Lê Giang Patrik: '3 năm ở Việt Nam dạy tôi nhiều hơn 30 năm tại châu Âu'

Năm 2023, Lê Giang đưa ra quyết định lớn khi rời bóng đá châu Âu để đến quê hương của cha là Việt Nam. Anh từ bỏ sự nghiệp ở châu Âu để bắt đầu hành trình mới.

Sau quá trình hoàn tất thủ tục chuyển liên đoàn kéo dài và đầy khó khăn, Lê Giang Patrik cuối cùng cũng được ra mắt đội tuyển Việt Nam ở trận giao hữu thắng Myanmar 4-0, rồi lượt đầu vòng bảng ASEAN Cup 2026 thắng Timor Leste 7-0. Trong cuộc phỏng vấn độc quyền với báo Slovakia, thủ môn 33 tuổi chia sẻ về thời gian chờ FIFA cấp phép, điều kiện thi đấu khắc nghiệt tại châu Á và những dự định sau khi giải nghệ.

- Trước khi bắt chính trong trận ra quân ASEAN Cup 2026 thắng Timor Leste 7-0, anh đã chơi trận đầu tiên cho đội tuyển Việt Nam hạ Myanmar 4-0 và giữ sạch lưới. Cảm xúc của anh sau tiếng còi mãn cuộc thế nào?

- Cảm xúc khó diễn tả. Tôi đã chờ ngày này hơn ba năm rưỡi, kể từ khi đặt chân đến Việt Nam. Ngay lúc lên máy bay, tôi đã xác định rõ mục tiêu của mình. Tôi biết mình sẽ xây dựng một cuộc sống hoàn toàn mới và bắt đầu lại từ đầu.

Tôi gần như thay đổi toàn bộ cuộc đời. Sau thời gian rất dài, cuối cùng điều đó cũng trở thành hiện thực. Trước trận đấu, tôi nhớ lại toàn bộ hành trình đã trải qua. Không chỉ là một trận đấu, mà là tất cả những gì diễn ra trước đó. Cảm xúc thực sự vỡ òa.

- Khi đứng trên sân, anh có nghĩ đến cha, người có gốc gác Việt Nam?

- Tất nhiên. Tôi nghĩ đến cha, anh trai, mẹ, cả gia đình và những người luôn ở bên, ủng hộ tôi suốt chặng đường. Mỗi lần quốc ca vang lên trước trận đấu, tôi đều nghĩ đến họ.

- Anh từng khoác áo các đội tuyển trẻ Slovakia. Việc đứng hát một quốc ca khác ở cấp độ quốc tế mang lại cảm giác thế nào?

- Đó là trải nghiệm khác biệt, nhưng không còn quá mới với tôi. Ở Việt Nam, quốc ca được cử và hát trước mọi trận đấu tại giải vô địch quốc gia. Tôi đã học thuộc từ lâu, luôn hát theo và giờ là công dân Việt Nam.

Tôi rất tự hào khi mang trong mình dòng máu Việt Nam. Nhưng tôi cũng không bao giờ quên nơi mình sinh ra và lớn lên. Tôi vẫn tự hào là người Slovakia, còn hôm nay tôi đại diện cho Việt Nam và vô cùng tự hào về điều đó.

Đó là khoảnh khắc rất đặc biệt. Khi đứng trên sân, tôi nhận thức rõ vinh dự cũng như trách nhiệm lớn lao khi đại diện cho một đất nước có hơn 100 triệu dân.

- Quá trình xin hộ chiếu và quốc tịch Việt Nam gian nan thế nào?

- Nếu phải mô tả mức độ khó khăn, tôi thực sự không biết trong đời mình từng trải qua điều gì phức tạp hơn. Khối lượng thủ tục hành chính và giấy tờ quá lớn khiến tôi kiệt sức. Có những thời điểm tôi không nhìn thấy bất kỳ hy vọng nào.

Nhưng tôi luôn tin vào số phận và một sức mạnh lớn hơn. Tôi tin rằng nếu đủ quyết tâm và không từ bỏ, cuối cùng vẫn sẽ có cách giải quyết. Tôi đã mơ về điều đó trong thời gian rất dài. Đây là mục tiêu lớn nhất của tôi, và giờ tôi đã biến giấc mơ ấy thành hiện thực.

