Người Việt kể chuyện lập nghiệp tại Pháp

Dù số lượng người Việt đầu tư trực tiếp sang Pháp chưa nhiều, nhưng đây là tín hiệu cho thấy người Việt bắt đầu trực tiếp sở hữu và vận hành công ty tại đất nước có gần 70 triệu dân.

"Theo báo cáo EY 2026, đây là năm thứ 7 liên tiếp Pháp giữ vị trí và sức hút của mình đối với các nhà đầu tư nước ngoài", Tổng lãnh sự Pháp tại TP.HCM Etienne Ranaivoson chia sẻ với Tuổi Trẻ.

Đầu tư ở Pháp: sự ổn định quan trọng hơn tăng trưởng nóng

Chị Vũ Nguyệt Ánh - nhà sáng lập dịch vụ du lịch COvivu - cho biết khó khăn khi khởi nghiệp ở Pháp không đến từ việc thiếu cơ hội hoặc thiếu ý tưởng kinh doanh, mà thử thách đầu tiên là việc phải chấp nhận "reset từ con số 0" tròn trĩnh.

Trước khi sang Pháp, chị có khoảng bảy năm hoạt động kinh doanh tại Việt Nam, xây dựng thương hiệu riêng và mạng lưới quan hệ rộng trong nhiều lĩnh vực. Nhưng khi đặt chân đến nước Pháp xinh đẹp, mọi thứ dường như thay đổi hoàn toàn. 

"Tôi bước vào một thị trường mới, một ngành mới và phải xây dựng mọi thứ từ đầu. Những gì tôi từng làm tốt ở Việt Nam không tự động chuyển hóa thành uy tín ở một đất nước mới", chị Ánh chia sẻ. 

Ở Pháp, việc tìm đối tác, hiểu cách thị trường vận hành đến xây dựng niềm tin với khách hàng và cộng đồng bản địa đều cần thời gian rất dài. Thậm chí, CEO COvivu còn phải đối diện với sự dè chừng từ chính cộng đồng người Việt làm du lịch tại Pháp và châu Âu.

Sau giai đoạn thử nghiệm dịch vụ thiết kế lịch trình du lịch, COvivu chuyển sang phân khúc cao cấp với dịch vụ tư vấn các tour riêng khi nhận thấy mô hình cũ tiêu tốn nhiều nguồn lực và không phù hợp với chi phí vận hành tại Pháp. 

"Khi mới sang Pháp, tôi vừa phải xây dựng công ty, vừa học cách sống trong một môi trường hoàn toàn mới từ hệ thống hành chính, pháp luật, thuế, bảo hiểm đến những điều rất nhỏ trong sinh hoạt hằng ngày", chị Ánh bồi hồi nhớ lại.

CEO COvivu lựa chọn phát triển doanh nghiệp theo hướng bền vững vì tại Pháp, sự ổn định và minh bạch được coi trọng hơn tốc độ tăng trưởng. Chị Ánh cũng học được khả năng thích nghi, từ cách giao tiếp, xây dựng uy tín, quản lý nguồn lực đến cân bằng giữa công việc và cuộc sống.

Ngoài COvivu, chị Ánh tiếp tục phát triển thêm các dự án liên quan đến công nghệ giáo dục, dịch vụ quà tặng cá nhân hóa và phát triển kênh sáng tạo nội dung chia sẻ về cuộc sống tại Pháp. 

"Tôi nhận ra ở châu Âu vẫn còn rất nhiều 'khoảng xanh' thị trường. Vấn đề là mình có đủ kiên trì để hiểu nhu cầu thật và đi đủ lâu để xây được niềm tin hay không. Tôi thấy còn nhiều bài toán thú vị để giải", chị Ánh vui vẻ kể.

Mua lại cơ sở kinh doanh hiện hữu

Anh Phan Viết Phong - chủ chuỗi nhà hàng Ôbobun - cho biết nhà hàng mà anh mua lại tại Pháp đang hoạt động tương đối ổn định vì anh biết cách xoay chuyển tình thế. 

"Khác biệt không nằm ở sản phẩm đặc biệt, mà ở kỷ luật vận hành. Tôi kiểm soát chặt chi phí nguyên liệu, đào tạo đội ngũ theo quy chuẩn và xây dựng thương hiệu, chứ không chỉ bán món ăn", anh Phong chia sẻ.

Lạm phát khiến người tiêu dùng thắt chặt chi tiêu, buộc các nhà hàng phải kiểm soát chặt biên lợi nhuận để tồn tại. Ngành dịch vụ ăn uống tại Pháp hiện chịu áp lực từ chi phí nguyên liệu tăng, thiếu nhân sự và gánh nặng hoàn trả các khoản vay hỗ trợ thời COVID-19, khiến nhiều cơ sở phải tái cấu trúc hoặc bán lại.

Theo anh Phong, nhiều cơ sở kinh doanh phải đóng cửa đến từ các nguyên nhân: cơ sở kinh doanh hoạt động cầm chừng bị đào thải sau giai đoạn hỗ trợ COVID-19 từ Chính phủ Pháp; chi phí vận hành tăng khiến nhiều mô hình nhỏ lẻ không còn hiệu quả; tình trạng chủ kinh doanh nghỉ hưu nhưng không có người tiếp quản. 

Tuy nhiên đây lại là cơ hội cho các nhà đầu tư nước ngoài, trong đó có Việt Nam, mua lại cơ sở kinh doanh hiện hữu nhằm tiết kiệm chi phí đầu tư ban đầu cũng như tuyển nhân sự.

"Ai mở quán mà không có bản sắc riêng thì rất khó tồn tại vì tần suất khách hàng đến ăn tại quán hoặc nhà hàng đã giảm từ 15 - 20%. Tuy nhiên 73% khách hàng vẫn thích trải nghiệm ăn uống tại chỗ. Nếu mô hình biết kết hợp kiểu "mang đi và ăn tại chỗ" sẽ có lợi thế về tốc độ, chất lượng cảm nhận và kiểm soát chi phí", ông chủ Ôbobun chia sẻ góc nhìn kinh doanh.

Theo anh Phong, nhà đầu tư muốn mua lại cơ sở kinh doanh tại Pháp cần tìm hiểu kỹ chi phí vận hành, luật lao động, thị trường và chuẩn bị nguồn lực tài chính đủ để duy trì ít nhất 6-12 tháng đầu khi chưa có lợi nhuận. 

Bên cạnh việc xây dựng bản sắc riêng cho mô hình kinh doanh, nhà đầu tư cũng nên tham khảo ý kiến của kế toán và luật sư có kinh nghiệm, cũng như dành thời gian trải nghiệm thị trường trước khi quyết định.