Ông Quý tự hào có bốn cô công chúa hiếu thảo, ngoan ngoãn, luôn biết nghĩ cho gia đình và nỗ lực học tập - Ảnh: NGỌC SANG
Với họ, con trai hay con gái đều là "vàng" biết yêu thương và trở thành chỗ dựa tinh thần của cha mẹ.
Câu chuyện của chính những người trong cuộc khi Việt Nam vẫn đang đối mặt tình trạng mất cân bằng giới tính. Theo Cục Thống kê, năm 2024 tỷ lệ giới tính khi sinh đạt 111,4 bé trai trên 100 bé gái.
Khi con gái không còn là "con nhà người ta"
Trong xóm tôi, nhiều gia đình mất cân bằng giới tính không con trai song vẫn luôn đầm ấm, tràn ngập tiếng cười. Gia đình ông Ma Văn Quý (55 tuổi, xã Phước Sơn, TP Đồng Nai) là minh chứng.
Bốn cô con gái ông lớn lên trong tình yêu thương, sự dạy dỗ tận tâm của cha mẹ. Chòm xóm ai cũng khen nhà ông có phúc khi sinh được bốn cô con gái ngoan ngoãn, học giỏi lại giàu tình cảm.
Thấu hiểu nhọc nhằn của cha mẹ, các cô lựa chọn học nội trú để phần nào san sẻ gánh nặng chi phí gia đình. Những năm tháng xa nhà, cô con gái cả Ma Thị Thùy Linh (23 tuổi) luôn tự nhủ phải nỗ lực học tập để đáp lại tình yêu thương của ba mẹ.
Sự cố gắng ấy được đền đáp khi Linh tốt nghiệp Đại học Luật và theo đuổi nghề luật sư. Người con thứ hai sắp hoàn thành Đại học Kinh tế - Luật, cô con gái kế út tiếp tục học trường nội trú tỉnh, còn em út cũng đạt danh hiệu học sinh xuất sắc từ những năm tiểu học.
Nhắc các con, ánh mắt ông Quý ánh niềm tự hào. Với ông, điều quý giá nhất là các con luôn yêu thương nhau, thấu hiểu và hướng về gia đình. Dù đôi lúc nghe những lời dèm pha "nhà không có con trai", ông vẫn xem bốn cô con gái là niềm may mắn lớn nhất đời mình.
Nuôi bốn con ăn học chưa bao giờ là chuyện dễ dàng, ông Quý luôn chắt chiu để lo các con có được cái nghề tương lai vững vàng. Mỗi mùa trái cây chín, có rổ chôm chôm, mớ rau hay con gà nhà nuôi, ông đều cẩn thận đóng thùng gửi lên thành phố cho các con.
Linh không giỏi bày tỏ bằng lời nhưng luôn âm thầm thể hiện tình yêu thương qua những hành động nhỏ. Mỗi dịp sinh nhật ba mẹ, dù chạy xe hơn 150 km, Linh vẫn trở về với chiếc bánh kem hay đôi dép mới thay cho đôi dép cũ ba đang mang. Đáp lại luôn là câu hỏi ấm của ba: "Con có đủ tiền tiêu không?", cùng lời dặn dò đi đường cẩn thận vì phố xá đông đúc.
Mỗi khi mệt mỏi, Linh trở về nhà, sà vào vòng tay ba mẹ để nạp lại năng lượng. Những lúc đi xa, hễ có món gì ngon, cô đều mua gửi về để ba mẹ cùng thưởng thức. Cô luôn tự nhủ cố gắng để có thể chăm lo, báo đáp công ơn ba mẹ.
Theo Bộ Y Tế kết quả Điều tra Biến động dân số và kế hoạch hóa gia đình thời điểm 01/4/2025, tỷ số giới tính khi sinh là 109,0 bé trai/100 bé gái.
Nhiều quốc gia châu Á cũng đang đối mặt những biến động về cơ cấu giới tính dân số. Theo số liệu Liên Hợp Quốc năm 2025, châu Á hiện có khoảng 104,5 nam giới/100 nữ giới
Mất cân bằng giới tính mà gia đình chan hòa yêu thương
Tương tự gia đình anh Lâm Văn Tiến (46 tuổi, ngụ xã Phước Sơn, TP Đồng Nai) cũng là một ví dụ như thế. Nhà có ba cô công chúa, mỗi người một tính cách song luôn gắn bó, yêu thương nhau. Căn nhà nhỏ lúc nào cũng rộn ràng tiếng cười, đôi khi có những lúc "khắc khẩu" thoáng qua như bao gia đình khác nhưng sau cùng vẫn là sự nhường nhịn và quan tâm dành cho nhau.
