Nhịn ăn không thể tiêu diệt khối u
TS-BS Lưu Ngân Tâm, Trưởng khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện Chợ Rẫy; Chủ tịch Hội Nuôi dưỡng đường tĩnh mạch và đường tiêu hóa Việt Nam; Chủ tịch Hội Dinh dưỡng lâm sàng TP.HCM, cho biết quan niệm nhịn ăn để “bỏ đói” tế bào ung thư vẫn dai dẳng.
Không ít bệnh nhân chọn chế độ ăn nghèo năng lượng, có trường hợp chỉ ăn gạo lứt muối mè, uống lá đu đủ hoặc theo chế độ Keto (rất ít tinh bột, nhiều chất béo, protein vừa phải - PV) với hy vọng làm khối u teo lại.
TS-BS Lưu Ngân Tâm thăm khám cho bệnh nhân mắc ung thư thực quản
ẢNH: BSCC
Bác sĩ Tâm khẳng định không có bằng chứng khoa học cho thấy những cách này có thể điều trị khối u. Không một loại thực phẩm “thần kỳ” nào có thể chữa khỏi ung thư hoặc thay thế các phương pháp điều trị đặc hiệu như phẫu thuật, hóa trị, xạ trị và điều trị trúng đích.
“Người bệnh tuyệt đối không tin các phương pháp được quảng bá trên mạng xã hội là có thể chữa khỏi ung thư. Những thông tin thiếu căn cứ này dễ gây hiểu lầm, tốn kém và làm mất cơ hội điều trị. Người bệnh cần tuân thủ phác đồ, đồng thời bảo đảm dinh dưỡng đầy đủ”, bác sĩ Tâm nhấn mạnh.
Theo bà, khối u gây viêm, thúc đẩy phân hủy cơ, mỡ và tăng sinh mạch máu để lấy dưỡng chất, nên nhịn ăn không làm khối u teo lại. Ngược lại, cơ thể phải huy động cơ và mỡ dự trữ để tạo năng lượng, khiến người bệnh suy kiệt, suy giảm chức năng, thậm chí nguy hiểm tính mạng, trong khi khối u vẫn có thể tiếp tục phát triển.
Bác sĩ Tâm từng hội chẩn một bệnh nhân ung thư gan - mật - tụy nhập viện trong tình trạng suy dinh dưỡng nặng sau thời gian chỉ ăn gạo lứt muối mè và uống lá để chữa bệnh. Do thể trạng suy kiệt, bác sĩ chưa thể phẫu thuật vì nguy cơ biến chứng rất cao.
Khi được chỉ định bổ sung dinh dưỡng đường uống, bệnh nhân vẫn lo sữa sẽ “nuôi” khối u và chỉ đồng ý sau khi được giải thích rằng nếu không cải thiện thể trạng, ca mổ không thể tiến hành.
Suy dinh dưỡng làm tăng nguy cơ tử vong
Theo bác sĩ Tâm, các nghiên cứu ghi nhận tỷ lệ suy dinh dưỡng ở bệnh nhân ung thư trước điều trị là 30% - 70% trên thế giới và khoảng 40% - 85% tại Việt Nam.
Trong quá trình điều trị, nôn, tiêu chảy, viêm loét miệng, thiếu máu, suy giảm miễn dịch và giảm khả năng tiêu hóa, hấp thu khiến người bệnh ăn uống kém, sụt cân, suy kiệt. Cùng với phản ứng viêm do khối u, tình trạng thiếu hụt dinh dưỡng làm quá trình suy mòn, mất khối cơ thêm trầm trọng.
Bệnh nhân ung thư hóa trị tại Bệnh viện Chợ Rẫy
ẢNH: HOÀI NHIÊN
Bác sĩ Tâm nhấn mạnh: Người bệnh mất khối cơ có nguy cơ tử vong cao hơn khoảng 1,68 lần so với người có khối cơ bình thường. Đáng chú ý, khoảng 20% bệnh nhân ung thư tử vong do suy dinh dưỡng trước khi tử vong vì khối u tiến triển.
Từ đó, bác sĩ Tâm khuyến cáo người bệnh tuyệt đối không áp dụng chế độ ăn nghèo năng lượng trong quá trình điều trị. Khẩu phần cần đa dạng, gồm cơm, thịt, cá, trứng, sữa, rau, củ, quả; không kiêng khem tùy tiện nhưng phải bảo đảm an toàn thực phẩm, đặc biệt tránh đồ sống hoặc thực phẩm có nguy cơ nhiễm khuẩn khi đang hóa trị.
Bác sĩ Tâm lưu ý người bệnh cần theo dõi 3 dấu hiệu cảnh báo gồm: sụt cân, ăn giảm và yếu sức. Khó đứng lên khỏi ghế, phải dùng tay vịn, nhanh mệt khi đi cầu thang hoặc mất thăng bằng có thể là biểu hiện mất cơ. Trong quá trình điều trị, bệnh nhân nên cân khoảng 3 ngày/lần; nếu sụt cân hoặc ăn ít hơn, cần được tư vấn dinh dưỡng.
“Dinh dưỡng lâm sàng phải được xem là một phương pháp điều trị, không chỉ là biện pháp hỗ trợ. Dinh dưỡng không thay thế điều trị ung thư đặc hiệu nhưng giúp người bệnh đủ thể trạng để trải qua phẫu thuật, hóa trị, xạ trị, giảm biến chứng và hạn chế gián đoạn phác đồ”, bác sĩ Tâm khẳng định.
