Các "chung cư nuôi lợn" và thói quen ăn uống thay đổi đang gây ra dư cung tại Trung Quốc, khiến giá thịt lợn liên tục giảm một năm qua.
Ở ngoại ô thành phố Ngạc Châu (Hồ Bắc, Trung Quốc), hai tòa nhà 26 tầng của công ty Hubei Zhongxin Kaiwei Modern Animal Husbandry nổi bật giữa các trang trại và nhà dân xung quanh. Họ đã đầu tư 4 tỷ nhân dân tệ (591 triệu USD) để xây các trang trại nuôi lợn theo mô hình này.
Tòa nhà hoạt động từ mùa thu năm 2022. Các tầng được chia theo từng công đoạn như khu sinh sản hay nuôi lợn con. Lợn được vận chuyển bằng thang máy. Các công đoạn cho ăn, thông gió và khử trùng đều được tự động hóa. Cơ sở này có thể cho xuất chuồng tới 1,2 triệu con lợn mỗi năm.
Tuy nhiên, giới phân tích cho rằng mô hình này đang góp phần khiến giá thịt lợn Trung Quốc liên tiếp đi xuống thời gian qua. Số liệu của Cục Thống kê Quốc gia Trung Quốc cho thấy giá thịt lợn trong chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 6 giảm 16% so với cùng kỳ năm trước. Đây là tháng giảm thứ 13 liên tiếp của sản phẩm này. Đà giảm của giá thịt lợn cũng góp phần kiềm chế mức tăng chung của CPI.
Giá thịt lợn rẻ tạo ra làn sóng bình luận trên mạng xã hội Trung Quốc. Có người thậm chí nhận xét "mua thịt lợn còn rẻ hơn rau".
Một góc khu chung cư nuôi lợn lớn nhất Trung Quốc tại Hà Nam. Ảnh: Muyuan
Trên SCMP, Yao Jingyuan - cựu kinh tế trưởng của Cục Thống kê Quốc gia Trung Quốc nhận định tình trạng dư thừa lợn hơi xuất phát từ sự phát triển nhanh chóng của các trang trại chăn nuôi công nghiệp quy mô lớn. Việc này khiến nguồn cung tăng nhanh hơn nhu cầu của thị trường.
Theo số liệu của Bộ Nông nghiệp và Nông thôn Trung Quốc, giá lợn hơi tại Trung Quốc trong tháng 4 từng xuống thấp nhất 10 năm. Đến cuối tháng 5, giá này là 10,12 nhân dân tệ (1,49 USD) mỗi kg - thấp hơn khoảng 30% so với cùng kỳ năm ngoái.
Trung Quốc đóng góp khoảng một nửa lượng thịt lợn tiêu thụ trên thế giới. Do thịt lợn đóng vai trò quan trọng trong đời sống hằng ngày của người dân, chính phủ nước này luôn ưu tiên ổn định nguồn cung.
Sau khi dịch tả lợn châu Phi khiến đàn lợn sụt giảm mạnh giai đoạn 2018-2021, chính phủ đã khuyến khích các công ty chăn nuôi mở rộng sản xuất. Nhiều hộ chăn nuôi nhỏ đã rời bỏ thị trường, trong khi các doanh nghiệp lớn với năng lực sản xuất cao hơn và khả năng kiểm soát chi phí tốt hơn phát triển mạnh.
Trung Quốc thường trải qua các "chu kỳ lợn", với số lượng đàn và giá thịt biến động theo từng giai đoạn. Chu kỳ hiện tại đặc trưng bởi dư cung kéo dài do ngành chăn nuôi lợn được công nghiệp hóa trên diện rộng, kéo theo giá thịt lợn liên tục giảm.
Tuy nhiên, những thay đổi trong thói quen ăn uống cũng góp phần khiến giá đi xuống. "Tôi cố gắng không ăn quá nhiều thịt lợn vì lượng chất béo cao", một phụ nữ ngoài 30 tuổi tại Bắc Kinh cho biết trên Nikkei Asia.
Việc này phản ánh xu hướng người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến sức khỏe. Bên cạnh đó, mức sống được cải thiện và sự đa dạng về thực phẩm như thịt bò, thịt gà và cá cũng góp phần vào xu hướng này. Việc thị trường của Trung Quốc cởi mở hơn cũng giúp nhiều sản phẩm thịt nhập khẩu có mặt trên thị trường, giúp người tiêu dùng càng có thêm lựa chọn, Global Times giải thích.
Công nhân đợi thang máy trong một "chung cư nuôi lợn" tại Quảng Tây (Trung Quốc) tháng 3/2018. Ảnh: Reuters
Dù vậy, giá thịt lợn giảm đang ảnh hưởng lợi nhuận của các doanh nghiệp. Việc này lại diễn ra trong bối cảnh giá thức ăn chăn nuôi tăng do xung đột tại Trung Đông.
Tháng trước, Muyuan Foods - doanh nghiệp chăn nuôi lợn lớn nhất thế giới cho biết đang theo dõi sát thị trường do biến động giá thức ăn chăn nuôi. Công ty đang tìm cách giảm chi phí bằng cách trộn nhiều loại thức ăn khác nhau.
Để điều chỉnh nguồn cung, chính phủ Trung Quốc đã hạ mục tiêu số lợn nái từ 39 triệu con xuống còn 37,5 triệu con. Tháng trước, một cuộc họp với các doanh nghiệp chăn nuôi lợn lớn cũng đã được tổ chức. Trong đó, họ được kêu gọi tiếp tục cắt giảm công suất và sản lượng.
Khi nhu cầu trong nước trì trệ, các công ty thịt lợn Trung Quốc đã tìm đến thị trường nước ngoài. Muyuan Foods đã niêm yết tại Hong Kong hồi tháng 2, huy động được 10,6 tỷ đôla Hong Kong (1,35 tỷ USD). 60% số tiền này sẽ được sử dụng để mở rộng hoạt động ra thị trường quốc tế, với điểm đến đầu tiên là Đông Nam Á. Wens Foodstuff Group cũng thông báo sẽ mở rộng sang Đông Nam Á, theo tờ Thời báo Chứng khoán của Trung Quốc.
Hà Thu (theo Nikkei Asia, SCMP, Global Times)
