Thứ năm, 25/6/2026, 10:00 (GMT+7)
Trời nắng nóng gay gắt, tôi có nên phơi thịt ngoài trời để làm món thịt một nắng không? (Thành, 32 tuổi, Thanh Hóa)
Trả lời:
Nguyên lý bảo quản thực phẩm bằng cách làm khô là giảm lượng nước tự do trong thực phẩm, từ đó hạn chế sự phát triển của vi sinh vật. Phương pháp này chỉ an toàn khi thực hiện đúng kỹ thuật và kiểm soát tốt yếu tố về nhiệt độ, độ ẩm và vệ sinh trong quá trình chế biến.
Trong sản xuất thực phẩm, các sản phẩm thịt khô thường phải trải qua nhiều công đoạn nghiêm ngặt như lựa chọn nguyên liệu đạt chuẩn, ướp với tỷ lệ muối phù hợp, xử lý nhiệt để giảm tải vi sinh vật.... Để giảm đáng kể nguy cơ vi khuẩn gây bệnh, chế biến thịt khô áp dụng bước gia nhiệt hoặc xử lý nhiệt để nhiệt độ bên trong thực phẩm đủ an toàn.
Trong khi đó, nhiệt độ ngoài trời khoảng 40 độ C có thể giúp thực phẩm khô nhanh nhưng không đủ để tiêu diệt vi khuẩn gây bệnh. Ngược lại, mức nhiệt nằm trong khoảng 4-60 độ C là điều kiện thuận lợi để các vi khuẩn gây bệnh qua thực phẩm như Salmonella, Escherichia coli (E. coli), Staphylococcus aureus hay Listeria monocytogenes sinh sôi nhanh.
Khi phơi dưới nắng, bề mặt thực phẩm có thể khô lại do mất nước, tạo cảm giác đã được "sấy". Tuy nhiên, phần bên trong vẫn giữ độ ẩm cao và duy trì nhiệt độ ấm, tạo môi trường thuận lợi cho vi khuẩn phát triển. Nếu thời gian làm khô kéo dài hoặc độ ẩm không khí cao, vi sinh vật có thể tiếp tục sinh sôi trước khi thực phẩm đạt độ khô cần thiết. Tiêu thụ các thực phẩm này làm tăng nguy cơ ngộ độc thực phẩm, bệnh lý đường tiêu hóa.
Quá trình phơi ngoài trời còn khiến thực phẩm dễ bị nhiễm bẩn từ môi trường. Thịt sống tiết dịch và có mùi hấp dẫn ruồi, nhặng cùng nhiều loại côn trùng khác. Trong điều kiện thời tiết nóng, trứng ruồi cũng có thể phát triển nhanh, làm tăng nguy cơ nhiễm bẩn.
Không khí ngoài trời chứa nhiều bụi, vi sinh vật và chất ô nhiễm từ môi trường. Bụi và khí thải có thể bám trực tiếp lên bề mặt thực phẩm trong suốt thời gian phơi, làm tăng nguy cơ ngộ độc thực phẩm, tiêu chảy cấp, viêm đường tiêu hóa.
Trong một số trường hợp ít gặp, thực phẩm được chế biến và bảo quản không đúng cách làm tăng nguy cơ phát triển của vi khuẩn clostridium botulinum - tác nhân gây ngộ độc botulinum. Đây là tình trạng nguy hiểm, có thể gây liệt cơ, suy hô hấp và đe dọa tính mạng.
Thực phẩm phơi ngoài trời dễ nhiễm bẩn từ môi trường. Ảnh được tạo bởi AI
Nếu muốn tự chế biến thịt một nắng tại nhà, bạn nên lựa chọn nguyên liệu tươi sạch, có nguồn gốc rõ ràng và thực hiện trong điều kiện vệ sinh nghiêm ngặt. Thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào ánh nắng mặt trời, bạn ưu tiên sử dụng máy sấy thực phẩm hoặc lò nướng có chức năng sấy để kiểm soát nhiệt độ và thời gian làm khô.
Trước khi sấy hoặc phơi, thực phẩm cần được sơ chế sạch, ướp đủ lượng muối, gia vị theo công thức phù hợp. Có thể áp dụng bước gia nhiệt phù hợp trước hoặc trong quá trình làm khô nhằm giảm lượng vi sinh vật trên bề mặt thực phẩm.
Chuyên viên dinh dưỡng Nguyễn Thị Quỳnh
Khoa Dinh dưỡng
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội
Độc giả đặt câu hỏi về dinh dưỡng tại đây để bác sĩ giải đáp
