Nuôi tôm ở Cần Thơ (khu vực Sóc Trăng cũ) - Ảnh: QUANG ĐỊNH
Ngày 13-7, Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP) cho biết Trung Quốc tiếp tục gia tăng nhập khẩu tôm trong những tháng đầu năm 2026.
Diễn biến này được đánh giá sẽ tạo thêm dư địa cho xuất khẩu tôm Việt Nam trong bối cảnh thị trường Mỹ vẫn đối mặt nhiều rủi ro về thuế và sức mua.
Sức mua từ Trung Quốc tiếp tục tăng
Theo số liệu VASEP dẫn từ Hải quan Trung Quốc, riêng tháng 5-2026, nước này nhập khẩu 85.458 tấn tôm, tăng 15% so với cùng kỳ năm trước. Lũy kế 5 tháng đầu năm, lượng nhập khẩu đạt 429.077 tấn, tăng 25%, với kim ngạch đạt 2,207 tỉ USD, tăng 21%.
Ecuador tiếp tục là nhà cung cấp lớn nhất cho thị trường Trung Quốc với 328.740 tấn trong 5 tháng, tăng 29% so với cùng kỳ. Ấn Độ đứng thứ hai với 62.100 tấn, tăng 31%; tiếp đến là Thái Lan, Indonesia và Argentina.
Theo VASEP, dù Ecuador và Ấn Độ vẫn chiếm ưu thế về sản lượng, việc nhu cầu nhập khẩu của Trung Quốc tiếp tục tăng là tín hiệu tích cực đối với các nhà xuất khẩu, trong đó có Việt Nam, nhất là ở nhóm sản phẩm có giá trị gia tăng.
Trong 5 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu tôm Việt ghi nhận mức tăng trưởng 12%. Riêng Trung Quốc và thị trường Hong Kong nhập hơn 711 triệu USD tôm Việt các loại, tăng 46% so với cùng kỳ năm trước, chiếm gần 38% tổng kim ngạch xuất khẩu tôm của cả nước.
Nhu cầu ổn định đối với các sản phẩm tôm đông lạnh cùng với sự tăng trưởng mạnh của mặt hàng tôm hùm đã góp phần thúc đẩy xuất khẩu sang thị trường này.
Đối với doanh nghiệp Việt Nam, tăng trưởng tại thị trường Trung Quốc thời gian qua chủ yếu đến từ các dòng sản phẩm có giá trị cao như tôm hùm, tôm sú và các sản phẩm tôm cao cấp. Đáng chú ý, nhóm tôm sống, tươi và đông lạnh tăng tới 97,2% trong năm 2025, cho thấy nhu cầu ngày càng lớn của thị trường Trung Quốc đối với các sản phẩm có giá trị cao.
Năm ngoái Trung Quốc là thị trường nhập khẩu tôm lớn nhất của Việt Nam với kim ngạch đạt 1,23 tỉ USD, tăng 60,8% so với năm trước và chiếm 26,6% tổng kim ngạch xuất khẩu tôm. Nếu tính cả Hong Kong, khu vực này mang về khoảng 1,3 tỉ USD, tương đương 28,3% tổng giá trị xuất khẩu tôm của Việt Nam.
Thị trường Mỹ còn nhiều rủi ro
Theo số liệu Hải quan Việt Nam, năm 2025 ngành tôm lập kỷ lục mới với kim ngạch xuất khẩu đạt 4,6 tỉ USD, tăng 19% so với năm 2024.
Trong đó xuất khẩu sang Mỹ đạt 796 triệu USD, tăng 5,4% và chiếm 17,2% tổng kim ngạch. Tuy nhiên, theo VASEP, doanh nghiệp vẫn phải đối mặt với nhiều sức ép từ thuế đối ứng, thuế chống trợ cấp và nguy cơ bị áp thuế chống bán phá giá.
Bên cạnh đó các nhà nhập khẩu Mỹ cũng có xu hướng giảm mua trong giai đoạn cuối năm để điều chỉnh tồn kho và chiến lược kinh doanh.
Trong bối cảnh đó Trung Quốc cùng với Liên minh châu Âu (EU) và khối CPTPP được kỳ vọng sẽ tiếp tục là những động lực tăng trưởng chính của ngành tôm Việt Nam trong năm 2026.
Theo VASEP, các doanh nghiệp Việt Nam khó cạnh tranh bằng giá mà cần phát huy lợi thế ở chất lượng, khả năng truy xuất nguồn gốc, chế biến sâu và phát triển các sản phẩm giá trị gia tăng. Đây cũng là phân khúc được đánh giá còn nhiều dư địa tăng trưởng tại thị trường Trung Quốc trong những năm tới.