Anh Tiến tâm sự trước đây nhiều người hay trêu vì nhà không con trai. Anh chỉ cười: "Con nào cũng là con trời cho, miễn sao con khỏe mạnh, ngoan ngoãn học giỏi và biết thương ba mẹ là tôi mừng".
Con gái hay con trai đều là niềm hạnh phúc và động lực để vợ chồng anh Tiến nỗ lực vun vén tổ ấm - Ảnh: NVCC
Là chị cả, Thảo Như (18 tuổi) sớm ý thức chia sẻ cùng gia đình. Những ngày hè, cô tranh thủ đi làm công ty ở Bình Dương (cũ) để kiếm thêm thu nhập, tự dành dụm mua xe máy đi lại và mua quà bánh cho các em.
Mỗi dịp sinh nhật ba mẹ, dù còn nhỏ các con vẫn bỏ ống heo, để dành tặng anh Tiến cái bánh kem nhỏ hay chiếc áo sơ mi trắng tinh. Với anh Tiến, chiếc áo ấy là món quà đặc biệt nên luôn được cất giữ cẩn thận. Chỉ những dịp quan trọng như lễ tốt nghiệp của con, tiệc gia đình anh mới lấy ra mặc.
Anh Tiến vui vẻ kể sau này trời thương nên gia đình có thêm cậu con trai út, đủ cả nếp lẫn tẻ. Song với anh, trai hay gái đều như nhau, bốn người con đều là những món quà vô giá, được vợ chồng anh yêu thương, chăm sóc và đối xử công bằng.
Ở phường An Lạc, TP.HCM, tổ ấm vợ chồng chị Nguyễn Thị Diễm Thúy cũng luôn rộn ràng tiếng cười của ba nàng mà chỉ có một chàng. Chị sinh con gái đầu, đến con thứ hai cũng "có thể sinh con gái" tiếp vì cả năm anh em nhà chồng đều tự nhiên sinh một bề con gái mà không cậu con trai nào.
Ba chồng chị đôi lần nhẹ nhàng nhắc vợ chồng nên tư vấn bác sĩ kỹ để hy vọng có đứa cháu trai nối dõi. Tuy nhiên, chị chưa kịp trả lời thì chính chồng đã đáp lời ba: "Dạ, tụi con nghĩ con cái đến nhà mình là phúc phần, nên được con gái hay con trai gì cũng vui cả ba à".
Và rồi, chị lại tiếp tục sinh công chúa. Vợ chồng chị vui, ông bà nội, ngoại đều cũng vui. Chính ông bà nội từng mong cháu trai giờ đang ngày ngày tình nguyện đưa đón "công chúa" học mẫu giáo với nụ cười rạng rỡ.
Quan trọng là gắn kết, yêu thương và hiếu thảo
Theo bà Chế Dạ Thảo, Giám đốc Trung tâm Tư vấn và Phát triển năng lực người học, Trường ĐH Công nghệ TP.HCM, tâm lý ưu tiên con trai xuất phát từ định kiến giới và sự ảnh hưởng của những quan niệm truyền thống.
"Nhiều người vẫn gắn con trai với việc nối dõi, thờ cúng, chăm lo tuổi già, trong khi con gái dù yêu thương cha mẹ đôi khi vẫn bị xem là "con người ta". Áp lực dòng họ, hàng xóm cũng khiến nhiều gia đình chịu sức ép phải sinh con trai", bà Thảo chia sẻ.
Áp lực sinh con theo giới tính mong muốn có thể ảnh hưởng đến hạnh phúc gia đình. Người mẹ dễ cảm thấy dằn vặt, tự ti, người cha chịu sự giằng co giữa trách nhiệm và tình thương dành cho vợ con. Đặc biệt, trẻ em có thể tổn thương nếu cảm nhận tình yêu thương dành cho mình bị chi phối bởi giới tính.
Bà Thảo cho rằng thay đổi nhận thức cần bắt đầu từ mỗi gia đình. Điều giúp cha mẹ an yên tuổi già không nằm ở việc con là trai hay gái, mà ở sự yêu thương, hiếu thảo và gắn kết. Một người con biết quan tâm, tự lập mới là điểm tựa vững chắc nhất.
Cần hạn chế những câu hỏi tạo áp lực như "nhà một bề à?", "cố kiếm thêm con trai cho đủ nếp đủ tẻ". Sự tôn trọng lựa chọn tự nhiên và chuẩn bị tâm lý làm cha mẹ là nền tảng xây dựng những gia đình hạnh phúc.