Sau ba năm, tôi cuối cùng cũng được nhập quốc tịch theo diện đặc cách. HLV đội tuyển Việt Nam lập tức triệu tập tôi. Ông ấy đã chờ tôi hơn hai năm và chúng tôi luôn giữ liên lạc. Vì tôi chưa từng thi đấu cho đội tuyển quốc gia Slovakia, tôi nghĩ mình đáp ứng đầy đủ điều kiện để chuyển sang khoác áo Việt Nam.

Nhưng rồi, một vấn đề khác lại xuất hiện, liên quan đến một điều luật FIFA. Theo đó, trận cuối cùng của tôi cho đội U21 Slovakia không được diễn ra sau khi tôi quá độ tuổi này. Trong khi đó, tôi thi đấu trận cuối khi đã 21 tuổi và hai tháng. Lúc đó, mọi chuyện trở nên rất nghiêm trọng. Thậm chí tôi đối mặt nguy cơ sẽ không bao giờ được khoác áo đội tuyển Việt Nam. Tôi thực sự bị sốc.

- Cuối cùng anh giải quyết vướng mắc với FIFA thế nào?

- Tôi lập tức liên hệ với hai luật sư Marketa Haindlova và Jakub Porsch của Hiệp hội Cầu thủ Bóng đá CH Czech (CAFH). Nếu không có họ, tôi không thể vượt qua chuyện này và sẽ mãi biết ơn họ. Tôi vẫn là thành viên của hiệp hội và họ luôn hỗ trợ tôi rất tốt.

Các luật sư ngay lập tức rà soát toàn bộ điều lệ FIFA, kể cả những sửa đổi mới nhất, và họ đã tìm ra hướng giải quyết.

Họ phát hiện rằng từ năm 2020, FIFA áp dụng quy định mới. Nếu trận cuối cùng của một cầu thủ ở cấp U21 diễn ra trước mốc thời gian được quy định, giới hạn về độ tuổi sẽ không còn được áp dụng.

Trận cuối của tôi cho U21 Slovakia ở vòng loại đã diễn ra cách đây 13 năm, nhưng tôi vẫn thuộc diện được áp dụng quy định mới. VFF sau đó lập tức gửi đơn lên FIFA và được chấp thuận.

Tôi sẽ không bao giờ quên khoảnh khắc ấy. Khi đang ngồi trên xe buýt, tôi nhận được cuộc gọi từ lãnh đạo CLB báo rằng FIFA đã phê duyệt hồ sơ. Tôi phải thừa nhận, vì quá nhẹ nhõm và hạnh phúc, tôi đã rơi nước mắt.

- Sau tất cả những gì đã trải qua, được ra sân trước khán giả nhà hẳn là khoảnh khắc rất đặc biệt.

- Cảm xúc vô cùng mãnh liệt. Tôi chỉ mong trận ra mắt diễn ra suôn sẻ, nhất là khi đó là màn tổng duyệt trước ASEAN Cup 2026. Có 22.000 khán giả đến sân Thái Nguyên, kín chỗ ngồi. Đó là trải nghiệm không thể tin nổi.

Người hâm mộ ở Slovakia có lẽ rất khó hình dung bầu không khí bóng đá tại Đông Nam Á. Ở đây, bóng đá gần như là một tôn giáo, là môn thể thao số một. Khi Việt Nam vô địch ASEAN Cup cách đây hai năm, đường phố chật kín người, gần như không thể di chuyển. Người Việt Nam có tinh thần dân tộc rất mạnh.

- Tại Việt Nam, anh được bầu là thủ môn hay nhất V-League và vào top 3 cầu thủ nước ngoài trong cuộc bầu chọn Quả Bóng Vàng Việt Nam. Theo anh, V-League có thể so sánh với giải vô địch Slovakia không?

- Khi quyết định sang Việt Nam, tôi còn nhớ phản ứng của nhiều người ở Slovakia. Họ hỏi liệu tôi có cần mang găng tay thi đấu hay không, hàm ý rằng giải đấu ở đây có trình độ thấp.

