Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Ngoại giao phải đi trước một bước, không để bất ngờ về chiến lược

"Tình hình càng phức tạp càng phải bình tĩnh, chủ động"

Sáng 1-8, tại Hà Nội, Hội nghị Ngoại giao lần thứ 33 chính thức khai mạc. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đến dự và phát biểu chỉ đạo.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước chỉ rõ với việc lần đầu tiên Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng xác định ngoại giao, đối ngoại là nhiệm vụ "trọng yếu, thường xuyên", đối ngoại không đơn thuần là lĩnh vực quan hệ với bên ngoài, mà đã trở thành cấu phần năng lực tổng hợp quốc gia, là sự nghiệp của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân và cả hệ thống chính trị. 

Chính vì vậy hội nghị lần này có ý nghĩa đặc biệt, vượt ra khỏi khuôn khổ hội nghị của ngành ngoại giao, là dịp quan trọng để trao đổi về công tác đối ngoại của cả hệ thống chính trị.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu rõ Nghị quyết số 59 của Bộ Chính trị khóa XIII về hội nhập quốc tế và Nghị quyết số 06 của Bộ Chính trị về thực hiện đường lối đối ngoại Đại hội XIV đã xác định rõ những chủ trương lớn. Ban Chỉ đạo Trung ương về đối ngoại và hội nhập quốc tế cũng đã được thành lập. 

Do đó theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, khi đường lối đã rõ, cơ chế chỉ đạo đang được kiện toàn, việc cấp thiết là tổ chức thực hiện đúng, nhanh và có kết quả cụ thể.

Nhận định thế giới đang chuyển động nhanh và hết sức phức tạp, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng khẳng định hòa bình, hợp tác và phát triển vẫn là nguyện vọng chung. Vấn đề là phải nhận ra cơ hội sớm và biến cơ hội thành kết quả, không thể ngồi chờ thuận lợi đến và cũng không thể chỉ xử lý khi tình huống đã xảy ra. 

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh tình hình càng phức tạp càng phải bình tĩnh, chủ động; tự tin nhưng không chủ quan, mạnh dạn nhưng không phiêu lưu, mềm dẻo mà giữ vững nguyên tắc; mở rộng hợp tác đồng thời củng cố tự chủ chiến lược, nội lực và khả năng chống chịu. 

Để đưa đường lối đối ngoại của Đại hội XIV và các nghị quyết của Đảng vào cuộc sống, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị toàn ngành Ngoại giao và các cơ quan làm công tác đối ngoại tập trung vào 6 nhiệm vụ trọng tâm.

Trong đó đầu tiên phải tiếp tục đổi mới tư duy, nâng cao chất lượng nghiên cứu, dự báo và tham mưu chiến lược. 

Công tác nghiên cứu phải đi trước một bước, giúp lãnh đạo Đảng, Nhà nước nhận biết sớm xu hướng, thời cơ, nguy cơ, không để bất ngờ về chiến lược; chú trọng nhận diện cơ hội và đề xuất hành động cụ thể.

Nghiên cứu phải tập trung vào những vấn đề tác động trực tiếp, lâu dài đến an ninh và phát triển của Việt Nam như: điều chỉnh chiến lược của các nước lớn, trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, kinh tế số, chuyển đổi xanh, an ninh mạng và an ninh dữ liệu.

Mọi hoạt động đối ngoại đều phải phục vụ đất nước, phục vụ Nhân dân

Nhiệm vụ thứ hai được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đặt ra là phải làm sâu sắc và nâng cao hiệu quả các mối quan hệ đối ngoại. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu các khuôn khổ quan hệ đã thiết lập và nâng cấp phải được cụ thể hóa bằng chương trình hành động và dự án có kết quả đo đếm được. 

"Nâng cấp quan hệ là mở ra một chặng đường mới, không phải là hoàn thành công việc. Sau mỗi chuyến thăm cấp cao phải có kế hoạch triển khai; mỗi thỏa thuận phải rõ cơ quan chủ trì, trách nhiệm, tiến độ và cách kiểm tra", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu.

Thước đo hiệu quả, theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, chính là môi trường hòa bình được củng cố, lợi ích đất nước được bảo vệ, thị trường được mở rộng, dự án được hình thành, công nghệ và nhân lực được nâng lên, Nhân dân được hưởng lợi.

Yêu cầu đưa ngoại giao phục vụ phát triển đi vào chiều sâu và lấy hiệu quả thực chất làm thước đo, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng nêu rõ cần ưu tiên tranh thủ nguồn lực cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, phát triển kinh tế tư nhân và nâng cao chất lượng đầu tư nước ngoài.

