Ảnh: VĂN TRUNG
Thành phố nghĩa tình qua 50 mùa tràn ngập cờ hoa, lung linh sắc màu đang bừng lên với bao niềm tin yêu, hy vọng.
Ký ức lần đầu tiên được đến TP.HCM
Phần thưởng của mẹ dành cho thành tích học tập luôn đứng đầu lớp trong các năm học tiểu học của tôi là chuyến tham quan từ tỉnh Tiền Giang về Bến Nhà Rồng - TP.HCM vào năm 1986.
Đây là thời điểm TP kỷ niệm 10 năm mang tên Bác. Tôi tự hào khi lần đầu tiên trong đời được đến với thành phố lớn nhất nước, chăm chú nghe kể chuyện lịch sử Bến Nhà Rồng nơi Người đã ra đi tìm đường cứu nước.
Năm 1991 tôi thi đại học, không có người thân ở Sài Gòn thì anh N.Q.T, xem tôi như người thân đã lo chỗ ăn ở và cả trực tiếp đưa đến điểm thi trong những ngày thi tuyển.
Anh có ông ngoại là Đảng viên, cán bộ lão thành cách mạng cùng sống chung trong một gia đình đông người ở chung cư số 35 đường Nguyễn Văn Tráng, quận 1, không phải giàu có nhưng đã sẵn lòng mở cửa nhà để giúp đỡ những hoàn cảnh khó khăn.
Sài Gòn - Gia Định nơi đó có hình dáng của ông, cha tôi
Mẹ kể vào năm 1951 ở Mỹ Tho, khi lên 9 tuổi tận mắt thấy cảnh lính Pháp đến đốt toàn bộ ngôi nhà mà gia đình đang ở. Bà ngoại bị trói tay đi tù vì ông ngoại tham gia Việt Minh. Nhà không còn, bà ngoại dẫn đàn con lên thuê trọ ở một khu nghèo gần chợ Xóm Chiếu - Sài Gòn hành nghề gánh nước mướn.
Thời gian chính bà ngoại và các anh chị em đi dò tìm tin tức ông ngoại mất tích. Đó là lần đầu tiên mẹ được đặt chân đến Sài Gòn.
Tết Mậu Thân 1968, mẹ lại chứng kiến cảnh quân đội Mỹ ném bom trúng hầm làm chết tức tưởi cậu cả và hai cháu trai tuổi chưa thành niên. Không có thời gian chịu tang, mẹ phải tốc hành ẵm bồng cháu gái 3 tuổi bị thương nặng lên Sài Gòn cấp cứu.
Được người Sài Gòn cưu mang cho cô cháu đi điều trị thương tích nhưng trong túi lại không có tiền. Cận Tết năm 1973 khi mang thai sắp sinh con thì nhận tin dữ chồng đã hy sinh khi thời gian hòa bình, thống nhất đất nước đã gần kề.
TP.HCM nghĩa tình đã trao cho gia đình tôi nhiều thứ
Tôi thi đỗ vào Trường Đại học Luật TP.HCM thì cũng là lúc bà ngoại và bà nội là Mẹ Việt Nam anh hùng đổ bệnh. Buộc lòng mẹ phải đi tìm việc xa để có tiền xoay xở cuộc sống.
Mẹ đến giúp việc cho một gia đình ở đường Lê Đại Hành, quận 11. Gia đình này người gốc Huế đã đến Sài Gòn để mưu sinh, lập nghiệp, định cư từ lâu và có sạp hàng vải ở chợ Bến Thành.
Bà chủ rất tốt bụng luôn xem mẹ như người nhà. Bà thường nói với mẹ: Sài Gòn rất bao dung, nghĩa tình, ôm hết mọi mảnh đời vào lòng từ khắp bốn phương!
Biết nhà tôi ở quê lợp mái và làm vách đều bằng lá dừa nước, không có cửa nên hôm xin phép về thăm nhà bà tặng cho mẹ cánh cửa gỗ cũ mà nhà bà không còn dùng.
Thuê chiếc xích lô chở từ đường Lê Đại Hành đến Bến xe Chợ Lớn khá xa, mồ hôi ướt đẫm vai áo nhưng khi biết được hoàn cảnh của mẹ bác chạy xe xích lô cương quyết không chịu lấy tiền.
Đến bến xe được phụ xế đưa cánh cửa gỗ lên mui xe đò rồi ràng thật kỹ để chở về Mỹ Tho. Đến nơi nhà xe cũng không tính phụ thu mặc dù chiếc cửa nặng, cồng kềnh. Những người mà mẹ đã từng gặp ở Sài Gòn đều là như vậy đó: Luôn cho đi!
Lần đầu tiên nhà tôi được lắp cửa gỗ của người Sài Gòn tặng, ai cũng vui như được trao cho tương lai vậy. Khi cánh cửa mở ra cảm giác đón nhận về một ngày mai tươi sáng.
Còn nhớ, khi 18 tuổi tôi đạt giải cao nhất cuộc thi thơ "Tinh nghịch những nụ cười" do Báo Mực Tím tổ chức. Là cột mốc quan trọng để tôi có động lực rèn luyện kỹ năng viết.
Một mình tự bắt xe đò từ Mỹ Tho lên Bến xe Chợ Lớn, rồi xuống cùng chiếc xe đạp cũ với tờ bản đồ giấy, cũng đôi lần bị lạc giữa phố phường đông đúc mới tìm đến tòa soạn báo Mực Tím trên đường Phạm Ngọc Thạch để sinh hoạt cùng với các anh chị trong Bút nhóm Vòm Me Xanh.
Mặc dù sau này không trở thành nhà văn, nhà báo nhưng với những kiến thức đã học tập được từ Vòm Me Xanh năm ấy đã bổ trợ, giúp tôi trưởng thành, vững vàng hơn trong nghề nghiệp sau này.
Cho dù sống ở bất cứ nơi đâu thì trong lòng của mỗi người đều luôn hướng về TP này.
Chào Sài Gòn - Gia Định thắm đượm nghĩa tình tròn 50 năm được mang tên Hồ Chí Minh. Tôi muốn nói lời đặc biệt: Thành phố này luôn ở trong trái tim tôi!
Luôn nhớ, biết ơn nơi mà gia đình tôi đã từng sống, được hỗ trợ rất nhiều về giáo dục, y tế và kiến thức. Được cưu mang bởi những người xa lạ nhưng lại tử tế, tốt bụng vô cùng. Nơi mà ông, cha của tôi đã ngã xuống, hy sinh nhưng đến nay vẫn chưa tìm được hài cốt.