Nhưng thực tế hoàn toàn ngược lại. Đây là giải đấu rất khắc nghiệt và đòi hỏi thể lực cao. Tôi thực sự bất ngờ trước kỹ thuật của các cầu thủ Việt Nam. Điều khiến tôi ấn tượng nhất là tinh thần chiến đấu và ý thức tập luyện của họ. Bạn không bao giờ phải thúc giục cầu thủ Việt Nam cố gắng hơn trên sân tập. Họ có những phẩm chất đó một cách tự nhiên. Theo tôi, sự chăm chỉ đã trở thành một phần trong ADN của người Việt Nam.

Việc được xếp vào top 3 cầu thủ nước ngoài ở giải thưởng Quả Bóng Vàng Việt Nam là vinh dự rất lớn. Ai cũng biết các thủ môn luôn gặp bất lợi trong những cuộc bầu chọn như vậy so với các cầu thủ tấn công. Hai người còn lại trong top 3 đều là các tiền đạo người Brazil của đội vô địch.

- Quy định về cầu thủ nước ngoài tại giải đấu đã thay đổi? Trước đây mỗi đội chỉ được sử dụng ba ngoại binh.

- Đúng vậy. Từ mùa giải 2026-2027, mỗi đội được phép sử dụng cùng lúc tối đa bốn cầu thủ nước ngoài trên sân. Mùa trước, quy định là ba ngoại binh thi đấu và một người ngồi dự bị.

Bên cạnh các ngoại binh thông thường, bóng đá Việt Nam hiện nhắc đến rất nhiều khái niệm "Việt kiều". Đó là những cầu thủ gốc Việt sinh sống ở châu Âu hoặc Mỹ, sau đó trở về thi đấu. Tôi cũng thuộc nhóm này.

Từ mùa trước, mỗi CLB được tăng hạn ngạch lên hai suất dành cho cầu thủ Việt kiều. Đây đang là xu hướng lớn ở Việt Nam, dù không phải ai cũng có thể khẳng định được bản thân.

- Vì sao nhiều cầu thủ châu Âu, dù có lý lịch ấn tượng, vẫn gặp khó khi sang Việt Nam thi đấu?

- Theo tôi, vấn đề không chỉ nằm ở chuyên môn mà còn ở khả năng thích nghi. Từng có những cầu thủ nổi tiếng đến đây sau khi chơi ở Bundesliga hay Ligue 1. Nhưng chỉ sau hai tháng, họ đã bỏ cuộc và trở về vì không thể thích nghi với cuộc sống tại Việt Nam.

Văn hóa và lối sống ở đây hoàn toàn khác. Nếu các cầu thủ Việt Nam thấy bạn không nỗ lực trong tập luyện, coi như bạn hết cơ hội. Họ sẽ không chấp nhận bạn.

- Khó khăn lớn nhất của anh khi mới sang châu Á là gì?

- Chắc chắn là rào cản ngôn ngữ và khí hậu. Nhiệt độ gần 40 độ C đã rất khắc nghiệt, nhưng thử thách thực sự là độ ẩm rất cao. Để dễ hình dung, sau mỗi trận đấu tôi thường giảm khoảng 4 kg vì mất nước. Điều đó ở đây là bình thường.

Bây giờ tôi đã quen, nhưng cơ thể vẫn luôn chịu áp lực rất lớn sau mỗi trận. Ngược lại, cuộc sống ở Việt Nam giúp tôi thay đổi hoàn toàn về chế độ sinh hoạt và phục hồi. Đây là trường học lớn của cuộc đời tôi. Ba năm rưỡi ở Việt Nam cho tôi nhiều bài học hơn cả 30 năm sống tại châu Âu.

Tôi bị đẩy hoàn toàn ra khỏi vùng an toàn và phải tự mình xoay xở mọi thứ. Năm đến sáu tháng đầu là thời gian khó khăn nhất trong cuộc đời tôi. Mọi thứ chỉ thay đổi khi tôi chuyển đến TP HCM, thành phố đông dân nhất Việt Nam với khoảng 14 triệu người, nhiều hơn cả dân số Slovakia và CH Czech cộng lại.

