'Sao sáng dẫn đường' tri ân các anh hùng liệt sĩ

Qua cánh thư, lời hát, đêm nghệ thuật "Sao sáng dẫn đường" kể câu chuyện về hành trình đi tìm danh tính cho hàng trăm nghìn liệt sĩ.

Chương trình diễn ra tối 26/7 tại bốn điểm cầu: Tượng đài Bắc Sơn (Hà Nội), Công viên Lê Thị Riêng (TP HCM), Nghĩa trang liệt sĩ quốc gia Đường 9 (Quảng Trị) và Nhà bia tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ xã Thanh Thủy (Tuyên Quang). Trong đó, điểm cầu chính là tại Công viên Lê Thị Riêng, nơi phát hiện điểm chôn tập thể các cán bộ, chiến sĩ hy sinh trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968. Còn Nghĩa trang liệt sĩ quốc gia Đường 9 là nơi an nghỉ của 5.929 liệt sĩ chưa xác định được danh tính.

Chương trình nghệ thuật chính luận "Sao sáng dẫn đường" diễn ra hơn hai tiếng, được nhiều khán giả nhận xét giàu cảm xúc. Ảnh: Thanh Mai

Tên Sao sáng dẫn đường lấy cảm hứng từ câu thơ trong bài Núi đôi của nhà thơ Vũ Cao: "Anh đi bộ đội sao trên mũ/ Mãi mãi là sao sáng dẫn đường". Được tổ chức dịp kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ, chương trình là sự kết hợp giữa các màn trình diễn âm nhạc cùng phóng sự tài liệu, đưa khán giả trở về những câu chuyện của chiến tranh, của mất mát và những hành trình sau ngày đất nước hòa bình. Từng lời kể, bài ca đều gợi nhắc lòng biết ơn dành cho những người đã hy sinh vì đất nước, đồng thời nhắc nhở trách nhiệm của thế hệ sau trong việc gìn giữ ký ức lịch sử, tìm lại danh tính cho các anh hùng liệt sĩ.

Ban tổ chức đặt các hàng dành để tưởng niệm những anh hùng liệt sĩ. Ảnh: Tùng Trương

Mở đầu, từ điểm cầu Quảng Trị, ca sĩ Trọng Tấn cất lên nhạc phẩm Giai điệu Tổ quốc (nhạc sĩ Trần Tiến). Mạch cảm xúc được kết nối sang điểm cầu TP HCM với sự thể hiện của ca sĩ Duyên Huyền cùng các nghệ sĩ hợp xướng. Tại Hà Nội, tác phẩm Màu hoa đỏ (nhạc sĩ Thuận Yến) - khúc ca về người lính "ra đi từ đó không về", được ca sĩ Thanh Lam và Thái Bảo trình diễn. Trong ánh sáng của những ngọn nến, nhiều lãnh đạo Đảng, Nhà nước cùng hàng nghìn khán giả dâng hương, tri ân anh hùng liệt sĩ.

Phần sau, trên nền giai điệu da diết của ca khúc Kỷ niệm của tôi (Phú Quang), những lá thư của các liệt sĩ lần lượt vang lên như tiếng vọng từ quá khứ. Mỗi dòng chữ là một câu chuyện về tuổi trẻ, lý tưởng và tình yêu quê hương của những con người đã gửi lại thanh xuân nơi chiến trường. Khán giả được nghe những vần thơ trong nhật ký của liệt sĩ Huỳnh Kim Trung, hy sinh năm 1972 tại chiến trường miền Trung. Đó là tiếng nói của một thế hệ thanh niên sẵn sàng dấn thân:

"Ơi tuổi trẻ say sưa lý tưởng
Dấn thân vào đường chiến đấu tiên phong...
Nếu lòng ta cứ sợ mưa sa
Thì nắng đẹp mùa xuân đâu sẽ thấy"

Tại Quảng Trị, lá thư của liệt sĩ Lê Bình Chủng - hy sinh trong 81 ngày đêm bảo vệ Thành cổ Quảng Trị năm 1972 - gửi vợ là Biển Khơi, lay động bởi tình yêu gia đình xen lẫn ý chí của người lính trước giờ ra trận: "Anh ra đi, nếu có hy sinh tính mạng cho Tổ quốc thì em cũng phải can đảm, bớt đau khổ, đừng khóc lóc buồn nản. Nếu anh có chết thì em nhớ nói cho con nghe về người cha của nó mà nó chưa bao giờ thấy mặt".

