Đại tướng Phan Văn Giang trình Quốc hội sửa 9 luật về quân sự, quốc phòng, trong đó đề xuất việc không chấp hành quyết định sơ tuyển sức khỏe là trốn nghĩa vụ quân sự.
Sáng 4/8, Đại tướng Phan Văn Giang, Phó thủ tướng, Bộ trưởng Quốc phòng, thừa ủy quyền Thủ tướng trình Quốc hội dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 9 luật về quân sự, quốc phòng. Đó là các luật: Quốc phòng; Sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam; Quân nhân chuyên nghiệp, công nhân và viên chức quốc phòng; Nghĩa vụ quân sự; Biên phòng Việt Nam; Phòng không nhân dân; Lực lượng dự bị động viên; Phòng thủ dân sự; Dân quân tự vệ.
Đại tướng Phan Văn Giang cho biết dự án luật nhằm thể chế hóa chủ trương sắp xếp tổ chức bộ máy, vận hành chính quyền địa phương cấp; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và đơn giản hóa thủ tục hành chính. Thời gian qua, Chính phủ đã ban hành một số nghị định, nghị quyết để xử lý khó khăn phát sinh khi sắp xếp bộ máy trong lĩnh vực quân sự, quốc phòng. Tuy nhiên, các quy định được ban hành theo cơ chế ủy quyền lập pháp, chỉ có hiệu lực đến ngày 1/3/2027 nên cần được luật hóa.
Việc giải thể Ban Chỉ huy phòng thủ khu vực, thành lập Trung đoàn bộ binh trực thuộc Bộ Chỉ huy quân sự cấp tỉnh và kiện toàn Ban Chỉ huy quân sự cấp xã cũng đặt ra yêu cầu sửa các luật liên quan.
Đại tướng Phan Văn Giang, Phó thủ tướng, Bộ trưởng Quốc phòng trình dự án luật sáng 4/8. Ảnh: Cổng TTĐT Quốc hội
Với Luật Nghĩa vụ quân sự, dự thảo bổ sung việc không chấp hành quyết định gọi sơ tuyển sức khỏe vào nhóm hành vi trốn tránh thực hiện nghĩa vụ quân sự. Theo đó, trốn tránh nghĩa vụ quân sự gồm không chấp hành quyết định gọi đăng ký, sơ tuyển sức khỏe, khám sức khỏe, nhập ngũ; quyết định gọi tập trung huấn luyện, diễn tập, kiểm tra sẵn sàng động viên hoặc sẵn sàng chiến đấu.
Các hành vi gian dối trong đăng ký, sơ tuyển và khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự cũng được bổ sung vào nhóm bị nghiêm cấm.
Dự thảo giao UBND cấp tỉnh tổ chức giao công dân được gọi nhập ngũ và thực hiện nghĩa vụ tham gia Công an nhân dân cho các đơn vị nhận quân. Lễ giao nhận quân do Bộ Chỉ huy quân sự cấp tỉnh thực hiện theo quy định của Bộ trưởng Quốc phòng.
Chỉ huy đơn vị từ cấp trung đoàn và tương đương trở lên quyết định xuất ngũ đối với từng hạ sĩ quan, binh sĩ thuộc quyền và bàn giao cho Bộ Chỉ huy quân sự cấp tỉnh đã giao quân.
Thời gian xuất ngũ phải được thông báo trước 30 ngày cho hạ sĩ quan, binh sĩ; Bộ Chỉ huy quân sự cấp tỉnh nơi giao quân hoặc cơ quan, tổ chức nơi quân nhân làm việc, học tập trước khi nhập ngũ. UBND cấp tỉnh, cấp xã, Bộ Chỉ huy quân sự cấp tỉnh và cơ quan, tổ chức có trách nhiệm tiếp nhận hạ sĩ quan, binh sĩ xuất ngũ.
Công dân đang làm việc tại cơ quan, tổ chức trong thời gian đăng ký, sơ tuyển, khám hoặc kiểm tra sức khỏe nghĩa vụ quân sự được trả nguyên lương, tiền tàu xe và các khoản phụ cấp hiện hưởng. Trong thời gian tham gia các hoạt động này, công dân được bảo đảm chế độ ăn, ở và tiền tàu xe đi, về.
Ban Chỉ huy quân sự cấp xã có trụ sở, con dấu riêng
Với Luật Quốc phòng, dự thảo xác định khu vực phòng thủ là bộ phận hợp thành phòng thủ quân khu, được tổ chức theo địa bàn cấp tỉnh, cấp xã và đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt, lấy xây dựng cấp xã làm nền tảng để bảo vệ địa phương.
Dự thảo sửa Luật Dân quân tự vệ xác định Ban Chỉ huy quân sự cấp xã là cơ quan quân sự địa phương trực thuộc Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội, Bộ Tư lệnh TP HCM hoặc Bộ Chỉ huy quân sự cấp tỉnh; đồng thời là cơ quan thường trực về công tác quốc phòng ở cấp xã.
