Nga cáo buộc Ukraine triển khai UAV tấn công bãi biển đông dân thường, trong khi Kiev chỉ trích phòng không đối phương làm phi cơ rơi xuống.
Máy bay không người lái (UAV) của Ukraine sáng 3/8 lao xuống và phát nổ trên bãi biển ở làng Arkhipo-Osipovka, gần thành phố Gelendzhik thuộc vùng Krasnodar của Nga. Sự việc khiến 7 người thiệt mạng, trong đó có 4 trẻ em, và 58 người bị thương.
Veniamin Kondratyev, lãnh đạo vùng Krasnodar, ban đầu cho biết "mảnh vỡ từ UAV" đã rơi xuống làng Arkhipo-Osipovka và gây thương vong. Tuy nhiên, ông sau đó cáo buộc đây là "đòn tấn công có chủ đích của Ukraine nhằm vào dân thường".
Video được người dân ghi lại cho thấy UAV đang bay bằng rồi đột ngột lao xuống bãi biển đông người, tạo ra vụ nổ lớn.
Khoảnh khắc UAV lao xuống bãi biển ở làng Arkhipo-Osipovka của Nga ngày 3/8. Video: X/visegrad24
Andrei Kolesnik, thành viên Ủy ban Quốc phòng Hạ viện Nga, chỉ trích mạnh mẽ cuộc tấn công, nhấn mạnh rằng nhiều người đến Gelendzhik nghỉ mát là "điều ai cũng biết".
"Họ tập kích sâu vào lãnh thổ Nga và nói rằng ở đó có cơ sở quân sự. Nhưng tại Gelendzhik, nơi có rất đông dân thường, thì có cơ sở quân sự nào chứ?", ông phát biểu và kêu gọi quân đội Nga tập kích "toàn bộ chuỗi chỉ huy" liên quan đến sự việc.
Maxim Kondratiev, người sáng lập một trung tâm huấn luyện phương tiện không người lái (drone) và thành viên Viện Hàn lâm Kỹ thuật Nga, nhận định nhiều khả năng UAV là dòng FP-1 hoặc An-196 và được phóng từ tỉnh Odessa.
Andriy Kovalenko, giám đốc Trung tâm Phòng chống Thông tin sai lệch thuộc Hội đồng An ninh và Quốc phòng Ukraine, cho rằng sự việc xảy ra do phòng không Nga bắn hạ UAV trên khu vực đông người. "Tất cả thương vong hoàn toàn là do phòng không Nga. Ukraine chỉ nhắm vào tổ hợp công nghiệp quốc phòng, hạ tầng kinh tế phục vụ năng lực quân sự của đối phương", ông nói.
Trang tin 93.ru cho biết Thị trưởng Gelendzhik Alexey Bogodistov đã ban bố cảnh báo mối đe dọa từ UAV lúc 8h34 ngày 3/8 và hủy bỏ sau đó 10 phút. Dù vậy, người dân địa phương và du khách cho biết còi báo động tại làng Arkhipo-Osipovka đã không vang lên.
"Còi vang lên từ 3h42 hôm qua, song hôm nay yên lặng", kênh tin tức Ostorozhno Novosti dẫn lời một cư dân địa phương kể lại.
Khi phân tích video được người dân tại hiện trường ghi lại, đài CNN của Mỹ nhận định đã có ít nhất ba loại vũ khí tự động đã khai hỏa chỉ vài giây trước khi UAV lao xuống. "UAV đột ngột đổi hướng trong lúc tiếng súng vang lên. Có vẻ phi cơ đã bay qua một đài radar ở phía tây bãi biển trước đó", CNN nhận định.
Binh sĩ Ukraine chuẩn bị phóng UAV FP-1 tại địa điểm không tiết lộ hồi năm 2026. Ảnh: Reuters
Các nhân chứng xác nhận đã nghe thấy tiếng đạn bắn. "May mà chúng tôi đã rời bãi biển sớm. Chúng tôi đã về tới nhà khi nghe thấy tiếng súng nổ liên hồi, dường như là súng máy, và một vụ nổ. Mọi thứ có thể rung chuyển đều rung lên", một khách du lịch cho hay.