Ở Tuyên Quang, thư của liệt sĩ Trần Trung Thực, hy sinh ngày 14/1/1985 tại Vị Xuyên, Hà Tuyên, gửi người mẹ kính yêu, chất chứa nỗi nhớ quê nhà và niềm tin vào ngày trở về: "Bốn xuân rồi con không được về, xuân này là thứ năm rồi... Cuộc chiến còn dài, còn gian khổ, ác liệt và hy sinh... Cho dù con phải chấp nhận những gì đi nữa mẹ hãy tin rằng con vẫn vững vàng vượt qua để trở về với mẹ".

Tại điểm cầu TP HCM, khán giả lắng nghe lá thư của liệt sĩ Phạm Khắc Duyên, hy sinh ngày 13/4/1975 trong trận Xuân Lộc: "Ba hãy tin tưởng rằng con sẽ vượt qua được mọi thử thách để hoàn thành mọi nhiệm vụ của Tổ quốc giao cho".

Tiếp nối, nhạc sĩ Trương Quý Hải cùng ca sĩ Bảo Trâm hát ca khúc Hát cho người còn sống - một sáng tác viết về những người ở lại với ký ức chiến tranh và hành trình đi tìm đồng đội. Với phần hòa giọng của dàn hợp xướng 20 người cùng hoạt cảnh của 80 diễn viên, tiết mục tái hiện sự tiếp nối giữa quá khứ và hiện tại: Những người lính năm xưa đã nằm lại nơi chiến trường, và những người hôm nay vẫn đang lặng lẽ đi tìm, đưa đồng đội trở về với quê hương, gia đình. Bởi phía sau mỗi phần mộ chưa xác định thông tin không chỉ là một con số, mà là một cuộc đời, một gia đình và nhiều câu chuyện còn dang dở.

Các cựu chiến binh cùng hàng nghìn khán giả thắp nến tưởng niệm anh hùng liệt sĩ. Ảnh: Thanh Mai

Một trong những tiết mục lắng đọng là Có một thời như thế (sáng tác Trần Tiến), qua màn trình diễn của ca sĩ Tấn Minh. Ca khúc gợi nhắc những năm tháng không thể lãng quên, khi những người lính đã sống trọn với tuổi trẻ, "hát vang trời, giữa làn khói bom vùi". Trên sân khấu, cựu chiến binh Vũ Doãn Tùng, Trung đoàn 1, Sư đoàn 330, Quân khu 9 cùng các thương, bệnh binh xuất hiện, kể lại hành trình đi tìm đồng đội.

Gần cuối, nhiều cựu chiến binh đã xuất hiện trên sân khấu hòa giọng ca khúc Bài ca không quên (nhạc sĩ Phạm Minh Tuấn) cùng ca sĩ Hà Anh Tuấn và nhiều nghệ sĩ. Giữa không khí tưởng niệm, hàng trăm bạn trẻ lần lượt thả những bông hoa trắng, thắp nến quanh khu vực các rãnh mộ tại công viên Lê Thị Riêng. Những di vật được tìm thấy từ những ngôi mộ tập thể được trưng bày trang trọng: Băng đạn, hồ sơ giấy tờ của liệt sĩ, chiếc lược, chai dầu gió.

Đêm nghệ thuật khép lại bằng ca khúc Viết tiếp câu chuyện hòa bình (nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung), với sự tham gia của nghệ sĩ Thanh Lam, Võ Hạ Trâm, Vũ Thắng Lợi cùng tốp ca thiếu nhi.

Nếu các tiết mục trước đó là những lát cắt về ký ức của năm tháng chiến tranh, Viết tiếp câu chuyện hòa bình mở ra thông điệp tương lai, lời nhắn nhủ thế hệ trẻ về tình yêu và trách nhiệm với quê hương. Như những câu thơ vang lên trong chương trình:

"Ta lại khắc bài thơ trên báng súng
Con lớn lên viết tiếp thay cha
Người đứng dậy viết tiếp người ngã xuống
Người hôm nay viết tiếp người hôm qua".

(trích Bài thơ báng súng, Hoàng Trung Thông)

Hà Thu