Vụ trưởng Vụ Chính quyền địa phương Phan Trung Tuấn phát biểu - Ảnh: LONG HẢI
Sáng 9-7, tại hội nghị sơ kết công tác 6 tháng đầu năm, triển khai nhiệm vụ trọng tâm 6 tháng cuối năm 2026 của ngành nội vụ, Vụ trưởng Vụ Chính quyền địa phương Phan Trung Tuấn cho biết vừa qua dư luận, các địa phương rất quan tâm đến vấn đề có tiếp tục sắp xếp, điều chỉnh, tổ chức lại cấp xã, phường nữa hay không.
Không phải một đợt sắp xếp đồng loạt
Theo ông Tuấn, đây là vấn đề đã được tổng hợp ý kiến từ các địa phương và báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, cho chủ trương. Đây là vấn đề rất lớn và có tác động đến toàn bộ hệ thống chính trị ở địa phương, nhất là cấp xã. Vì vậy nội dung này sẽ được Trung ương trao đổi, thảo luận và nghiên cứu, cân nhắc kỹ lưỡng trước khi kết luận để triển khai thực hiện.
Sau khi có kết luận của Trung ương, Vụ sẽ tham mưu cho Bộ Nội vụ báo cáo với Chính phủ có hướng dẫn kịp thời về việc điều chỉnh, sắp xếp đơn vị cấp xã.
Về định hướng liên quan sắp xếp, điều chỉnh một số đơn vị hành chính cấp xã tới đây, ông Phan Trung Tuấn cho biết tại các cuộc họp của Ban Chỉ đạo và tại hội nghị sơ kết, Bộ Chính trị, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có định hướng.
Cụ thể định hướng về việc sẽ điều chỉnh, có thể sắp xếp một số cấp xã có quy mô còn nhỏ và chưa đảm bảo tiêu chuẩn, tiêu chí theo quy định tại nghị quyết 112 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về tiêu chuẩn của đơn vị hành chính.
Ông thông tin hiện nay một số thông tin nêu có 705 đơn vị hành chính cấp xã chưa đạt tiêu chuẩn. Tuy nhiên nhiều đơn vị cấp xã này thuộc trường hợp có yếu tố đặc thù liên quan đến biên giới, vùng sâu vùng xa, địa hình phức tạp, có các yếu tố lịch sử, truyền thống, văn hóa.
"Nhiều đơn vị trong đó có thể không tiếp tục sắp xếp như giai đoạn 2023-2025.
Với các đơn vị nhỏ lẻ, tiêu chuẩn diện tích tự nhiên, quy mô dân số chưa đạt theo yêu cầu, các địa phương có thể chủ động nghiên cứu điều chỉnh để có thể tăng quy mô hơn so với quy định, tiêu chuẩn.
Sau khi Trung ương có kết luận, Chính phủ hoặc Bộ Nội vụ có hướng dẫn về triển khai thực hiện, các địa phương sẽ chủ động đề xuất", ông Tuấn nêu.
Ông nhấn mạnh tinh thần theo định hướng ban đầu Trung ương, không phải một đợt sắp xếp đồng loạt mà tùy vào điều kiện, đặc điểm cụ thể của từng địa bàn, từng địa phương đề xuất các trường hợp cụ thể.
Vụ trưởng Vụ Chính quyền địa phương thông tin thêm, cấp có thẩm quyền, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước một số lần đã có định hướng sẽ xây dựng các xã, phường hạt nhân, trọng điểm để tạo ra cực tăng trưởng mới của các tỉnh, thành. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đã đề cập việc thành lập các phường xã hội chủ nghĩa với quy mô có thể đến cả triệu dân.
Vì vậy các địa phương cần chủ động nghiên cứu từ thực tiễn từng địa bàn, địa phương để khi cấp có thẩm quyền có chủ trương, hướng dẫn của Chính phủ, Bộ Nội vụ sẽ triển khai thực hiện theo chỉ đạo của Trung ương.
Sẽ có các giải pháp tháo gỡ khó khăn, vướng mắc
Về kết quả 1 năm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, ông Phan Trung Tuấn cho hay theo báo cáo của các địa phương, cơ quan Trung ương, qua 1 năm vận hành cơ bản đạt được các kết quả quan trọng.
Tuy nhiên không tránh khỏi có một số vướng mắc, khó khăn phát sinh khi vận hành mô hình mới.
Ông nêu thêm quá trình sơ kết 1 năm vừa qua, Ban Chỉ đạo Trung ương đã cân nhắc đánh giá rất kỹ về kết quả đạt được, nhận diện rõ một số khó khăn, bất cập.
Ông thông tin thêm sau khi sơ kết 1 năm, tới đây tại Hội nghị Trung ương 3 sẽ xem xét, cho ý kiến và dự kiến ban hành nghị quyết hoặc kết luận để triển khai thực hiện. Trong đó có các giải pháp căn cơ, toàn diện nhằm tháo gỡ, giải quyết các vướng mắc, khó khăn.
