Sự phát triển của nền tảng phát trực tuyến (OTT) khiến các nhà làm phim Hàn thử nghiệm đề tài mới, tạo nên nhiều hiện tượng gây sốt toàn cầu như "Squid Game".
10 năm trước, CEO Netflix lúc bấy giờ là Reed Hastings phát biểu khai mạc triển lãm công nghệ CES ở Las Vegas (Mỹ): "Chúng tôi sẽ triển khai dịch vụ tại 130 quốc gia và vùng lãnh thổ trên toàn thế giới, trong đó có Hàn Quốc". Theo Edaily, không nhiều người nghĩ tuyên bố trên sẽ thay đổi ngành công nghiệp truyền thông và thói quen tiêu thụ nội dung của khán giả Hàn.
Nhiều chuyên gia chỉ ra Netflix là một trong những nhân tố ảnh hưởng lớn nhất đến ngành công nghiệp giải trí nước này, nhất là sau series Squid Game. Ra mắt năm 2021, tác phẩm trở thành series không nói tiếng Anh được xem nhiều nhất lịch sử nền tảng, duy trì 32 tuần trong bảng xếp hạng toàn cầu, trong đó có chín tuần dẫn đầu. Theo Reuters, thành công là cú hích để công ty này cam kết rót 2,5 tỷ USD vào thị trường Hàn Quốc giai đoạn năm 2023-2027 và mở rộng phát triển nội dung địa phương.
Với tác động của các nền tảng phát trực tuyến, phim Hàn chuyển từ thế mạnh tình cảm sang các thể loại giật gân, tội phạm và giả tưởng. Theo Christian Daily, giai đoạn 2005-2009, phim tình cảm chiếm 31,1% tổng số series được sản xuất, nhưng tỷ lệ này giảm đáng kể trong giai đoạn 2016-2023, còn 18,1%. Trong khi đó, dòng phim khác xuất hiện nhiều hơn trên màn ảnh.
Sự thay đổi này diễn ra khi các nền tảng OTT thu hút khán giả nhờ kho nội dung phong phú và khả năng xem linh hoạt. Khác với truyền hình truyền thống, OTT cho phép các nhà làm phim mạnh dạn thử nghiệm những đề tài ít phổ biến trước đây, đồng thời đưa tác phẩm ra quốc tế. Nhờ mạng lưới phát hành toàn cầu của Netflix, nhiều phim Hàn tiếp cận lượng khán giả lớn chưa từng có. Đại diện nền tảng cho biết phần lớn người dùng trên thế giới từng xem ít nhất một nội dung Hàn Quốc.
"Squid Game" mùa đầu tiên ra mắt năm 2021, là loạt phim được xem nhiều nhất mọi thời trên Netflix. Ảnh: Netflix
Tuy nhiên, quá trình này không diễn ra trong một sớm một chiều. Năm đầu tiên hoạt động tại Hàn, Netflix gặp nhiều khó khăn khi đàm phán bản quyền với các nhà đài. Khi đó, nền tảng chỉ thu hút được vài chục nghìn người dùng trong nước. Tín hiệu đến vào năm 2017 khi Netflix ra mắt phim Okja của đạo diễn Bong Joon Ho. Dù gây tranh cãi khi phát hành trực tuyến thay vì ra rạp, dự án giúp công ty tạo chỗ đứng và mở đường cho chiến lược đầu tư mạnh vào nước này.
Ước tính của Christian Daily cho thấy trong khoảng một thập niên qua, tổng số vốn của Netflix dành cho K-Content vượt 4.000 tỷ won (hơn 2,6 tỷ USD). Loạt phim và chương trình thực tế như Kingdom, Sweet Home, The Glory, Physical: 100, Mask Girl, Culinary Class Wars hay When Life Gives You Tangerines gây chú ý ở phạm vi quốc tế.
Trích đoạn series "When Life Gives You Tangerines" (2025). Video: Netflix
Không chỉ có Netflix, các dịch vụ khác tăng cường sản xuất nội dung, biến K-Content trở thành một trong những trọng tâm chiến lược. Disney+ từ khi ra mắt tại Hàn Quốc năm 2021 đẩy mạnh sản xuất nội dung gốc với hơn 40 series, trải rộng nhiều thể loại như siêu anh hùng, hình sự, giả tưởng, lịch sử và chính trị. Một số tác phẩm nổi bật có thể kể đến như Moving, Nine Puzzle, Light Shop, Hyper Knife, Tempest, gần nhất là Made in Kore. Theo Chosun, đại diện Disney châu Á - Thái Bình Dương nhấn mạnh các sản phẩm ở Hàn Quốc tạo được sức lan tỏa trên phạm vi toàn cầu.
