Nhiều cơ sở quảng cáo laser có thể trẻ hóa tức thì, thậm chí "trẻ ra 10 tuổi", nhưng chuyên gia cho rằng đây là thông tin thổi phồng, dễ khiến người làm đẹp kỳ vọng sai và tốn kém không cần thiết.
PGS.TS.BS Văn Thế Trung, Chủ tịch Hội Laser Y học và Laser Ngoại khoa TP HCM, tại hội nghị khoa học thường niên lần 3 của hội tổ chức ở Bệnh viện Quân y 175 ngày 2/8, cho biết laser và các thiết bị phát năng lượng đã được ứng dụng từ lâu trong nhiều chuyên khoa như da liễu, thẩm mỹ, nhãn khoa, ngoại khoa, tai mũi họng, chấn thương chỉnh hình và phục hồi chức năng.
Những năm gần đây, công nghệ này tiếp tục được kết hợp với y học tái tạo nhằm nâng cao hiệu quả điều trị. Tuy nhiên, không phải mọi ứng dụng đều đã có đủ bằng chứng khoa học để khẳng định hiệu quả.
Theo ông, y học tái tạo, bao gồm tế bào gốc, các sản phẩm chiết xuất từ tế bào gốc và vật liệu sinh học, được đánh giá có nhiều tiềm năng nhưng vẫn còn không ít giới hạn. Phần lớn nghiên cứu hiện nay mới ở quy mô nhỏ, chưa đủ bằng chứng để thống nhất hiệu quả trong điều trị. Vì vậy, việc phối hợp laser với y học tái tạo vẫn cần thêm các nghiên cứu lớn và phác đồ chuẩn trước khi áp dụng rộng rãi.
Đề cập những quảng cáo cho rằng laser hoặc y học tái tạo có thể giúp trẻ hóa nhanh chóng, ông Trung cho biết laser năng lượng thấp thực sự có cơ chế thúc đẩy quá trình phục hồi và tái tạo mô, song hiệu quả diễn ra từ từ chứ không tức thì. Laser năng lượng thấp điều biến môi trường sinh học để cơ thể tự tái tạo, chứ không phải phá hủy mô rồi thay thế ngay lập tức. Vì vậy, hiệu quả cần thời gian và phụ thuộc vào đúng chỉ định, đúng thông số điều trị cũng như từng tình trạng bệnh.
Theo chuyên gia, mỗi nghiên cứu sử dụng phác đồ và mức năng lượng khác nhau nên kết quả cũng khác nhau. Do đó, những lời quảng cáo về hiệu quả "ngoạn mục" cần được nhìn nhận thận trọng.
PGS.TS.BS Văn Thế Trung tại hội nghị ngày 2/8. Ảnh: Bệnh viện cung cấp
Ông cho biết trong thẩm mỹ, laser mang lại hiệu quả rõ rệt ở một số chỉ định như điều trị bớt sắc tố, tổn thương mạch máu hay triệt lông. Với các trường hợp này, laser giúp cải thiện đáng kể ngoại hình và chất lượng cuộc sống.
Tuy nhiên, không phải vấn đề da liễu nào cũng đáp ứng tốt với laser. Đơn cử như nám da - tình trạng chịu tác động của nhiều yếu tố nội tiết, ánh nắng, di truyền và lối sống - nếu chỉ điều trị bằng laser sẽ khó đạt kết quả tối ưu. Người bệnh thường phải kết hợp thuốc bôi, thuốc uống, chống nắng và thay đổi lối sống thì hiệu quả mới tốt hơn.
Một thực tế khác khiến chuyên gia lo ngại là nhiều cơ sở quảng bá quá mức công dụng của laser trong khi người thực hiện chưa được đào tạo bài bản. Theo ông Trung, các thiết bị laser công suất cao có thể gây tổn thương mắt nếu không sử dụng đúng quy trình an toàn. Việc lựa chọn sai thông số điều trị còn có nguy cơ khiến da bị loang lổ, tăng sắc tố, nhiễm trùng hoặc để lại sẹo.
"Càng là thiết bị hiện đại thì càng phải được đào tạo chuyên sâu. Không thể mua máy về rồi tự sử dụng mà không có kiến thức chuyên môn", ông nhấn mạnh. Người vận hành laser phải được đào tạo tại các trường đại học, bệnh viện và tiếp tục thực hành dưới sự hướng dẫn trước khi sử dụng thành thạo từng loại thiết bị.
Người sử dụng laser cần được đào tạo bài bản, thực hiện đúng chỉ định. Ảnh: Bác sĩ cung cấp
Về những quảng cáo như "trẻ ra 10 tuổi chỉ sau một lần điều trị", ông Trung khẳng định đây chỉ là cách tạo ấn tượng với khách hàng. Không có thiết bị nào giúp trẻ ra 10 tuổi và cũng không có cách đo như vậy. Ngay cả laser công suất cao cũng cần thời gian để mô tái tạo. Một lần điều trị nếu có hiệu quả cũng không phải là vĩnh viễn vì quá trình lão hóa vẫn tiếp tục diễn ra.
Ông khuyến cáo người dân không nên quyết định làm đẹp chỉ dựa trên quảng cáo mà cần tìm hiểu kỹ chỉ định, cơ sở thực hiện và trình độ người vận hành thiết bị. Quảng cáo quá mức không chỉ khiến khách hàng kỳ vọng sai mà còn có thể dẫn đến tranh chấp khi kết quả không như mong muốn.
Phát biểu tại hội nghị, PGS.TS.BS Nguyễn Thị Ngọc Dung, Chủ tịch Hiệp hội Y học TP HCM, cho biết sự phát triển của laser, các thiết bị phát năng lượng và y học tái tạo đang mở ra nhiều hướng tiếp cận mới trong điều trị. Tuy nhiên, xu hướng của y học hiện đại là ứng dụng các công nghệ này trên cơ sở bằng chứng khoa học, đúng chỉ định và theo cách phối hợp liên ngành nhằm mang lại hiệu quả điều trị cao hơn, ít xâm lấn hơn và nâng cao chất lượng sống cho người bệnh.
Lê Phương
