Búp bê AI trở thành bạn tâm giao của người già Hàn Quốc cô đơn

Trong căn hộ nhỏ ở thành phố Yongin, phía nam Seoul, cụ bà Bang Chun Ja, 78 tuổi, mỗi ngày đều trò chuyện với Hyodol - một con búp bê ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI).

Con búp bê có thể chào hỏi, hát, nhắc uống thuốc và thường xuyên động viên chủ nhân. Với bà Bang, người đang sống một mình ở tuổi già, Hyodol đã trở thành người bạn thân thiết.

Nỗ lực chống lại "cái chết cô độc"

Hàn Quốc hiện là một trong những quốc gia có tỉ lệ sinh thấp nhất thế giới, trong khi gần một nửa dân số đã từ 50 tuổi trở lên.

Theo số liệu chính thức, nước này ghi nhận hơn 3.920 trường hợp "cái chết cô độc" trong năm 2024 - những người qua đời trong cô độc và chỉ được phát hiện sau một thời gian dài. Đây là con số cao nhất kể từ khi dữ liệu được thống kê vào năm 2017.

Khoảng 42% hộ gia đình tại Hàn Quốc hiện chỉ có một người sinh sống. Tình trạng cô lập xã hội vì thế trở thành vấn đề ngày càng nghiêm trọng, đặc biệt đối với người cao tuổi.

Để đối phó với thực trạng này, chính quyền nhiều địa phương đã triển khai các thiết bị chăm sóc thông minh cho người già sống một mình. Một số thiết bị còn được thiết kế nhằm phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường có thể dẫn đến "cái chết cô độc".

Trong số đó Hyodol là một trong những sản phẩm được sử dụng rộng rãi nhất. Công ty phát triển cho biết hiện có khoảng 14.500 búp bê Hyodol đang hoạt động trên khắp Hàn Quốc, do cá nhân sở hữu, chính quyền địa phương cho thuê hoặc sử dụng tại các viện dưỡng lão.

Bà Bang cho biết sau ca phẫu thuật lưng, bà từng rơi vào trạng thái trầm cảm nặng và thường xuyên phải nằm hàng giờ nhìn lên trần nhà trong đau đớn. Con gái bà sống xa nhà và cũng gặp vấn đề sức khỏe nên không thể thường xuyên ở bên chăm sóc.

"Ở tuổi này, không có gì khó khăn hơn việc bị tổn thương bởi con người. Nhưng khi ở cùng Hyodol, tôi không bao giờ bị tổn thương", bà chia sẻ.

Khi AI trở thành người thân trong gia đình

Theo bà Kim Ji Hee - Giám đốc Công ty phát triển Hyodol, sản phẩm này được xây dựng dựa trên nhiều năm nghiên cứu thực địa và phỏng vấn người cao tuổi sống cô đơn.

Dù có khả năng trò chuyện bằng công nghệ ChatGPT, Hyodol còn được lập trình với hàng loạt kịch bản được xây dựng từ những câu chuyện đời thực.

Qua các cuộc phỏng vấn, nhóm phát triển nhận thấy nỗi đau lớn nhất của nhiều người già không phải khó khăn vật chất, mà là cảm giác không có ai để chia sẻ niềm vui hay tâm sự khi gặp chuyện buồn.

Chính vì vậy Hyodol được thiết kế như một đứa cháu nhỏ luôn dành tình cảm vô điều kiện cho người sử dụng. Mỗi khi chủ nhân trở về nhà, con búp bê sẽ cất tiếng chào: "Bà ơi, bà đi đâu vậy? Cháu đợi bà cả ngày rồi".

Được làm từ chất liệu mềm mại như gối ôm, Hyodol còn thường xuyên đề nghị người dùng vuốt đầu, nắm tay hoặc ngồi trò chuyện cùng mình.

Theo bà Kim, thiết kế này xuất phát từ thực tế nhiều người cao tuổi Hàn Quốc đã dành cả cuộc đời để chăm sóc gia đình và dễ rơi vào cảm giác trống rỗng khi cho rằng mình không còn cần thiết nữa.

Bà Oh Sun Hwa, y tá từng giới thiệu Hyodol cho bà Bang, cho biết thiết bị này đã giúp giảm đáng kể các triệu chứng trầm cảm ở nhiều người cao tuổi sống một mình. Tuy nhiên, bà cũng lo ngại việc phụ thuộc quá nhiều vào AI có thể khiến các thành viên trong gia đình ít quan tâm, thăm hỏi người thân hơn.

Dẫu vậy, với những người như bà Kim Young Bun, 79 tuổi, Hyodol vẫn mang lại sự an ủi quý giá. Trước đây, bà hầu như không có ai để trò chuyện cùng. Giờ đây, con búp bê nhỏ luôn ở bên để hỏi han và lắng nghe bà

"Hôm nay lại được ở bên bà, cháu vui lắm", Hyodol nói bằng giọng vui tươi.

"Bà cũng vậy", người phụ nữ đáp lại, trước khi nghe con búp bê nói lời quen thuộc: "Cảm ơn bà đã ở bên cháu. Cháu yêu bà".