Không đứng ngoài cuộc, Apple TV+ gia tăng nguồn lực, tập trung vào các dự án chất lượng cao với quy mô lớn. Nền tảng này tạo dấu ấn qua Dr. Brain - chuyển thể webtoon nổi tiếng của tác giả Hongjacga - và Pachinko, series đa ngôn ngữ khai thác câu chuyện gia đình xuyên thế hệ. Lợi thế phân phối toàn cầu cùng hệ thống phụ đề và lồng tiếng đa ngôn ngữ giúp các tác phẩm dễ dàng tiếp cận đông đảo khán giả quốc tế.
Sự phát triển của dịch vụ xem phim cũng làm thay đổi cách khán giả thưởng thức nội dung. Thói quen chờ phim phát sóng theo lịch cố định thay thế bằng hình thức xem theo yêu cầu và xem nhiều tập liên tiếp. Các nhà sản xuất cũng linh hoạt hơn trong việc xây dựng cấu trúc tác phẩm, không còn phụ thuộc vào công thức 16 tập của phim Hàn. Nhiều dự án có tám hoặc 12 tập nhưng vẫn có cách kể chuyện hiệu quả.
Nhiều webtoon và tiểu thuyết mạng chuyển thể lên màn ảnh, mang đến những câu chuyện mới lạ, phục vụ nhu cầu người xem. Các phim như D.P., Hellbound hay mới đây là Teach You a Lesson đề cập trực diện các vấn đề xã hội như bạo lực học đường, bắt nạt trong quân ngũ, phân biệt giai cấp, từ đó tạo thảo luận trên mạng xã hội và các diễn đàn phim ảnh.
Trailer "Teach You a Lesson", ra mắt đầu tháng 6. Video: Netflix
Tại Hội nghị Truyền thông và Giải trí hàng đầu châu Á APOS 2025, ông Don Kang - phó chủ tịch phụ trách nội dung Hàn Quốc của Netflix - nhận định K-Content tạo ra sức ảnh hưởng vượt ra ngoài lĩnh vực giải trí. Khảo sát của công ty nghiên cứu 2CV ghi nhận nhiều khán giả sau khi xem phim Hàn bắt đầu tìm hiểu sâu hơn về văn hóa như ngôn ngữ, ẩm thực, thời trang và du lịch. "Các tác phẩm đưa những nét đặc trưng văn hóa địa phương đến với khán giả toàn cầu", ông Don Kang cho biết.
Tuy nhiên, sự tăng trưởng của OTT kéo theo nhiều tranh luận. Một số chuyên gia lo ngại việc phụ thuộc vào đơn vị quốc tế có thể tạo ra thách thức mới cho hệ sinh thái sản xuất nội dung trong nước. Giáo sư Lee Sung Min, Khoa Truyền thông và Điện ảnh, Đại học Mở Quốc gia Hàn Quốc, cho rằng cơ hội sản xuất những dự án hướng đến người xem toàn cầu bị phụ thuộc vào công ty nước ngoài, còn các công ty tự đầu tư rồi bán bản quyền phát sóng cũng gặp khó khăn. Khi chi phí sản xuất leo thang, ngành công nghiệp đứng trước bài toán cân bằng giữa mục tiêu vươn ra thế giới và năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp nội địa.
Quyền sở hữu trí tuệ là chủ đề được nhắc đến nhiều trong những năm gần đây. Với các tác phẩm gốc của Netflix, công ty này thường nắm bản quyền, còn nhà sản xuất Hàn có ít cơ hội khai thác những giá trị thương mại phát sinh. Vấn đề này đặt ra yêu cầu xây dựng cơ chế phân chia quyền lợi minh bạch và bền vững, nhằm bảo đảm đơn vị phát hành lẫn sản xuất cùng hưởng lợi.
Theo NC Press, trong tương lai, phim Hàn bước vào giai đoạn định hình bản sắc mới, cho thấy năng lực cạnh tranh toàn cầu nhưng vẫn giữ giá trị văn hóa bản địa. Việc các nhà đài hợp tác phát triển với nền tảng không còn là lựa chọn mà trở thành xu thế tất yếu. Tuy nhiên, để duy trì sức hút, đội ngũ làm phim cần phát huy thế mạnh về chất liệu văn hóa và lối kể chuyện giàu chiều sâu. "Khi kết hợp được hai yếu tố này, K-drama có thể vượt qua ranh giới của một sản phẩm xuất khẩu và khẳng định vị thế biểu tượng văn hóa toàn cầu", trang này viết.
Cát Tiên (theo Aju Press, NC Press, Christian Daily)