- Mục tiêu sắp tới của đội tuyển Việt Nam là gì? Theo anh, Việt Nam có thể góp mặt ở một giải đấu tầm cỡ thế giới không?

- Năm nay, chúng tôi đã đạt thành tích rất lớn khi giành quyền dự VCK Asian Cup tại Arab Saudi. Giải đấu quy tụ những đội mạnh như Hàn Quốc, Nhật Bản và Australia. Với bóng đá châu Á, đây có ý nghĩa tương đương Euro ở châu Âu.

Còn nếu nói về mục tiêu lớn nhất, giấc mơ của mọi người Việt Nam là dự World Cup 2030. Việc FIFA lên kế hoạch mở rộng số đội tham dự lên 64 giúp cơ hội của các nền bóng đá đang phát triển ở châu Á tăng lên đáng kể.

Tuy nhiên, lúc này tôi không muốn nghĩ quá xa đến năm 2030. Tôi chỉ tập trung vào hiện tại.

- Việt Nam bước vào ASEAN Cup với tư cách đương kim vô địch. Bảng đấu có Singapore, Timor Leste, Campuchia và Indonesia được đánh giá vừa sức, nhưng áp lực chắc hẳn rất lớn?

- Chúng tôi là đương kim vô địch, nhưng ít người biết rằng Việt Nam chưa từng bảo vệ thành công danh hiệu này. Lần này, chúng tôi muốn làm nên lịch sử. Không dễ để chịu áp lực từ 100 triệu người dân và truyền thông trong nước. Chúng tôi phải giữ được sự bình tĩnh.

Ngoài ra, Indonesia đã nhập tịch rất nhiều cầu thủ từ nước ngoài. Chúng tôi cũng phải đối mặt lịch thi đấu dày đặc cùng những chuyến di chuyển liên tục khắp Đông Nam Á. Trận quan trọng nhất vòng bảng sẽ là cuộc đối đầu Indonesia trên sân khách ngày 3/8.

Gần đây tôi chợt nhận ra mình lần đầu đến Việt Nam cách đây 17 năm, đúng thời điểm đội tuyển lần đầu vô địch giải đấu này. Khi đó đường phố chật kín người ăn mừng. Thật thú vị khi nhiều năm sau, chính tôi lại được góp mặt ở giải đấu ấy.

- Ở châu Á hiếm có đội tuyển nào sở hữu nhiều thủ môn chất lượng như Việt Nam. Anh đang cạnh tranh vị trí số một với những ai?

- Đội tuyển có nhiều thủ môn rất giỏi. Điều thú vị là tôi không phải thủ môn duy nhất mang hai dòng máu Việt Nam và châu Âu.

Trong nhiều năm, vị trí số một thuộc về Đặng Văn Lâm, một thủ môn lai Nga - Việt. Ngoài ra còn có Nguyễn Filip, người tôi quen từ thời thi đấu ở CH Czech. Chúng tôi từng cùng khoác áo CLB Vlasim. Có thể nói đội tuyển hiện có ba thủ môn mang dòng máu lai Việt Nam cùng cạnh tranh một vị trí.

HLV Kim Sang-sik theo dõi tôi hơn hai năm. Vì thế tôi luôn phải duy trì phong độ để chứng minh mình xứng đáng được triệu tập. Mùa giải vừa qua, tôi thi đấu trọn vẹn từng giây ở cả V-League lẫn Cup Quốc gia. Ngay trong đợt tập trung đầu tiên, HLV gọi tôi vào phòng và nói một câu khiến tôi rất xúc động: "Patrik, tôi biết việc cậu đeo băng đội trưởng ở CLB TP HCM không phải ngẫu nhiên".

- Anh đã có thể giao tiếp thành thạo bằng tiếng Việt chưa?

- Gần đây tôi trả lời một số câu hỏi bằng tiếng Việt trong cuộc phỏng vấn trên truyền hình và điều đó khiến nhiều người bất ngờ. Những đoạn video ấy nhanh chóng lan truyền trên YouTube và TikTok.

