Tổng thống Trump đến sân bay Orly ở Paris (Pháp) ngày 17-6 sau khi tham dự Hội nghị thượng đỉnh G7 - Ảnh: REUTERS
Theo các nguồn tin từ Quốc hội Mỹ được báo The Hill dẫn lại, mối quan hệ giữa Tổng thống Donald Trump và các lãnh đạo Cộng hòa tại Thượng viện đã xấu đi đáng kể trong những tháng gần đây.
Tình trạng này diễn ra trong bối cảnh cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ đang đến gần và Đảng Cộng hòa đứng trước nguy cơ đánh mất quyền kiểm soát Quốc hội nếu tiếp tục xuất hiện các chia rẽ nội bộ.
Niềm tin suy giảm giữa Nhà Trắng và Thượng viện
Nhiều thượng nghị sĩ Cộng hòa cho rằng Nhà Trắng liên tục đưa ra những quyết định bất ngờ mà không tham vấn lãnh đạo đảng tại Quốc hội, khiến sự phối hợp giữa hai bên trở nên khó khăn.
Sự thất vọng gia tăng sau khi ông Trump bất ngờ yêu cầu ông Jay Clayton, ứng viên cho vị trí giám đốc tình báo quốc gia, không tham dự phiên điều trần phê chuẩn tại Thượng viện vào phút chót.
Động thái này khiến lãnh đạo phe đa số Thượng viện John Thune và nhiều nghị sĩ Cộng hòa lúng túng vì trước đó họ đã chuẩn bị cho quá trình phê chuẩn diễn ra nhanh chóng.
Thượng nghị sĩ John Cornyn của bang Texas cho biết niềm tin giữa nhiều nghị sĩ Cộng hòa và tổng thống đã bị tổn hại nghiêm trọng.
Ông Cornyn vừa thất bại trong cuộc bầu cử sơ bộ sau khi bị ông Trump công khai chỉ trích và quay sang ủng hộ đối thủ, dù ông đã bỏ phiếu ủng hộ chương trình nghị sự của tổng thống hơn 99% thời gian.
Theo ông Cornyn, sự việc khiến nhiều thành viên trong đảng nhận ra rằng ngay cả những người trung thành nhất cũng không thể chắc chắn sẽ nhận được sự hậu thuẫn của tổng thống.
Điều đó đã biến mối quan hệ giữa Nhà Trắng và các nghị sĩ Cộng hòa thành những quan hệ mang tính "giao dịch" hơn là dựa trên lòng tin.
Không ít thượng nghị sĩ cũng bày tỏ bất mãn trước việc ông Trump tiếp tục gây sức ép buộc Quốc hội thông qua Đạo luật SAVE America về xác minh quốc tịch cử tri, dù dự luật này đã 5 lần thất bại tại Thượng viện.
Một số nghị sĩ lo ngại việc tổng thống gắn dự luật này với các văn kiện quan trọng khác có thể khiến chương trình nghị sự của đảng bị đình trệ.
Nhà Trắng cũng bị chỉ trích vì không cung cấp đầy đủ thông tin cho các nghị sĩ Cộng hòa trước khi công bố bản ghi nhớ thỏa thuận với Iran, khiến nhiều người không thể giải thích hoặc bảo vệ chính sách của chính quyền trước dư luận.
Một trợ lý cấp cao của Đảng Cộng hòa cho biết nhiều thượng nghị sĩ hiện không còn bất ngờ trước những quyết định mà họ xem là khó lý giải từ tổng thống.
"Trước đây họ còn cảm thấy sốc rồi thất vọng. Còn bây giờ, họ gần như đã chấp nhận rằng những việc như vậy sẽ tiếp tục xảy ra", người này nói.
Lo ngại gia tăng về thỏa thuận với Iran
Ông Mark Esper đã bất ngờ bị Tổng thống Trump sa thải vào năm 2020 - Ảnh: REUTERS
Bên cạnh các bất đồng về quy trình điều hành, thỏa thuận mới giữa Mỹ và Iran đang trở thành tâm điểm tranh cãi trong nội bộ Đảng Cộng hòa.
Cựu Bộ trưởng Quốc phòng Mark Esper, người từng phục vụ trong nhiệm kỳ đầu của ông Trump, cho rằng tổng thống không phải lúc nào cũng nhận được những lời khuyên tốt từ các cố vấn. Ông đặt câu hỏi liệu Nhà Trắng có đang được tư vấn một cách đầy đủ về những vấn đề chiến lược quan trọng hay không.
Dù hoan nghênh việc gia hạn lệnh ngừng bắn, mở lại eo biển Hormuz và nối lại các cuộc đàm phán hạt nhân với Tehran, ông Esper cho biết vẫn còn nhiều điều khoản trong bản ghi nhớ khiến ông có "những câu hỏi nghiêm túc" và không ít lo ngại.
Những nghi ngờ tương tự cũng xuất hiện trong hàng ngũ các nghị sĩ Cộng hòa, khi nhiều nghị sĩ Cộng hòa được ghi nhận đã tỏ ra "u ám" và "thất vọng" trước thỏa thuận.
Thượng nghị sĩ Tom Cotton, một trong những đồng minh thân cận nhất của ông Trump tại Thượng viện, đã công khai cảnh báo về nguy cơ từ thỏa thuận với Iran.
Theo ông Cotton, việc giải phóng hàng chục tỉ USD tài sản bị đóng băng và nới lỏng các lệnh trừng phạt đối với xuất khẩu dầu mỏ của Iran có thể tạo điều kiện để Tehran tái xây dựng năng lực quân sự và tiếp tục hỗ trợ các lực lượng vũ trang đồng minh trong khu vực.
