Trạm dừng nghỉ tại cao tốc quốc lộ 45 - Nghi Sơn thi công rất chậm - Ảnh: TUẤN PHÙNG
Thông tin được Bộ Xây dựng nêu trong báo cáo gửi Phó thủ tướng thường trực Phạm Gia Túc về tình hình đầu tư xây dựng hệ thống trạm dừng nghỉ trên tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông.
Theo quy hoạch, toàn tuyến có 36 trạm dừng nghỉ. Đến nay đã có 7 trạm hoàn thành và đưa vào khai thác, gồm các trạm trên các đoạn tuyến Hà Nội - Bắc Giang, Giẽ - Ninh Bình, Cao Bồ - Mai Sơn, La Sơn - Hòa Liên, TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây và Bến Lức - Trung Lương.
Trong 29 trạm còn lại, có 3 trạm do địa phương làm cơ quan chủ quản, 2 trạm do Tổng công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam quản lý và 24 trạm do Bộ Xây dựng làm cơ quan chủ quản được đầu tư theo hình thức xã hội hóa.
Đến nay, Bộ Xây dựng đã ký hợp đồng đầu tư xây dựng 21/24 trạm trên các tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông từ Ninh Bình đến Cà Mau; 3 trạm còn lại đang hoàn thiện thủ tục đầu tư.
Trong số 21 trạm đã ký hợp đồng, có 20 trạm đã triển khai thi công. Hai trạm đã hoàn thành và đưa vào khai thác trên tuyến Mai Sơn - quốc lộ 45 và trạm km205 tuyến Vĩnh Hảo - Phan Thiết. Có 18 trạm đang thi công, trong đó 9 trạm đã cơ bản hoàn thành các hạng mục dịch vụ công thiết yếu và đưa vào khai thác. Tuy nhiên vẫn còn 9 trạm chậm tiến độ từ 3-6 tháng, trong đó có các trạm Cam Lộ - La Sơn, Vân Phong - Nha Trang và Nha Trang - Cam Lâm hiện mới phục vụ tạm.
Riêng trạm dừng nghỉ tại km144 cao tốc Vĩnh Hảo - Phan Thiết chưa thể triển khai do mới được bàn giao khoảng 16% mặt bằng. Nguyên nhân là vướng tranh chấp nguồn gốc đất, địa phương đang tiếp tục giải phóng mặt bằng theo kết quả giải quyết của cơ quan chức năng và bản án sơ thẩm của tòa án.
Theo Bộ Xây dựng, chậm giải phóng mặt bằng là nguyên nhân chính ảnh hưởng đến tiến độ triển khai nhiều dự án. Bên cạnh đó, một số trạm còn gặp khó khăn do thủ tục thu hồi khoáng sản, chuyển đổi mục đích sử dụng đất kéo dài, làm chậm tiến độ từ 3-5 tháng.
Ngoài ra có các nguyên nhân khách quan như mưa bão kéo dài ở miền Trung cuối năm 2025, thiếu nguồn đất đắp, cát xây dựng và biến động giá nhiên liệu, vật liệu.
Tuy nhiên có một số trạm dừng nghỉ chậm khai thác do một số nhà đầu tư còn thiếu kinh nghiệm triển khai trạm dừng nghỉ. Trong đó có liên danh Petrolimex và liên danh Futabuslines - Thành Hiệp Phát vốn có thế mạnh trong lĩnh vực xăng dầu và vận tải nhưng còn lúng túng trong công tác chuẩn bị đầu tư và tổ chức thi công.
Bộ trưởng Bộ Xây dựng đã yêu cầu các đơn vị đẩy nhanh tiến độ để hoàn thành các hạng mục dịch vụ công thiết yếu trước ngày 15-7-2026.
Theo đó, trong tháng 5 và đầu tháng 6 vừa qua, thêm hai trạm trên các đoạn tuyến Vạn Ninh - Cam Lộ và Quy Nhơn - Chí Thạnh đã đưa vào khai thác các hạng mục dịch vụ công.
Đối với các trạm còn chậm tiến độ, nhà đầu tư cam kết hoàn thành và đưa vào khai thác công trình dịch vụ công tại 7 trạm trước ngày 15-7-2026, riêng trạm Cam Lộ - La Sơn trước ngày 30-8-2026.
Bộ Xây dựng cho biết sẽ tiếp tục kiểm tra tiến độ hằng tuần, yêu cầu nhà đầu tư tăng cường nhân lực, thiết bị, đẩy nhanh thi công để hoàn thành toàn bộ 18 trạm dừng nghỉ trước ngày 15-12-2026, trong đó có 6 trạm dự kiến hoàn thành trong tháng 10-2026.
Đáng chú ý, Bộ khẳng định sẽ xử lý nghiêm các nhà đầu tư vi phạm hợp đồng. Trường hợp không khắc phục được các tồn tại, chậm trễ theo cam kết, cơ quan quản lý sẽ xem xét giảm thời gian kinh doanh, khai thác trạm dừng nghỉ hoặc chấm dứt hợp đồng theo quy định.
Để tháo gỡ các điểm nghẽn còn tồn tại, Bộ Xây dựng kiến nghị Thủ tướng chỉ đạo UBND tỉnh Lâm Đồng sớm giải quyết dứt điểm mặt bằng tại trạm km144 tuyến Vĩnh Hảo - Phan Thiết; tỉnh Gia Lai đẩy nhanh thủ tục chuyển đổi mục đích sử dụng đất rừng và giải phóng mặt bằng đối với trạm Hoài Nhơn - Quy Nhơn; tỉnh An Giang sớm hoàn tất thủ tục giao đất, cho thuê đất tại trạm Hậu Giang - Cà Mau.
Bộ cũng kiến nghị Thủ tướng đề nghị Bộ Công Thương sớm ban hành quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật quốc gia đối với hệ thống trạm sạc xe điện tại các trạm dừng nghỉ để có cơ sở triển khai đầu tư đồng bộ.