Trên sân, tôi đã học tất cả những khẩu lệnh cần thiết bằng tiếng Việt. Điều thú vị là trước đây CLB có một cầu thủ Brazil không biết tiếng Anh. Để chỉ huy anh ấy từ vị trí thủ môn, tôi còn học thêm những câu giao tiếp cơ bản bằng tiếng Bồ Đào Nha. Có những trận đấu tôi phải sử dụng cùng lúc ba thứ tiếng: tiếng Anh, tiếng Việt và tiếng Bồ Đào Nha.

- Anh đã nghĩ đến cuộc sống sau khi giải nghệ chưa? Có dự định trở về Slovakia không?

- Thành thật mà nói, Việt Nam giờ đã là nhà của tôi. Lần gần nhất về thăm gia đình ở Slovakia, khi ra sân bay trở lại, tôi chợt nghĩ: "Giờ mình đang bay về nhà, về Việt Nam".

TP HCM là một thành phố sôi động, nơi nhiều người gọi là "New York của Việt Nam". Nơi đây mang đến rất nhiều cơ hội cho cuộc sống và tương lai.

Sau khi giải nghệ, tôi vẫn muốn gắn bó với thể thao, nhưng không chỉ có vậy. Tôi đã ấp ủ một ước mơ từ lâu, đó là xây dựng một trung tâm giáo dục toàn diện cho trẻ em, kết hợp với quỹ Step by Step của mình để giúp những em nhỏ kém may mắn, như trẻ mồ côi hoặc trẻ khuyết tật. Tôi cũng muốn xây dựng một hệ thống học bổng để hỗ trợ các em.

- Có phải chính tuổi thơ đã thôi thúc anh theo đuổi mục tiêu đó?

- Đúng vậy. Tôi chỉ là một cậu bé bình thường đến từ thị trấn Filakovo ở Slovakia, nhưng tôi muốn chứng minh rằng mỗi người đều có điểm đặc biệt và đều có thể đạt được những điều lớn lao.

Tôi nhớ rất rõ những ngày đầu chơi bóng. Tôi chưa bao giờ là cầu thủ tài năng nhất đội. Xung quanh tôi có nhiều người giỏi hơn. Nhưng nhiều người trong số họ không có môi trường gia đình tốt hoặc thiếu sự hỗ trợ cần thiết. Tôi may mắn vì luôn được gia đình đồng hành và chưa bao giờ từ bỏ giấc mơ của mình.

Tôi đặc biệt biết ơn anh trai, cũng là thần tượng đầu tiên của tôi và giúp tôi luôn giữ niềm tin.

Tôi hiểu rằng không thể biến 1.000 đứa trẻ thành 1.000 VĐV chuyên nghiệp. Nhưng tôi tin chắc có thể giúp 1.000 em trở thành những nhà lãnh đạo tốt, có giá trị sống đúng đắn và thành công trong bất kỳ lĩnh vực nào.

- Câu hỏi cuối cùng, anh có nhớ món halusky, thịt xông khói hay những món ăn truyền thống của Slovakia không?

- Tôi nhớ món halusky, nhưng nghĩ rất đơn giản. Mỗi năm về Slovakia một lần, tôi sẽ ăn cho thỏa. Điều tôi nhớ nhất khi sống ở châu Á không phải đồ ăn, mà là gia đình, những người bạn thân và dãy núi Tatras. Mỗi lần về nước, nếu có thời gian, tôi đều lên núi.

Ở chiều ngược lại, Việt Nam có sức hút rất đặc biệt. Bất kỳ người Slovakia nào ở đây lâu hơn một chuyến du lịch ngắn đều nói với tôi rằng họ không muốn quay về nữa. Khi thực sự thấu hiểu Việt Nam, bạn sẽ yêu mến đất nước này. Người Việt rất thân thiện, nhưng trên sân bóng luôn đòi hỏi sự cống hiến tối đa.

Anh trai và tôi lớn lên trong hai nền văn hóa. Từ mẹ, chúng tôi học những giá trị châu Âu. Từ cha, chúng tôi tiếp nhận sự nghiêm khắc, tinh thần kỷ luật và tính chính trực của người châu Á.

Tất cả những điều đó đã trở thành một phần con người tôi và giúp tôi có được ngày hôm nay.

Xuân Bình (theo Aktuality)