Các động tác ôm, bế, chăm sóc bé lặp lại liên tục có thể khiến cổ tay và bàn tay chịu áp lực quá mức, từ đó dẫn đến đau cổ tay sau sinh.
Không ít phụ nữ mới sinh cảm thấy khó chịu, tê bì và đau nhiều ở cổ tay. Nguyên nhân là do cổ tay phải chịu nhiều áp lực khi nâng và bế con, hoặc thường xuyên lặp lại các chuyển động không tốt cho bàn tay và cổ tay. Trong nhiều trường hợp, đau cổ tay sau khi sinh con là dấu hiệu của hội chứng De Quervain (viêm bao gân vùng mỏm trâm quay) hay hội chứng ống cổ tay.
ThS.BS Nguyễn Văn Tú, khoa Nội cơ xương khớp, Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7, cho biết tùy nguyên nhân cụ thể mà tình trạng đau cổ tay sau sinh có thể đột ngột, dữ dội hoặc âm ỉ...
Hội chứng ống cổ tay
Phụ nữ sau sinh mắc hội chứng này do thường xuyên thực hiện các chuyển động lặp lại trong quá trình chăm sóc trẻ, khiến cổ tay chịu nhiều áp lực, ảnh hưởng tới cấu trúc các thành phần di chuyển trong ống cổ tay. Đây là bệnh lý chèn ép dây thần kinh ngoại biên thường gặp nhất.
Người bệnh có thể bị đau, tê, giảm hay mất cảm giác vùng da bàn tay thuộc chi phối của thần kinh giữa, khi bệnh nặng có thể làm yếu, teo cơ vùng mô ngón cái. Người bệnh cảm thấy khó chịu và gặp khó khăn trong sinh hoạt.
Những triệu chứng không xuất hiện đột ngột mà phát triển dần theo thời gian. Cơn đau thường tăng về đêm, khiến người bệnh thức giấc, làm giảm chất lượng giấc ngủ, ảnh hưởng sức khỏe tinh thần. Những động tác gập hay ngửa cổ tay, tỳ đè lên vùng ống cổ tay làm tăng cảm giác tê. Triệu chứng có thể giảm khi người bệnh ngừng vận động, nghỉ ngơi.
Hội chứng De Quervain
Đây là tình trạng viêm hẹp bao gân vùng ngón tay cái (bao gân dạng dài và duỗi ngắn ngón cái). Bệnh lý này khiến lớp bao gân bị viêm dày lên, có thể kèm sưng nề, gây khó khăn cho gân khi di chuyển, dẫn đến triệu chứng đau khi cử động ngón tay cái.
Cơn đau có thể trở nên trầm trọng hơn khi gập, duỗi, xoay cổ tay hay nâng vật nặng, nhất là các động tác liên quan đến ngón tay cái. Vùng da bên ngoài bao gân có khi sưng đỏ và rất đau khi ấn vào. Sau sinh, việc chăm sóc em bé có thể dẫn đến tình trạng tăng tải đột ngột ở ngón cái và cổ tay, gây nên bệnh lý này.
Bác sĩ Tú giải thích tình trạng khớp cổ tay cho người bệnh. Ảnh: Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7
Bác sĩ Tú cho biết đau cổ tay sau sinh thường có thể cải thiện tốt khi áp dụng những biện pháp chăm sóc tại nhà đúng cách mà không cần dùng thuốc, tránh ảnh hưởng đến quá trình nuôi con bằng sữa mẹ. Bác sĩ khuyến cáo người bệnh nên thực hiện những điều dưới đây.
Nghỉ ngơi đầy đủ, tránh thực hiện những công việc đòi hỏi chuyển động nhiều ở cổ tay, giúp giảm áp lực lên khớp, dây thần kinh và gân bị tổn thương.
Massage nhẹ nhàng, kết hợp với bóp từ cẳng tay xuống ngón tay có thể thư giãn, giảm đau, tăng sự linh hoạt và lưu thông máu, qua đó cải thiện đau nhức, giúp tổn thương mau lành. Biện pháp này rất hiệu quả với người bệnh viêm bao gân mạn tính hoặc mắc hội chứng ống cổ tay.
Đeo nẹp giúp cố định cổ tay bị thương, ngăn ngừa cơn đau tái phát khi chăm sóc trẻ. Với trường hợp đau nhiều, nẹp giúp cổ tay được nghỉ ngơi, giữ thẳng và ổn định khớp, hạn chế các chuyển động không cần thiết, giảm đau khớp cổ tay, phòng ngừa chấn thương tái phát.
Chườm lạnh, nhiệt độ thấp làm co mạch, giảm lượng máu lưu thông, qua đó hạn chế tích tụ máu bầm, giảm viêm và đẩy nhanh quá trình phục hồi.
Điều chỉnh các động tác. Khi chăm sóc trẻ hay làm các công việc hằng ngày, người bệnh nên giữ cổ tay, ngón tay cái ở vị trí trung tính và thoải mái. Khi cho con bú, mẹ nên nâng đầu bé bằng gối hoặc cẳng tay, đặt chiếc gối bên dưới em bé để hỗ trợ nâng đỡ.
Người mẹ có thể bế con theo nhiều cách khác nhau để cổ tay, ngón tay có thời gian nghỉ ngơi, tránh tình trạng căng mỏi cơ. Nếu cần di chuyển cùng bé một đoạn đường dài, nên ưu tiên sử dụng địu hoặc xe đẩy.
Khi đã áp dụng các biện pháp chăm sóc tại nhà mà cơn đau vẫn không giảm hoặc đau kéo dài trên 3 ngày, người bệnh nên đi khám để được điều trị kịp thời và đúng cách.
Phi Hồng
