Nghỉ ở nhà nửa năm buồn chân tay, ông Chiến đến phiên giới thiệu việc làm cho người cao tuổi mong tìm công việc trong văn phòng, có thể dùng máy tính.
Hơn một thập niên làm lãnh đạo hội cựu chiến binh phường, ông Phạm Ngọc Chiến, 71 tuổi, đã quen với các hoạt động đoàn thể. Ông tự tin viết bài, dựng video tuyên truyền phổ biến thông tin đến cộng đồng. Có mặt tại phiên giới thiệu việc làm cho người cao tuổi Hà Nội cuối tháng 6, ông Chiến mong tìm việc có thể dùng máy tính hoặc trong văn phòng - những nơi không phải dãi nắng mưa khi tuổi đã cao, sức khỏe có phần giảm sút.
Ông Chiến từng là bộ đội, phục viên năm 1989 rồi đi làm tự do, tham gia các hoạt động đoàn thể tại nơi sinh sống. Giữa năm 2025, ông xin nghỉ khi có chủ trương kết thúc hoạt động của người không chuyên trách cấp xã vì quá tuổi, nhận hơn 80 triệu đồng theo chế độ tinh giản. Ở nhà gần một năm, ông Chiến thử tìm vài công việc để thêm nguồn thu nhập khi không lương hưu, không trợ cấp ngoài chiếc thẻ bảo hiểm y tế.
"Ra thị trường để xem có công việc gì phù hợp với mình thì làm, cũng không biết ngoài kia có những việc gì cho người cao tuổi", ông nói.
Ông Chiến, 71 tuổi, mong muốn tìm công việc phù hợp sau nhiều năm công tác đoàn thể. Ảnh: Thu Hương
Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội thống kê phiên giao dịch cuối tháng 6 có 250 chỉ tiêu dành cho người cao tuổi. Các vị trí được đánh giá "phù hợp sức khỏe, kinh nghiệm và kỹ năng" như nhân viên an ninh, bảo vệ, tư vấn và chăm sóc khách hàng, bếp, phụ bếp, nhân viên tạp vụ, vệ sinh, sản xuất đồ thủ công, giúp việc theo giờ và một số công việc bán thời gian khác. Song 67% chỉ tiêu tuyển dụng là lao động phổ thông, trình độ trung cấp - công nhân kỹ thuật chỉ 12% và 21% còn lại là nhóm cao đẳng- đại học.
Mức thu nhập dưới 7 triệu đồng mỗi tháng chiếm tỷ lệ lớn nhất, khoảng 40% tập trung vào các công việc giản đơn, như tạp vụ, vệ sinh, thủ công. Mức 7-10 triệu đồng chiếm 30% tổng chỉ tiêu tuyển dụng, dành cho vị trí bán hàng, bảo vệ, nhân viên bếp. Nhân viên an ninh, tư vấn có kinh nghiệm thu nhập bình quân 10-15 triệu đồng, chiếm 15% chỉ tiêu. Mức 15 triệu trở lên chiếm 5%, tập trung ở một số vị trí yêu cầu chuyên môn, nhiều năm kinh nghiệm.
Chỉ tiêu tuyển dụng nhiều, song cung chưa hẳn gặp cầu khi nhu cầu tìm việc của người cao tuổi khác biệt và mang tính đặc thù so với các nhóm độ tuổi khác. Không chịu sức ép về tài chính, bà Ngọc Hạnh ở phường Nghĩa Đô lại loay hoay giữa bản tin tuyển dụng khi tìm công việc bán thời gian và được nghỉ hai ngày cuối tuần. Bà đi làm để vừa có thêm thu nhập vừa muốn có thời gian chăm sóc người thân. Song các công việc phù hợp như phục vụ, dọn dẹp nhà hàng đều liên quan ngày nghỉ. Hai con đã lập gia đình, cuối tuần mới đưa con về chơi nên bà muốn dành thời gian bên các cháu.
Cuối năm ngoái, bà Hạnh xin về hưu sớm ở tuổi 54 sau gần 30 năm làm kế toán bưu điện. Rời công sở, người phụ nữ hết tuổi lao động mỗi ngày đều đặn tập thể dục, dọn dẹp nhà cửa, cơm nước đợi chồng con đi làm về. Bà thấy buồn chán, muốn đi làm để được giao tiếp nên tìm đến phiên giới thiệu việc làm qua giới thiệu của người bạn thân.
"Tìm công việc đầu óc không phải nghĩ ngợi nhiều, mấy chục năm gắn bó với sổ sách nặng đầu lắm", bà Hạnh nói về tiêu chí tìm việc.
Song bà nhận ra việc làm cho người cao tuổi không thiếu nhưng cũng không dễ tìm việc phù hợp. Chăm trẻ con cần sự kiên nhẫn, bán đồ ăn cần tính toán kỹ nguyên liệu đầu vào, cách chế biến, đăng ký kinh doanh. Chồng không cần vợ đi làm, nhưng bà vẫn muốn thử bởi ngại loanh quanh với cơm nước cả ngày.
Người cao tuổi tham khảo thông tin về việc làm trong phiên giới thiệu cuối tháng 6. Ảnh: HCES
Ông Nguyễn Thế Toàn, Chủ tịch Hội Người cao tuổi Hà Nội, nhấn mạnh già hóa dân số diễn ra nhanh hơn dự báo. Nhiều người cao tuổi còn sức khỏe, có chuyên môn, tay nghề và kỹ năng quản lý vẫn muốn tiếp tục làm việc để cống hiến và nâng cao chất lượng cuộc sống. Trí tuệ, kinh nghiệm của lao động cao tuổi hoàn toàn có thể trở thành nguồn lực quan trọng cho phát triển kinh tế xã hội.
"Nhưng không ít người gặp khó khăn trong tiếp cận công việc phù hợp với sức khỏe và trình độ", ông đánh giá.
Tham khảo một vòng thông tin tuyển dụng, ông Chiến phân vân khi việc phù hợp địa điểm lại ở xa, ngược lại nơi gần nhà ông lại khó đáp ứng yêu cầu doanh nghiệp. Cuối cùng, ông dự định làm cộng tác viên cho một công ty trong lĩnh vực dịch vụ sân bay ở Long Biên. Công việc là tuyển sinh nhân lực, thu nhập hưởng theo doanh số. Vốn tính cẩn thận, ông muốn quan sát thêm công việc rồi mới quyết định.
"Người già ngày ba bữa cơm cũng xong, không đến mức nặng gánh kinh tế, quan trọng là thấy mình còn có ích", ông nói, tính rằng túc tắc tìm việc. Hợp thì đi làm, không hợp thì ở nhà trông cháu.
Việt Nam đang bước vào giai đoạn già hóa dân số nhanh trong bối cảnh xu hướng già hóa toàn cầu. Thống kê của ngành chức năng, trong 25 năm qua, tỷ lệ người từ 65 tuổi trở lên tăng từ 7% lên 14%, nhanh hơn nhiều quốc gia phát triển, tạo áp lực lớn đối với hệ thống chính sách và an sinh xã hội. Năm 2025, Việt Nam có khoảng 16,5 triệu người từ 60 tuổi trở lên, chiếm 16% dân số. Dự báo năm 2036, đất nước sẽ bước vào giai đoạn dân số già, đến năm 2050 nhóm này có thể chiếm trên 25% dân số.
Hồng Chiêu
