Trung Quốc thử nghiệm cho UAV cất cánh từ máy phóng điện từ di động được tạo ra từ 3 xe tải cỡ lớn ghép nối với nhau.
Video công bố ngày 30/6 cho thấy 3 xe tải cỡ lớn lần lượt nối với nhau bằng đai móc chuyên dụng, tạo thành cụm máy phóng điện từ (EMALS) hoàn chỉnh. Một máy bay không người lái cánh bằng với đuôi hình chữ V sau đó xuất phát từ bệ di động này.
Các xe tải được trang bị hệ thống bánh lái cực kỳ linh hoạt, có thể xoay gần như tại chỗ kể cả sau khi ghép nối. Điều này cho phép triển khai máy bay từ bất cứ hướng nào phù hợp để đón gió, miễn là có đủ không gian xoay trở cho xe.
UAV cất cánh từ máy phóng điện từ gắn trên xe tải Trung Quốc trong video công bố ngày 30/6. Video: X/type36512
"Trên nóc xe tải có tấm che với bản lề hoặc dây đai neo giữ. Bộ phận này bảo vệ thiết bị bên trong khỏi tác động từ thời tiết, thậm chí có thể che giấu công năng của phương tiện, dù chúng vẫn có những chi tiết rất đặc biệt", Joseph Trevithick, biên tập viên của chuyên trang quân sự Mỹ War Zone, nhận định.
Trevithick cũng nêu giả thuyết những tấm che có thể mở sang hai bên để tạo thành đường băng rộng và hỗ trợ những máy bay cỡ lớn hơn, song chưa có bằng chứng về điều đó. Ngoài ra, chưa rõ hệ thống này sẽ sử dụng nguồn cấp năng lượng nào khi hoạt động trên biển hoặc đất liền.
"Máy phóng di động có thể tăng tốc độ xuất kích của UAV, sử dụng phương án một xe chở phi cơ đến ghép nối với hệ thống đã triển khai, sau đó rời đi để nhường chỗ cho chiếc tiếp theo. Phân chia bệ phóng thành nhiều mô-đun cho phép các xe phân tán khi không sử dụng, tăng khả năng sống sót trước đòn tập kích của đối phương", chuyên gia Mỹ nhận định.
Trevithick lưu ý còn nhiều câu hỏi chưa có lời giải về bệ EMALS di động mà Trung Quốc đang phát triển. Hệ thống này dường như được thiết kế cho các chiến dịch viễn chinh hoặc khu vực tác chiến không có đường băng truyền thống, cho phép đưa một số phi cơ đến gần tiền tuyến hơn nhằm tăng tốc độ phản ứng.
Bệ phóng EMALS di động từng xuất hiện tại nhà máy đóng tàu Hỗ Đông - Trung Hoa ở thành phố Thượng Hải hồi tháng 12/2025, kèm một nguyên mẫu hoặc mô hình UAV phía trên. Hai bên hông những chiếc xe tải đều được để hở, cho thấy hệ thống điện phức tạp và dây dẫn kéo ra ngoài.
Hệ thống được cho là EMALS đặt trên xe tải tại nhà máy đóng tàu ở Thượng Hải, Trung Quốc trong ảnh công bố tháng 12/2025. Ảnh: War Zone
4 xe tải chở bệ phóng dạng mô-đun vào đầu tháng 1 được đưa lên tàu hàng Zhong Da 79, cùng hai nguyên mẫu hoặc mô hình UAV. Trên tàu còn có một số container chứa vũ khí gồm 24 ống phóng thẳng đứng (VLS), một tổ hợp phòng thủ cực gần Type 1130 với pháo 11 nòng xoay cỡ 30mm, radar mảng pha cùng cảm biến và hệ thống liên lạc ở đuôi tàu.
Tàu Zhong Da 79 từng mang theo ít nhất 60 ống phóng thẳng đứng (VLS) đặt trong container cùng nhiều vũ khí khác với thiết kế tương tự trong ảnh chụp vào tháng 12/2025. Trường Kỹ thuật Cơ khí thuộc Viện Công nghệ Bắc Kinh cho biết họ đặt mục tiêu chế tạo 2.000 container kiểu này mỗi năm.
Nguyễn Tiến (Theo AFP, AP, War Zone)