Thêm vào đó, thu hút có chọn lọc dự án công nghệ cao, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, hạ tầng số, năng lượng sạch, nông nghiệp hiện đại, gắn đầu tư với chuyển giao công nghệ, đào tạo nhân lực và sự tham gia của doanh nghiệp Việt Nam.

Mỗi cơ quan đại diện phải hiểu nhu cầu của đất nước, thế mạnh địa bàn phụ trách để từ đó tìm đúng đối tác và theo sát công việc. Các bộ, ngành, địa phương phải chuẩn bị dự án, cơ chế, mặt bằng, nhân lực và điều kiện tiếp nhận, bởi cơ hội bên ngoài chỉ trở thành nguồn lực khi bên trong sẵn sàng.

Cùng với đó Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu nâng cao chất lượng công tác người Việt Nam ở nước ngoài, ngoại giao văn hóa, thông tin đối ngoại, lãnh sự và bảo hộ công dân. 

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước lưu ý dịch vụ lãnh sự phải thuận tiện và minh bạch, bảo hộ công dân phải nhanh, đúng, có trách nhiệm. Mọi hoạt động đối ngoại đều phải phục vụ đất nước, phục vụ Nhân dân.

Bên cạnh quan hệ song phương với các nước, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng đặt ra yêu cầu nâng tầm đối ngoại đa phương và triển khai hội nhập quốc tế toàn diện, đồng bộ, hiệu quả thông qua Liên hợp quốc, ASEAN, APEC... 

Cơ chế phối hợp, kiểm tra và tổ chức thực hiện, tập trung tháo gỡ những điểm nghẽn cũng cần phải đổi mới mạnh mẽ. 

Nhắc lại lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh "cán bộ là cái gốc của mọi công việc", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu đặc biệt coi trọng xây dựng đội ngũ cán bộ đối ngoại đủ phẩm chất, năng lực và uy tín, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn mới.

"Nghị quyết hay, cơ chế tốt mà cán bộ không nắm chắc, thiếu trách nhiệm, ngại phối hợp thì công việc vẫn trì trệ", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước chỉ đạo.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu làm tốt từ tuyển chọn, đào tạo, đánh giá đến bố trí, sử dụng, lấy phẩm chất, năng lực và kết quả công việc làm thước đo; sớm hình thành đội ngũ chuyên gia giỏi về những địa bàn trọng yếu và lĩnh vực mới...

3 vấn đề cần làm rõ và yêu cầu sản phẩm cụ thể

Về nội dung thảo luận, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị hội nghị lần này làm rõ ba vấn đề.

Thứ nhất, những biến động lớn của thế giới đến năm 2030 tác động thế nào đến mục tiêu phát triển và bảo vệ Tổ quốc. Thứ hai, nhiệm vụ nào trong Nghị quyết số 06, Nghị quyết số 59 và Nghị quyết sắp tới về người Việt Nam ở nước ngoài phải ưu tiên. Thứ ba, làm gì để chuyển khuôn khổ quan hệ, cam kết và thỏa thuận quốc tế thành thị trường, dự án, công nghệ, nguồn nhân lực và năng lực mới. 

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu hội nghị phải tạo ra sản phẩm cụ thể: xác định nhiệm vụ ưu tiên, tiến độ và trách nhiệm trong triển khai ba nghị quyết về đối ngoại và hội nhập quốc tế nêu trên.

Tiếp đó đẩy mạnh triển khai các điều ước, thỏa thuận và dự án quan trọng còn chậm, đồng thời xác định thị trường, dự án, công nghệ, đối tác và nguồn nhân lực cần tập trung. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng yêu cầu đóng góp vào sơ kết thực hiện Nghị quyết số 59 và chuẩn bị Chiến lược đối ngoại toàn diện ở tầm cao mới. 

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu ngay sau hội nghị, kết luận phải được chuyển thành kế hoạch, giao đúng người, xác định thời hạn và kiểm tra thường xuyên. Việc làm được ngay thì bắt tay vào làm; việc còn vướng phải báo cáo; vấn đề vượt thẩm quyền phải trình cùng phương án xử lý.

Tiếp thu ý kiến chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung đề nghị hội nghị khẩn trương cụ thể hóa và tổ chức thực hiện hiệu quả, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong kỷ nguyên phát triển mới. 

Hội nghị Ngoại giao lần thứ 33 sẽ tiếp tục làm việc đến ngày 7-8 với 18 phiên họp.