Cơ quan này có tư cách pháp nhân, con dấu, tài khoản và trụ sở riêng. Chính trị viên Ban Chỉ huy quân sự cấp xã do bí thư cấp ủy cấp xã kiêm nhiệm. Ngân sách địa phương bảo đảm kinh phí xây dựng trụ sở làm việc, thao trường, bãi tập. Ngân sách trung ương hỗ trợ kinh phí cho những địa phương khó khăn về ngân sách.
Dự thảo cũng bổ sung nhiệm vụ của thôn đội trưởng, gồm tham mưu cho cấp ủy, chi bộ thôn lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, quân sự; trực tiếp quản lý, chỉ huy dân quân; phối hợp thực hiện chính sách hậu phương quân đội và chính sách ưu đãi người có công.
Với Luật Sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam, chức danh Chỉ huy trưởng, Chính ủy Bộ Chỉ huy quân sự cấp tỉnh được xếp cùng nhóm với Tư lệnh, Chính ủy binh chủng, vùng hải quân. Phó Chỉ huy trưởng, Phó chính ủy Bộ Chỉ huy quân sự cấp tỉnh được xếp cùng nhóm với Phó Tư lệnh, Phó chính ủy binh chủng, vùng hải quân.
Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy quân sự cấp xã được xếp cùng nhóm với Tiểu đoàn trưởng, Chính trị viên Tiểu đoàn. Phó chỉ huy trưởng, Chính trị viên phó Ban Chỉ huy quân sự cấp xã được xếp cùng nhóm với Phó tiểu đoàn trưởng, Chính trị viên phó Tiểu đoàn.
Dự thảo quy định hạn tuổi phục vụ cao nhất của sĩ quan dự bị là 53 tuổi với cấp úy, 55 tuổi với thiếu tá, 57 tuổi với trung tá, 59 tuổi với thượng tá, 61 tuổi với đại tá và 63 tuổi với cấp tướng.
Với Luật Quân nhân chuyên nghiệp, công nhân và viên chức quốc phòng, dự thảo bổ sung trường hợp quân nhân chuyên nghiệp hết hạn tuổi phục vụ cao nhất và có đủ 20 năm đóng bảo hiểm xã hội trở lên được nghỉ hưu. Người hết hạn tuổi phục vụ nhưng chưa đủ điều kiện nghỉ hưu thuộc trường hợp thôi phục vụ tại ngũ.
Chuyển thẩm quyền cấp phép thiết bị bay về tỉnh
Dự thảo sửa Luật Phòng không nhân dân chuyển thẩm quyền cấp phép nhập khẩu, tạm nhập tái xuất, tạm xuất tái nhập tàu bay không người lái, phương tiện bay khác cùng động cơ, cánh quạt, trang bị và thiết bị liên quan từ Bộ Công Thương về UBND cấp tỉnh. Việc cấp phép phải có ý kiến thống nhất bằng văn bản của Bộ Quốc phòng và Bộ Công an, trừ các trường hợp thuộc thẩm quyền của Bộ Quốc phòng.
Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy quân sự cấp xã và chỉ huy đơn vị Bộ đội Biên phòng ở khu vực biên giới được đình chỉ bay đối với tàu bay không người lái, phương tiện bay khác trong phạm vi quản lý, trừ phương tiện của Bộ Công an hoạt động ngoài khu vực, mục tiêu do quân đội quản lý. Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy quân sự cấp xã cũng được ra lệnh chế áp, tạm giữ tàu bay không người lái, phương tiện bay khác thuộc trường hợp luật định trên địa bàn quản lý.
Với Luật Lực lượng dự bị động viên, dự thảo giao UBND cấp tỉnh và cấp xã lập kế hoạch xây dựng, huy động lực lượng dự bị động viên của địa phương. Ban Chỉ huy quân sự cấp xã thực hiện đăng ký quân nhân dự bị cho công dân cư trú tại địa phương; thông báo lệnh gọi nhập ngũ đến từng quân nhân dự bị; tổ chức sinh hoạt cho quân nhân dự bị giữ chức vụ chỉ huy và người đã được xếp vào đơn vị dự bị động viên.
Theo đại tướng Phan Văn Giang, việc sửa 9 luật chủ yếu điều chỉnh về tổ chức, thẩm quyền và kỹ thuật lập pháp; không phát sinh chính sách mới về chế độ đối với con người, tổ chức bộ máy, biên chế hoặc nhiệm vụ chi mới của ngân sách nhà nước.
Do đó, Chính phủ đề nghị Quốc hội cho ý kiến và thông qua dự án luật tại Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất theo trình tự, thủ tục rút gọn.
Sơn Hà
