Các nhà khoa học xác nhận tầng trên của tên lửa Falcon (SpaceX) đã lao xuống bề mặt Mặt trăng, sau khi ghi nhận dấu vết va chạm qua kính thiên văn - Ảnh minh họa: THANH HIỆP
Theo Hãng tin AP, tầng đẩy (upper stage) của tên lửa Falcon thuộc SpaceX đã đâm xuống bề mặt Mặt trăng hôm 5-8 (giờ Mỹ) với tốc độ khoảng 8.700km/h, sau hơn một năm trôi dạt trong không gian.
Dù không thể quan sát trực tiếp vụ va chạm, một kính thiên văn tại Chile đã ghi nhận cột mảnh vỡ được xác định là do cú va chạm này tạo ra.
Các chuyên gia theo dõi vật thể không gian nhận định việc tầng đẩy lao xuống Mặt trăng là điều không thể tránh khỏi.
Đây là trường hợp mới nhất làm gia tăng lo ngại về rác thải trên Mặt trăng, khi các sứ mệnh không gian ngày càng nhiều.
Trước đó năm 2022, tầng đẩy của tên lửa Trường Chinh mang theo tàu thăm dò Chang'e 5-T1 của Trung Quốc cũng vô tình lao xuống Mặt trăng, sau khi hoàn thành sứ mệnh thử nghiệm công nghệ, trang Space.com đưa tin.
Bà Julianna Scheiman, phụ trách các chương trình hợp tác giữa SpaceX với NASA, cho biết công ty đang phối hợp với NASA để tránh sự cố tương tự.
Bà nhấn mạnh việc tầng đẩy đâm xuống Mặt trăng là ngoài ý muốn, nguyên nhân là do hoạt động của Mặt trời kết hợp với lực hấp dẫn.
Ông Carl Schmidt, nhà khoa học thuộc Đại học Boston (Mỹ), khẳng định nhóm nghiên cứu "chắc chắn 100%" đã ghi nhận dấu hiệu của vụ va chạm.
Kính thiên văn "Very Large Telescope - VLT" của Đài thiên văn Nam Âu phát hiện một dải natri và lithium kéo dài hàng chục km, trong khoảng 5-10 phút sau cú va chạm.
Nhà vật lý thiên văn Jonathan McDowell cho biết các quan sát trước đó cho thấy tầng đẩy nặng khoảng 4 tấn đang bay thẳng về phía Mặt trăng, dự kiến rơi gần miệng hố Einstein.
Hình ảnh xác nhận hố va chạm sẽ được tàu quỹ đạo Lunar Reconnaissance Orbiter của NASA ghi lại vào tuần tới.
Tầng đẩy của tên lửa Falcon dài hơn 12m, được phóng từ Cape Canaveral, bang Florida (Mỹ) ngày 15-1-2025, mang theo hai tàu đổ bộ Mặt trăng tư nhân: Blue Ghost của Firefly Aerospace và Resilience của ispace. Sau khi đưa hai tàu vào quỹ đạo, tầng đẩy tiếp tục trôi dạt trong không gian.
NASA sẽ triển khai thêm nhiều tàu thăm dò lên Mặt trăng trong chương trình Artemis. Ông McDowell cảnh báo: khi lưu lượng tàu vũ trụ quanh Mặt trăng tăng lên, các vụ va chạm gây nhiều bụi sẽ không còn được chấp nhận.
