Nhờ AI, nhiều lao động trẻ Trung Quốc đang từ bỏ công sở để lập "công ty một người", tự đảm nhiệm mọi khâu từ lập trình đến kinh doanh.
Trong một sự kiện công nghệ, Ying Junjiu giới thiệu ứng dụng Momoyu Timer do anh tự xây dựng. Ứng dụng giúp người dùng đo lường "tỷ lệ câu cá" (tiếng lóng của giới công sở Trung Quốc chỉ việc lười biếng trong giờ làm). Toàn bộ sản phẩm được một mình anh phát triển từ ý tưởng, thiết kế đến lập trình và vận hành.
Ying từng làm thiết kế giao diện (UI) nhưng không biết lập trình. Năm 2024, khi bị sa thải, anh bắt đầu dùng các công cụ AI như Cursor hay Codex để tự viết, sửa lỗi và đưa ứng dụng lên App Store. Quá trình này chủ yếu dựa vào "vibe coding" - mô tả ý tưởng bằng ngôn ngữ tự nhiên để AI tự viết mã.
"Tôi dùng AI cho hầu hết công đoạn như đặt tên sản phẩm, viết nội dung quảng bá và phân tích dữ liệu. AI giúp tôi làm được những điều vượt xa khả năng trước kia", anh Ying nói.
Ying Junjiu tại một sự kiện khởi nghiệp công nghệ. Ảnh: Sixth Tone
Tại Trung Quốc, những người như Ying góp phần hình thành xu hướng doanh nghiệp một người - OPC (One-Person Company). Thống kê của Hiệp hội Nhân tài Trung Quan Thôn (Bắc Kinh) cho biết đến giữa năm 2025, nước này có hơn 16 triệu doanh nghiệp OPC, chiếm hơn 1/4 tổng số doanh nghiệp cả nước. Các mô hình trải rộng từ sáng tạo nội dung, thương mại điện tử đến tư vấn, phát triển phần mềm.
Nhiều địa phương đang đưa OPC vào chiến lược phát triển. Tại Thượng Hải, một số khu vực đề xuất hỗ trợ chi phí lên tới 300.000 tệ (khoảng 42.000 USD) cho các nhà sáng lập độc lập. Thâm Quyến đặt mục tiêu xây dựng hơn 10 cộng đồng OPC vào năm 2027, trong khi Tô Châu định hướng trở thành trung tâm dành cho doanh nhân AI cá nhân.
Giới đầu tư gọi thế hệ này là những "siêu cá nhân". Một chuyên gia nhân sự cho biết thách thức không còn ở kỹ thuật mà ở khả năng tìm thị trường, giữ người dùng và xây dựng sản phẩm thực sự có giá trị. Điểm khác biệt lớn nhất là mức độ tự chịu trách nhiệm, thành công hay thất bại đều do cá nhân gánh vác. "Công cụ không tự tạo ra doanh nghiệp. Con người vẫn quyết định hướng đi và chiến lược," một nhà sáng lập chia sẻ.
Không phải ai tham gia OPC cũng đặt mục tiêu trở thành startup triệu USD. Tại Thành Đô, cựu giảng viên đại học Men Dongdong hiện điều hành một cộng đồng hỗ trợ các nhà sáng lập đơn lẻ. Cô cho biết OPC không chỉ là mô hình kinh doanh mà là cách duy trì sự cân bằng, tránh áp lực tăng trưởng bằng mọi giá.
Từ một xu hướng công nghệ, OPC đang phản ánh sự thay đổi sâu sắc trong quan niệm nghề nghiệp của giới trẻ Trung Quốc. Nếu như trước đây, ổn định đồng nghĩa với một công việc lâu dài tại doanh nghiệp lớn, thì hiện nay, nhiều người trẻ cho rằng ổn định là quyền được tự chủ, được lựa chọn cách làm việc và kiểm soát cuộc sống của mình.
"Đó không phải là một khoản lương ổn định mà là sự tự chủ, tự do sáng tạo và xây dựng cuộc sống phù hợp với bản thân", Men nói.
Nhật Minh (Theo Sixth Tone)
