Chiếc bi đông mà ông Vang tìm được ở hầm chữ A, nơi nghi có mộ liệt sĩ Việt Nam - Ảnh: HOÀI NAM
Ngày 25-7, Đồn Biên phòng Hướng Phùng, thuộc Ban Chỉ huy biên phòng Quảng Trị xác nhận đang lên phương án tổ chức khảo sát, xác minh thực địa, xây dựng phương án tìm kiếm, cất bốc và quy tập đối với phần mộ liệt sĩ và vị trí nghi là mộ tập thể tại Cụm bản Mày, huyện Sê Pôn, tỉnh Savannakhet (Lào).
Trước đó ngày 21-7, Đồn Biên phòng Hướng Phùng tiếp nhận thông tin do ông Hồ Văn Vang (83 tuổi) và con trai là ông Hồ Văn Sinh ở Cụm bản Mày cung cấp.
Theo đó trên diện tích đất rẫy trồng lúa của gia đình hiện còn một phần mộ liệt sĩ của bộ đội chủ lực Việt Nam hy sinh trong giai đoạn 1971 - 1972 và một vị trí nghi là mộ tập thể (trước đây là hầm trú ẩn chữ A) của Bộ đội Trường Sơn (Đoàn 559) bị máy bay Mỹ oanh tạc nhưng đến nay chưa được quy tập.
Ngay sau khi tiếp nhận thông tin, đơn vị đã hướng dẫn ông Hồ Văn Sinh quay video, chụp ảnh hiện trường, xác định vị trí, tọa độ các địa điểm nêu trên.
Theo thông tin ông Vang cung cấp, trước đây khu vực này có tám ngôi mộ liệt sĩ. Khoảng năm 2009, ông trực tiếp dẫn Đội Quy tập hài cốt liệt sĩ tỉnh Quảng Trị đến tìm kiếm và quy tập được bảy hài cốt liệt sĩ có danh tính.
Tuy nhiên do thời điểm đó gia đình đang canh tác lúa nương và chịu ảnh hưởng của phong tục, tập quán địa phương nên ông không thông báo về phần mộ còn lại nằm trong khu vực đất sản xuất của gia đình. Vì vậy phần mộ này vẫn còn nguyên tại hiện trường đến nay, ước tính nằm ở độ sâu khoảng 1m.
Đối với vị trí nghi là mộ tập thể trên sườn đồi, ông Vang cho biết cách khu vực tám ngôi mộ ban đầu khoảng 80m là hầm trú ẩn chữ A của khoảng 3 đến 5 cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Trường Sơn (Đoàn 559) trong giai đoạn 1971 - 1972.
Trong thời gian đóng quân, các cán bộ, chiến sĩ thường xuyên giúp gia đình ông sản xuất lúa. Sau khi hầm bị máy bay Mỹ oanh tạc làm sập, ông đến kiểm tra tại cửa hầm, thu được 1 khẩu súng CKC, 1 bi đông đựng nước và 1 nắp vung xoong nhôm, nhưng không phát hiện người còn sống.
Gia đình ông Vang vẫn lưu giữ những di vật thu được cùng một tấm bia khắc tên của bảy liệt sĩ đã được quy tập trước đây.
Riêng khẩu súng CKC đã được ông giao nộp cho chính quyền địa phương từ năm 2008. Bản thân ông cũng đã được Chính phủ Việt Nam giải quyết chế độ đối với người Việt Nam có công tham gia kháng chiến.
