Lăng kính bạn đọc: Giã từ 'bệnh' thành tích

Tại hội nghị giám đốc sở GD-ĐT toàn quốc mới đây, Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Hoàng Minh Sơn đưa ra chỉ đạo mang tính bước ngoặt: yêu cầu rà soát, cắt giảm tối thiểu 50% các hội thi, phong trào và danh hiệu thi đua mang tính hình thức.

Mục tiêu nhằm giải phóng sức lao động, giảm bớt gánh nặng hồ sơ sổ sách và các hoạt động bề nổi đang tạo áp lực vô hình lên vai đội ngũ nhà giáo. Thông điệp này được giáo viên và phụ huynh rất đồng tình, kỳ vọng vào một môi trường giáo dục lấy sự phát triển thực chất của học sinh làm trung tâm thay vì chạy theo "thành tích ảo".

"MUỐN BIẾT TRÁCH NHIỆM, LẦN THEO CHỮ KÝ…"

Bình luận về ý kiến của Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn, bạn đọc Vũ Việt Thắng nhận định: "Chủ trương giảm tối thiểu 50% hội thi, phong trào, danh hiệu hình thức và chuyển sang quản lý dữ liệu cho thấy sự quyết liệt trong cải cách, đặt yêu cầu thực tiễn lên hàng đầu. Mạnh tay cắt giảm các hội thi bề nổi khẳng định ngành giáo dục quyết tâm giã từ "căn bệnh thành tích" trầm kha để hướng tới đào tạo nguồn nhân lực thực chất".

Giáo viên và học sinh cần những giờ học thực chất thay vì phải gánh gồng áp lực từ các phong trào hình thức bề nổi

Minh họa: DAD

Bạn đọc Hoàng Duy Minh cũng bày tỏ đồng tình tuyệt đối với định hướng "giải phóng sức lao động cho giáo viên", coi đây là "bước tiến cần thiết để nâng cao chất lượng giáo dục thực chất".

Bạn đọc Đặng Thùy Vân chỉ ra: "Quan điểm đo lường thành công của giám đốc sở GD-ĐT bằng việc giảm gánh nặng ngoài chuyên môn cho giáo viên là hoàn toàn xác đáng. Nếu thực hiện tốt, chất lượng giảng dạy chắc chắn sẽ được nâng cao rõ rệt".

Bên cạnh đó, nhiều ý kiến cũng đặt vấn đề về quá trình thực thi chính sách, trong đó khó khăn lớn nhất được chỉ ra chính là sự đùn đẩy và cơ chế trách nhiệm tập thể. Bạn đọc Phạm Hồng Sơn thẳng thắn đề xuất: "Muốn biết ai chịu trách nhiệm thì cứ lần theo chữ ký. Sở ban hành kế hoạch chưa phù hợp, giám đốc sở phải trả lời. Phòng giáo dục giao thêm chỉ tiêu, trưởng phòng phải giải trình. Hiệu trưởng tự bổ sung hồ sơ, hiệu trưởng phải chịu trách nhiệm. Không nên để một yêu cầu đi qua nhiều cấp rồi cuối cùng biến thành trách nhiệm chung của tập thể. Trách nhiệm tập thể thường có nghĩa là không ai bị xử lý.

Cần lập danh mục công khai tất cả hội thi, phong trào đang triển khai trong năm học, trong đó ghi rõ đơn vị đề xuất, người phê duyệt, nguồn kinh phí và mức độ bắt buộc. Giáo viên chỉ cần tra cứu là biết yêu cầu mình nhận được có đúng hay không. Nếu một công việc không xuất hiện trong danh mục mà vẫn bị ép thực hiện, giáo viên có thể phản ánh trực tiếp lên cơ quan thanh tra. Sau xác minh, văn bản trái chủ trương phải bị hủy, kết quả thi đua phát sinh từ hoạt động đó cũng không được công nhận. Trường hợp tái diễn nhiều lần thì cần hạ mức đánh giá cán bộ quản lý. Trách nhiệm gắn với người ký thì chuyện tùy tiện "vẽ việc" mới có cơ hội giảm".

KHÔNG NÊN CẮT BỎ CỰC ĐOAN

Cũng từ yêu cầu của người đứng đầu ngành giáo dục, bạn đọc longphu1970 nhắc lại một trong những khó khăn hiện nay của đội ngũ giáo viên: "Cái gì đâu mà đủ thứ phong trào. Nhiều khi giáo viên mất luôn giờ nghỉ trưa để tập luyện cho các hội thi". Và theo bạn đọc này, khi giáo viên kiệt sức vì những phong trào hình thức, năng lượng dành cho bài giảng không khỏi bị ảnh hưởng.

Hướng đến nền giáo dục thực chất, không đặt nặng thành tích ảo, bạn đọc Phạm Văn Phúc bộc bạch: "Nhiều học sinh yếu không cần thêm một cuộc thi, các em cần một người ngồi lại giải thích bài chậm rãi kỹ lưỡng hơn. Tôi từng dạy kèm và gặp không ít em bị hổng kiến thức từ đầu năm nhưng ở trường rất ít thời gian phụ đạo. Giáo viên bộ môn phải làm hồ sơ, tập văn nghệ, phụ trách gian hàng hoặc chuẩn bị sản phẩm cho các đợt thi đua. Do công việc dồn lại, phần dễ bị cắt nhất lại là thời gian dành riêng cho học sinh yếu. Nếu giảm được các phong trào không cần thiết, nhà trường nên lập ngay kế hoạch sử dụng quỹ thời gian đó…".

Mặt khác, cũng có một số ý kiến khuyến cáo "không nên cắt bỏ cực đoan" như chia sẻ của bạn đọc Lương Lê Ngọc Bảo Trân: "Có những cuộc thi nhìn từ hồ sơ thì khá giống phong trào, nhưng với học sinh lại khác. Tôi dạy mỹ thuật ngoài giờ và từng gặp vài em chỉ sau một lần tham gia cuộc thi vẽ ở trường mới được gia đình nhận ra năng khiếu. Trước đó, cha mẹ chỉ quan tâm điểm toán, tiếng Anh, còn môn vẽ bị xem là mất thời gian. Nhờ có sân chơi, các em được trưng bày sản phẩm, được thầy cô góp ý và bắt đầu nghiêm túc hơn với sở thích của mình. Vì thế, cắt giảm phải thận trọng. Không thể lấy số lượng người tham gia đông hay ít làm tiêu chí duy nhất. Có hoạt động chỉ vài chục học sinh nhưng tác động rất rõ. Ngược lại, một phong trào huy động hàng nghìn em chưa chắc đem lại giá trị nếu tất cả chỉ làm theo mẫu. Tôi mong nhà trường giữ những cuộc thi có người hướng dẫn chuyên môn, có phản hồi sau khi chấm và tôn trọng sản phẩm thật của học sinh".