Tuy nhiên, đài Mỹ cũng chưa thể kết luận là UAV Ukraine trúng hỏa lực phòng không hay tự đâm xuống bãi biển. Trong video, phi cơ không có những dấu hiệu thường thấy khi trúng đạn như bốc cháy, xì khói hoặc có mảnh vỡ văng ra.
Kirill Mikhailov, nhà phân tích tin tình báo nguồn mở tại Kiev, lưu ý rằng tiếng súng đã tắt dần khi UAV bắt đầu rơi. "Có vẻ như một tổ hỏa lực di động đã triển khai ở đó và bắn thẳng vào UAV, song có trúng hay không thì không thể nhìn thấy trong video", Mikhailov cho hay.
David Sharp, nhà phân tích quân sự người Israel, nhận định đây là mẫu UAV bay theo tọa độ GPS nạp sẵn. "Khó có thể tưởng tượng rằng Ukraine lại lập trình để nó tấn công một vị trí cụ thể trên bãi biển. Đây không phải vấn đề đạo đức mà vì đó là điều vô nghĩa, do UAV có thể tấn công các mục tiêu khác", ông nêu quan điểm.
Sharp cho rằng UAV lao xuống bãi biển có thể do lỗi kỹ thuật, bị bắn hạ hoặc chịu ảnh hưởng của tác chiến điện tử. "Tất cả kịch bản này đều có vẻ hợp lý hơn là một cuộc tấn công có chủ đích", ông nhận định.
Nhà phân tích Israel cho rằng các loạt đạn phòng không cho thấy gần bãi biển có cơ sở được bảo vệ và đó có thể là mục tiêu thật sự của UAV Ukraine, nhưng không nêu cụ thể địa điểm.
Bãi biển tại làng Arkhipo-Osipovka trong ảnh đăng hôm 3/8. Ảnh: Rossiyskaya Gazeta
Vùng Krasnodar của Nga thường xuyên trở thành mục tiêu của lực lượng Ukraine kể từ khi xung đột bùng phát.
Agentstvo, trang tin đối lập Nga có trụ sở tại Mỹ, cho biết bãi biển mà UAV lao xuống nằm phía trước khu nghỉ dưỡng Rassvet trực thuộc NPO Mashinostroyeniya, một trong những doanh nghiệp chủ chốt của Nga trong lĩnh vực tên lửa và hàng không vũ trụ.
Quân cảng Novorossiysk, căn cứ dự bị của Hạm đội Biển Đen hải quân Nga, nằm cách khu nghỉ mát khoảng 40 km.
FBK, tổ chức do chính trị gia đối lập Nga Alexei Navalny sáng lập, hồi năm 2021 cho biết Tổng thống Vladimir Putin có một dinh thự nằm trên bờ biển Đen, gần làng Praskoveevka ở ngoại ô Gelendzhik, cách làng Arkhipo-Osipovka chưa đầy 30 km.
Dù vậy, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov đã nhiều lần bác bỏ thông tin của FBK.
Phái đoàn Giám sát Nhân quyền Liên Hợp Quốc tại Ukraine (HRMMU) hồi tháng 7 cho biết đã ghi nhận 1.396 dân thường thiệt mạng và 7.978 người bị thương trong 6 tháng đầu năm nay, tăng 37% so với năm 2025 và nhiều hơn gấp đôi so với năm 2024.
Theo HRMMU, thương vong về dân thường gia tăng chủ yếu do Nga tăng cường tập kích các thành phố ở xa tiền tuyến bằng tên lửa và máy bay không người lái. Ukraine cũng tấn công Nga bằng tên lửa và UAV, nhiều vụ trong số đó đã khiến dân thường thiệt mạng, theo giới chức Nga.
Phạm Giang (Theo Reuters, Lenta, CNN)
