Trung tá Bùi Thái Đức - Ban Chỉ huy đội 5, Phòng Tham mưu, Công an TP.HCM - mang đến chuyên đề "An toàn khi tìm việc trên không gian mạng" cho sinh viên ngày 13-7 - Ảnh: TRỌNG NHÂN
Ngày 13-7, tại chương trình "Thực tập và sẵn sàng nghề nghiệp" do Trường cao đẳng Kinh tế Đối ngoại tổ chức, trung tá Bùi Thái Đức - Ban Chỉ huy đội 5, Phòng Tham mưu, Công an TP.HCM - cảnh báo nhiều thủ đoạn lừa đảo đang nhắm vào nhu cầu tìm việc, kiếm thêm thu nhập của sinh viên.
Nhiều vụ lừa đảo thành công do đối tượng đánh vào lòng tham, sự thiếu hiểu biết và đặc biệt là tâm lý sợ hãi.
Chẳng hạn khi nhận cuộc gọi thông báo liên quan đến ma túy, rửa tiền hoặc một vụ án hình sự, không ít bạn trẻ lập tức hoảng loạn và làm theo mọi yêu cầu.
Vì vậy theo ông, điều đầu tiên trong nguyên tắc "4 không, 2 phải" là không sợ. "Khi quá sợ hãi, chúng ta sẽ mất đi sự sáng suốt để xử lý", ông Đức nói.
Ba điều "không" còn lại ông khuyên sinh viên gồm không kết bạn với người lạ, không tham những lợi ích bất thường và không chuyển khoản, cung cấp thông tin tài khoản cho người chưa được xác minh.
Hai điều "phải" là phải cảnh giác và phải tố giác khi phát hiện dấu hiệu lừa đảo.
Một trong những chiếc bẫy phổ biến được ông Đức đề cập là lời mời làm việc trực tuyến với nội dung đơn giản nhưng thu nhập hấp dẫn.
Người tham gia chỉ cần xem video, bình luận tốt về sản phẩm, viết bài nhận xét khoảng 100-200 từ hoặc chụp màn hình sau khi hoàn thành "nhiệm vụ".
Ban đầu kẻ xấu có thể trả khoảng 20.000 đồng cho một lần xem quảng cáo hoặc chuyển tiền đúng cam kết trong hai, ba ngày đầu.
Sau khi tạo được lòng tin, chúng yêu cầu người tham gia mở tài khoản mới, đóng tiền giữ chỗ, ký quỹ hoặc mua sản phẩm của công ty.
"Các bạn không bao giờ hoàn thành được chỉ tiêu mà họ đưa ra, nên cũng không thể nhận lại số tiền đã đóng", ông Đức cảnh báo.
Ông cũng lưu ý những cuộc tuyển dụng được tổ chức tại quán cà phê, không có văn phòng, bảng hiệu hoặc địa chỉ doanh nghiệp rõ ràng.
Sau cuộc gặp, người tìm việc có thể bị yêu cầu mua hàng, bán sản phẩm hoặc ký giấy xác nhận việc mua hàng hoàn toàn tự nguyện. Khi không bán được sản phẩm, người tham gia phải tự ôm hàng và chịu toàn bộ thiệt hại.
Nguy hiểm hơn, những lời mời "việc nhẹ lương cao" có thể dẫn người trẻ vào các đường dây cưỡng bức lao động ở nước ngoài. Theo ông, có trường hợp nạn nhân bị đưa sang Campuchia, buộc thực hiện hành vi lừa đảo và bị đánh đập nếu không đạt chỉ tiêu.
Một số người tìm cách bỏ trốn nhưng không biết đường, không có tiền và không thông thạo ngôn ngữ.
Thủ đoạn 'bắt cóc online' với sinh viên
Phân tích thủ đoạn "bắt cóc online", ông Đức cho rằng đối tượng cùng lúc tấn công hai nạn nhân gồm học sinh, sinh viên và gia đình.
Kẻ lừa đảo có thể gọi điện, dựng chuyện một kiện hàng đứng tên sinh viên chứa ma túy hoặc ngoại tệ, sau đó giả danh công an, viện kiểm sát hoặc cơ quan điều tra. Nạn nhân bị yêu cầu giữ bí mật, tắt điện thoại, ngừng sử dụng mạng xã hội và chỉ liên lạc qua một ứng dụng do đối tượng chỉ định.
Khi đã cô lập được nạn nhân, chúng yêu cầu người này rời nơi ở, thuê phòng tại một địa phương khác, tự trói hoặc tạo tư thế như đang bị khống chế. Những hình ảnh này sau đó được gửi cho gia đình kèm lời đe dọa và yêu cầu chuyển tiền.
Theo ông Đức, nạn nhân không bị bắt giữ trực tiếp nhưng bị thao túng đến mức tự cắt liên lạc, tự rời khỏi gia đình và làm theo toàn bộ yêu cầu.
Khi nhận cuộc gọi từ người tự xưng là công an, tòa án hoặc viện kiểm sát và yêu cầu làm việc qua điện thoại, sinh viên cần ngắt máy, không chuyển tiền, không cài ứng dụng lạ, đồng thời báo ngay cho gia đình và cơ quan công an.
Khi tố giác nên kèm số điện thoại, tài khoản mạng xã hội, địa điểm, phương tiện và diễn biến cụ thể để cơ quan chức năng có thêm căn cứ xác minh.
