Ông Bùi Hoàng Hải, Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước - Ảnh: BTC
Sự quan tâm chưa từng có từ các quỹ lớn như Vanguard, BlackRock với Việt Nam
Tại Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2026 do Vietnambiz tổ chức diễn ra chiều 11-6, ông Bùi Hoàng Hải, Phó chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, cho biết cơ quan này đang phối hợp với các đơn vị sửa đổi Luật Chứng khoán, cắt giảm 50% thủ tục hành chính và chi phí tuân thủ.
Ngoài ra theo ông Hải, sau khi được FTSE Russell nâng hạng, mục tiêu xa hơn của Việt Nam là được MSCI công nhận là thị trường mới nổi.
Trong bối cảnh mới, ủy ban quyết tâm đưa hệ thống CCP vào vận hành chậm nhất đầu năm 2027, điều kiện tiên quyết để các tổ chức xếp hạng xem xét nâng hạng.
Ngoài ra, các cơ chế giao dịch tài khoản tổng, bỏ ký quỹ trước (pre-funding) và kết nối môi giới toàn cầu đang được triển khai tích cực.
"Chúng tôi ghi nhận mức độ quan tâm chưa từng có từ các quỹ lớn như Vanguard, BlackRock và các quỹ quốc gia đối với thị trường Việt Nam", ông Hải nói.
Ông Vũ Chí Dũng, Trưởng ban Pháp chế - Đối ngoại, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, trao đổi thêm: Trong đợt sửa đổi luật lần này, sẽ tập trung đưa vào các nội dung hướng tới mục tiêu nâng hạng thị trường lên cấp độ cao hơn. Điều này sẽ tạo cơ sở pháp lý vững chắc cho các nghị định mới, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi để phát triển đa dạng các loại hình quỹ đầu tư.
Cũng theo ông Dũng, dù mỗi tổ chức như FTSE, MSCI hay S&P đều có những bộ chỉ số tham chiếu (benchmark) khác nhau, nhưng tất cả đều xoay quanh các tiêu chí định tính về niềm tin của nhà đầu tư tổ chức đối với hạ tầng thị trường, chất lượng doanh nghiệp và tính minh bạch và hạ tầng kỹ thuật.
Các giải pháp giữ chân dòng vốn ngoại
Bàn thêm, ông Nguyễn Sơn - Chủ tịch HĐTV Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam (VSDC), nhắc tới mục tiêu đến năm 2030 sẽ nâng hạng theo tiêu chuẩn thị trường mới nổi mà MSCI đánh giá. Tuy nhiên, có thể chúng ta sẽ sớm hơn, có thể là năm 2028 hoặc 2029, đáp ứng các tiêu chuẩn đó.
"Với tiêu chuẩn của MSCI, họ yêu cầu phải có pháp nhân độc lập về CCP để xử lý các rủi ro trong hoạt động, bảo vệ quyền lợi cho các thành viên", ông Sơn cho hay.
Thứ hai, họ đặt ra yêu cầu liên quan đến mô hình tài khoản tổng (omnibus account). Đây là hai vấn đề mà chúng ta đang hướng tới. Với vai trò là Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam (VSDC), ông Sơn nói, cũng đã hoàn tất các công việc.
"Tôi cũng đã ký quyết định thành lập công ty con là Công ty TNHH MTV Bù trừ Trung tâm CCP. Hiện nay chúng tôi đang hoàn tất tất cả các vấn đề về công nghệ phần mềm để tích hợp trong hệ thống đó", ông Sơn thông tin.
Về mặt các quy định liên quan, dự kiến quý 1-2027 có thể hoàn tất.
Vấn đề tiếp theo liên quan đến mô hình tài khoản tổng, ông Sơn nói trên thế giới có rất nhiều mô hình khác nhau. Tài khoản tổng đặt tại sở giao dịch hay tại tổ chức lưu ký.
"Hiện nay chúng tôi đang tìm ra một mô hình phù hợp cùng với diễn đàn và các nhóm công tác. Đang tìm mô hình nào đó của hệ thống vận động để phù hợp với điều kiện Việt Nam, từ đó có thể triển khai", ông Sơn cho hay.
Tuy nhiên trước khi dòng vốn ngoại đổ vào khi nâng hạng, Việt Nam chứng kiến một đợt rút ròng vốn rất lớn.
Ông Sơn nhấn mạnh cần nhìn thẳng vào thực tế là nhà đầu tư nước ngoài đã rút ròng kỉ lục trong thời gian qua.
Để thu hút họ quay lại ưu tiên thứ nhất là hoàn thiện khung pháp lý.
Thứ hai là cải thiện chất lượng và quy mô hàng hóa thông qua cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước và gắn IPO với niêm yết, đặc biệt là các doanh nghiệp FDI lớn.
Thứ ba là giải quyết bài toán phòng vệ rủi ro tỉ giá cho nhà đầu tư gián tiếp. Nếu không có cơ chế phòng vệ tỉ giá hiệu quả, rất khó để giữ chân dòng vốn ngoại lâu dài.
