Phi công F-15E Mỹ bị bắn rơi tại Iran khẳng định UAV đối phương có thể bay theo đội hình tinh vi hơn những dự đoán trước đây, theo CNN.
CNN ngày 23/6 dẫn lời các nguồn tin am hiểu vấn đề cho biết thông tin được tiết lộ trong cuộc phỏng vấn nội bộ với phi công điều khiển tiêm kích F-15E bị bắn rơi tại Iran cách đây hai tháng.
Người này mô tả cuộc chạm trán xảy ra ngay trước khi phóng ghế thoát hiểm, trong đó máy bay không người lái (UAV) cỡ lớn của Iran liên kết với nhau và di chuyển đồng bộ, trong khi một số thiết bị bay không người lái (drone) nhỏ hơn cơ động bên dưới như những chiếc xúc tu.
Tiêm kích F-15E Mỹ tuần tra tại Trung Đông ngày 7/5. Ảnh: USAF
Một nguồn tin am hiểu nội dung phỏng vấn mô tả đội hình UAV Iran "giống như một con sứa", trong khi những người khác nói rằng phi công F-15E đã gọi đó là "bãi mìn drone treo lơ lửng trên không".
Thông tin đã gây ra tranh luận gay gắt trong cộng đồng tình báo Mỹ. Nếu mô tả của phi công F-15E là chính xác, đây có thể là dấu hiệu cho thấy Iran đã đạt bước tiến đáng kể trong công nghệ điều khiển UAV và drone theo mạng lưới, cho phép nhiều thiết bị phối hợp hoạt động như một thực thể thống nhất.
Một số quan chức tình báo Mỹ bày tỏ hoài nghi về độ tin cậy của lời kể, lưu ý rằng phi công có khả năng bị chấn động não trong quá trình máy bay bị bắn hạ và chờ giải cứu, gây ảnh hưởng nhận thức và ký ức. Đây là lần thứ hai phi công này phải phóng ghế thoát hiểm trong vòng hơn một tháng, sau khi bị lực lượng Kuwait bắn nhầm hồi đầu tháng 3.
Những chuyên viên tình báo phụ trách phỏng vấn cũng nghi ngờ lời kể của phi công, đến mức một người đã rằng "anh có chắc chắn đã thật sự nhìn thấy thứ mà anh đang kể cho chúng tôi không?".
Không quân Mỹ và Bộ tư lệnh Trung tâm, cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ tại Trung Đông, từ chối bình luận về thông tin. Văn phòng Tình báo Quốc gia Mỹ không phản hồi đề nghị bình luận.
UAV Shahed bay trên bầu trời thành phố Kermanshah, Iran, hồi tháng 3/2024. Ảnh: AFP
Giới chuyên gia cho rằng nếu đội hình UAV và drone nói trên thực sự tồn tại, nó sẽ dựa vào công nghệ mạng lưới mesh, cho phép một người điều khiển cùng lúc nhiều thiết bị. Các thiết bị trong mạng cũng có thể liên lạc trực tiếp với nhau, giúp duy trì hoạt động ngay cả khi một phần hệ thống liên lạc bị gây nhiễu hoặc phá hủy.
Nga và Trung Quốc được cho là đã sở hữu năng lực tương tự. Một số nguồn tin cũng cho biết Iran có thể đã nhận hỗ trợ công nghệ từ hai quốc gia trong những năm gần đây, dù mức độ hợp tác chưa được làm rõ.
Emma Bates, chuyên gia về tác chiến UAV, nhận định khả năng điều phối nhiều thiết bị thành một đội hình thống nhất sẽ mở ra thách thức lớn đối với các phương pháp phòng thủ hiện nay.
"Nếu bầy drone tự sát đủ sức lập thành đội hình và điều phối lực lượng dự bị để đánh bồi sau đòn mở màn, đó sẽ là năng lực rất đáng gờm. Chúng ta sẽ cần bỏ ra rất nhiều tiền, tốn rất nhiều máu và tài sản, để tự vệ trước những bầy drone có năng lực phối hợp kiểu đó", bà cảnh báo.
Thanh Danh (Theo CNN, Aviationist, NY Post)
