không quá 50km/h đang được hỏi nhiều. Mẫu Vekoo có giá 19 triệu đồng, nếu tính cả chi phí ra biển số khoảng 21 triệu đồng; Osta giá 31 triệu đồng.
Mẫu xe 19 triệu đồng/chiếc, không cần bằng lái được nhiều phụ huynh tìm hiểu mua cho con trước ngày tựu trường - Ảnh: CÔNG TRUNG
"Tùy dòng xe và loại pin hoặc ắc quy, xe có thể chạy khoảng 60-100km sau mỗi lần sạc. Phụ huynh mua cho học sinh thường hỏi rất kỹ về tốc độ, pin và chế độ bảo hành" - chị quản lý nói.
Theo các cửa hàng, sức mua bắt đầu tăng khi nhiều gia đình chuẩn bị phương tiện cho con vào năm học mới.
Khảo sát của Tuổi Trẻ, phân khúc dành cho học sinh đang tập trung ở khoảng 12-20 triệu đồng, khá gần giá xe xăng dưới 50 phân khối. Các hãng xe máy điện tung ra loại xe chuyên dành cho học sinh, quảng cáo không cần bằng lái.
Chẳng hạn, VinFast bổ sung Amio S2 vào nhóm xe điện dành cho học sinh kiểu dáng nhỏ gọn, chiều cao yên 750mm, trang bị đèn và màn hình LED, bàn đạp hỗ trợ cùng cốp 12 lít. Xe sử dụng động cơ điện 800W, tốc độ tối đa 25km/h và không yêu cầu giấy phép lái xe.
Pin LFP dung lượng 1,024kWh cho quãng đường khoảng 65km/lần sạc, thời gian sạc khoảng 6 giờ. Amio S2 có giá 12 triệu đồng, gồm pin và bộ sạc.
Các hãng xe khác cũng có nhiều dòng như Xmen Neo, X-Bull và ULike với giá 14,5-19 triệu đồng. Dibao đưa ra hơn chục lựa chọn trong khoảng 14-27 triệu đồng. Pega, Sơn Hà và DK Bike cũng có nhiều sản phẩm dưới 20 triệu đồng.
Để cạnh tranh mùa tựu trường, nhiều đại lý giảm tiền trực tiếp, hỗ trợ chi phí đăng ký, tặng phụ kiện hoặc áp dụng ưu đãi liên quan đến pin và sạc điện. Mức giá chủ yếu 20-30 triệu đồng/chiếc thiết kế nhỏ gọn và có tốc độ phù hợp với nhu cầu đi học.
Có nhiều mẫu xe máy điện giá dưới 11 triệu đồng/chiếc, không cần bằng lái - Ảnh: CÔNG TRUNG
Ở mức giá này, phụ huynh có nhiều lựa chọn hơn trước, từ xe dùng ắc quy chì đến các mẫu trang bị pin lithium hoặc LFP.
Trái với cảnh khách ra vào tại các điểm bán xe điện, nhiều cửa hàng xe xăng dưới 50 phân khối ở TP.HCM bày kín sản phẩm nhưng ít người hỏi mua. Nhân viên ngồi chờ, thỉnh thoảng mới có khách ghé xem giá rồi đi.
Đây vốn là mùa bán hàng chính của phân khúc xe dành cho học sinh. Chủ một hệ thống cửa hàng xe máy xăng tại TP.HCM cho biết những năm trước, doanh số ba tháng hè gần như đủ "nuôi" hệ thống cả năm.
Năm nay, sau khi xuất hiện thông tin về lộ trình hạn chế xe máy xăng, nhiều phụ huynh bắt đầu chần chừ. Người chưa quyết mua xe điện cũng chọn cách chờ thêm, khiến sức mua xe xăng giảm theo.
Nhiều đại lý đã nhập lượng lớn xe từ tháng 6 để đón mùa tựu trường, nay rơi vào cảnh ôm hàng tồn. Xe chưa bán được nhưng tiền thuê mặt bằng, lương nhân viên và chi phí vốn vẫn phải trả.
Có nhiều loại xe có pin tháo rời hoặc pin theo xe. Tuy nhiên việc độ pin là không nên làm vì tăng nguy cơ chập mạch, cháy lớp cách điện - Ảnh: CÔNG TRUNG
Rộ nhu cầu "độ" pin
Trên các hội nhóm xe máy điện đang rộ lên việc "độ" pin và nhu cầu hỏi giá, cách thức độ khá sôi động. Các hình thức thường gặp gồm thay pin dung lượng lớn, lắp thêm pin phụ hoặc can thiệp mạch quản lý pin và bộ điều khiển. Chi phí khoảng 2-3 triệu đồng.
Trao đổi với chúng tôi, anh Tiến Phong - kỹ sư điện làm việc tại một công ty chuyên thiết bị điện cho xe máy - cảnh báo pin, bộ sạc, hệ thống quản lý pin (BMS) và bộ điều khiển động cơ phải được thiết kế đồng bộ.
Mỗi bộ pin có mức điện áp, dòng xả, dòng sạc và giới hạn nhiệt độ riêng. Nếu lắp pin có điện áp cao hơn thiết kế hoặc bộ điều khiển cho phép dòng điện quá lớn, động cơ, dây dẫn và các đầu nối có thể nóng lên nhanh chóng. Dây điện không đủ tiết diện, mối nối làm thủ công hoặc cầu chì không đúng thông số còn làm tăng nguy cơ chập mạch, cháy lớp cách điện.
"Việc tự ý thay pin, lắp thêm pin phụ hoặc can thiệp bộ điều khiển không chỉ làm mất bảo hành mà còn có thể thay đổi tốc độ và công suất ban đầu của phương tiện. Khi công suất tăng, hệ thống phanh, lốp, khung xe và giảm xóc vốn được thiết kế theo cấu hình cũ có thể không còn đáp ứng yêu cầu an toàn" - anh Phong nói.
Thị trường xe điện cũ cũng bắt đầu có giao dịch. Một số cửa hàng thu mua xe với giá 2-3 triệu đồng, tân trang rồi bán lại với mức cao gấp đôi. Mức giá hấp dẫn nhưng người mua phải đối mặt rủi ro nếu xe thiếu giấy tờ, không rõ nguồn gốc hoặc từng bị "độ" lại hệ thống điện.
Không phải xe điện nào học sinh cũng được lái
Tên gọi "xe điện học sinh" chỉ là cách quảng cáo, không quyết định người dưới 18 tuổi có được phép điều khiển hay không.
Xe đạp điện có động cơ trợ lực, nguồn động lực ngắt khi người lái dừng đạp hoặc khi xe đạt 25km/h. Xe gắn máy điện có vận tốc thiết kế không quá 50km/h và công suất động cơ không quá 4kW.
Người từ đủ 16 tuổi được điều khiển xe gắn máy mà không cần giấy phép lái xe, nhưng phương tiện phải đăng ký và gắn biển số.
Xe vượt các giới hạn trên có thể thuộc nhóm mô tô điện, đòi hỏi người sử dụng đáp ứng quy định tương ứng về độ tuổi và giấy phép lái xe.
Từ ngày 15-8-2026, Nghị định 238/2026/NĐ-CP có hiệu lực. Người từ đủ 16 đến dưới 18 tuổi điều khiển xe mô tô có công suất động cơ điện từ 4kW trở lên có thể bị phạt 400.000-600.000 đồng.
Trước khi mua, phụ huynh cần yêu cầu đại lý cung cấp giấy tờ thể hiện rõ loại phương tiện, vận tốc thiết kế và công suất động cơ, không chỉ dựa vào lời giới thiệu "xe dành cho học sinh".
