Ông Trump: Mỹ chưa chắc đã cho Ukraine sản xuất tên lửa Patriot

Tổng thống Trump chưa quyết định cho Ukraine tự chế tạo tên lửa phòng không Patriot, dù từng "bật đèn xanh" về vấn đề này hồi đầu tháng.

Trong cuộc phỏng vấn với Financial Times ngày 30/7, Tổng thống Donald Trump nói rằng ông "chưa chắc chắn" liệu Mỹ có cấp phép để Ukraine tự chế tạo tên lửa phòng không Patriot hay không.

"Chúng tôi đang xem xét vấn đề này. Đây là vũ khí vô cùng đặc biệt và cần phải thận trọng về việc cấp phép cho ai. Chúng tôi thật sự không thường xuyên cấp phép sản xuất loại khí tài này", ông nói.

Tổng thống Trump khẳng định mục tiêu ưu tiên là chấm dứt xung đột Ukraine, thêm rằng đặc phái viên Jared Kushner và Steve Witkoff sẽ thăm Ukraine trong những ngày tới. "Nói đơn giản, chúng tôi muốn chiến sự kết thúc. Tôi không tìm kiếm tên lửa. Chúng tôi tìm kiếm hòa bình", ông cho biết.

Đại sứ Ukraine tại Mỹ Olha Stefanishyna cùng ngày cho biết Kiev đang thảo luận với Lầu Năm Góc về giấy phép chế tạo tên lửa PAC-3 cho Patriot, song quy trình này có thể mất từ 1-5 năm. Ukraine cũng thảo luận về hợp đồng mua đạn PAC-3 trong dài hạn, sau đó hoán đổi thứ tự tiếp nhận hàng với một bên khác.

"Ukraine đang tìm kiếm các hệ thống phòng thủ khác nhau. Chúng tôi đã thành công trên nhiều lĩnh vực. Tuy nhiên, để chuẩn bị cho mùa đông vào lúc này, chúng tôi cần tên lửa Patriot", bà nói.

Bình luận được Tổng thống Trump đưa ra hai ngày sau cuộc gặp người đồng cấp Ukraine Volodymyr Zelensky tại Nhà Trắng.

Lãnh đạo Ukraine mô tả cuộc gặp là "tốt đẹp", nói rằng hai bên đã thảo luận về "chế tạo tên lửa Patriot và một số ý tưởng khác". Tổng thống Zelensky sau đó tuyên bố ông Trump đã đồng ý cho Ukraine chế tạo tên lửa Patriot. "Tôi đã gặp đại diện các hãng và hy vọng chúng tôi sẽ cùng sản xuất. Điều này rất quan trọng", ông nói.

Tổng thống Donald Trump trong một sự kiện tại Nhà Trắng ngày 30/7. Ảnh: AP

Trong cuộc gặp bên lề hội nghị thượng đỉnh NATO ở Thổ Nhĩ Kỳ ngày 8/7, Tổng thống Mỹ tuyên bố sẽ bật đèn xanh cho Ukraine sản xuất Patriot để nước này "không thể phàn nàn rằng chúng tôi không cung cấp đủ nữa".

"Chúng tôi thậm chí còn chưa thông báo cho công ty sản xuất tên lửa Patriot, nhưng rồi mọi chuyện sẽ ổn thôi", ông Trump nói khi đó.

Được Washington cấp phép có thể giúp Kiev tự chủ dây chuyền sản xuất tên lửa Patriot, nhưng giới chuyên gia cảnh báo hàng loạt rào cản sẽ khiến Ukraine phải mất ít nhất vài tháng đến nhiều năm trước khi có thể bắt đầu chế tạo những quả đạn đầu tiên.

Nhiều khả năng Mỹ sẽ chỉ cung cấp linh kiện rời để Ukraine lắp ráp thành tên lửa hoàn chỉnh, thay vì chuyển giao công nghệ và dây chuyền cung ứng để Kiev tự chủ hoàn toàn sản xuất. Phương án này sẽ đặt ra hạn chế về thời gian và số lượng đạn mà Ukraine có thể xuất xưởng.

Patriot là hệ thống vũ khí đắt nhất mà Mỹ và đồng minh viện trợ cho Ukraine. Mỗi tổ hợp có giá gần 1,1 tỷ USD, trong đó tên lửa có chi phí 690 triệu USD và các thành phần khác tốn khoảng 400 triệu USD. Mỗi khẩu đội Patriot hoàn chỉnh gồm một xe chỉ huy, đài radar điều khiển hỏa lực, xe phát điện, đài thông tin liên lạc cùng 6-8 bệ phóng.

Năng lực của tổ hợp phòng không Patriot. Đồ họa: Raytheon, RIA Novosti

Các hệ thống Patriot Ukraine được trang bị đạn tên lửa PAC-3 MSE hiện đại nhất do Mỹ sản xuất, có tầm bắn tối đa 120 km đối với máy bay và 60 km đối với tên lửa đạn đạo. Ukraine nhiều lần ca ngợi hiệu quả của Patriot, nhấn mạnh đây là vũ khí duy nhất đối phó được tên lửa siêu vượt âm Kinzhal và tên lửa đạn đạo chiến thuật Iskander-M của Nga.

Tuy nhiên, Ukraine gần đây gặp khó khăn trong nỗ lực đánh chặn các cuộc tấn công bằng tên lửa đạn đạo của Nga, khi nguồn dự trữ tên lửa Patriot do Mỹ sản xuất ngày càng cạn kiệt. Ông Zelensky cuối tháng 5 gửi thư cho ông Trump kêu gọi Mỹ chuyển thêm tên lửa.

Nguyễn Tiến (Theo Reuters, AP, Financial Times)